ءبىلىم • 30 قىركۇيەك، 2022

ۇستازداردىڭ ۇستانىمى انىق

568 رەت كورسەتىلدى

تۇراقتىلىققا ۇمتىلعان كەز كەلگەن مەملەكەت بۇرىنعى قالىپتاسقان قاعيدالار مەن ەرەجەلەرىن قايتا قاراپ، قوعامنىڭ قاجەتتىلىگىنە، سۇرانىسىنا ساي ارەكەت ەتەدى. وسىلايشا زاماناۋي تالاپتارعا جاۋاپ تۇرىندە جاڭا ساياسي مادەنيەتتىڭ وسۋىنە، ادىلەتتىلىك يدەياسىنىڭ جوعارى ۇستەمدىگىنە، قوعامداعى ءوزارا جاۋاپكەرشىلىك پەن سەنىمنىڭ ارتۋىنا مۇمكىندىك قالىپتاستىرادى.

بۇگىندە «ادىلەتتى قازاقستان» يدەيا­سى اياسىندا ەلىمىزدە قار­قىن­دى وزگەرىستەر، اتاپ ايتقاندا، جاس­تار ساياساتىنا جاڭا بەتبۇرىس، مەملەكەتتىك باسقارۋداعى اشىق­تىق قاعيداتىن كەڭەيتۋ، ءار قو­عام مۇشەسىنىڭ دۇنيەتانىمى مەن كوزقاراستارىنىڭ وزگەر­ۋى، ۇرپاقتار اراسىنداعى ساباق­تاس­تىق جانە قۇندىلىقتار جۇ­يە­سىن جاڭعىرتۋ باعىتى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ الدىنا جاڭاشا مىندەتتەر قويىپ وتىر. ماسەلەن، پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بيزنەس وكىلدەرىمەن كەز­دەسۋىندە ەلدەگى ءبىلىم بەرۋ جۇيە­سىن تولىقتاي وزگەرتىپ، تەح­ني­كالىق كاسىپتى يگەرۋگە كوڭىل ءبو­لۋ قاجەتتىگىن تاپسىردى. رۋ­حاني قۇندىلىقتاردى قالىپ­تاس­­تىرۋدا دا مەملەكەت باسشىسى amanat پارتياسى جاس­تار قاناتىنىڭ كەزەكتەن تىس VI سەزىنىڭ دەلەگاتتارىنا ارنايى ۇندەۋ جولداپ، جاڭا قازاقستاننىڭ جاس­تارى ايرىقشا تۇسىنۋگە ءتيىس ءۇش ماڭىزدى باعىتتى اتاپ ءوتتى. بۇل – تەرەڭ ءبىلىم، ەڭ­بەك­قورلىق جانە وتانشىلدىق. ولاي بولسا، ەندىگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى وسى ءۇش قاسيەتتى ءبىلىم الۋشىلار بويىنا سىڭىرۋگە، جاڭاشا رۋحتى ۇرپاق قالىپتاستىرۋعا با­عىتتالۋعا ءتيىس. وسىلاردىڭ نە­گىزىن قالايتىن بىردەن-ءبىر ۇيىم مەكتەپ بولسا، ول مەكتەپ ءبىلىم الۋشىلار قاجەتتىلىكتەرىن قام­تا­ماسىز ەتىپ، جول سىلتەيتىن ۇس­تاز­دار قاۋىمىنان قۇرالادى. سون­دىق­تان ۇستازدارعا قويىلار تالاپ تا سۇرانىسقا ساي وزگەرۋى ءتيىس.

مەملەكەت ءوز تاراپىنان ۇس­تاز­دار مارتەبەسى دارىپتەلىپ، ولارعا قولايلى جاعداي جاساپ، ءال-اۋقاتىنىڭ ارتۋىن قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىس. بۇل رەتتە ۇستازداردىڭ تابىسىن، ءومىر ءسۇرۋ جاعدايىن جانە جۇمىسىن جاقسارتۋ، پەداگوگ كاسىبىنىڭ ەڭ تالانتتى ادامدار ءۇشىن تارتىمدىلىعىن ساقتاۋ مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ سايا­سا­تىن­ىڭ كۇن تارتىبىنە قويىلدى. وسىلايشا، مەملە­كەت­تىك دەڭگەيدە «پەداگوگ مار­تە­بەسىن» قولداپ، ارنايى زاڭ قابىلداۋى وسى باعىتتاعى العاشقى قادامداردىڭ ءبىرى بولدى. بۇل زاڭدا ۇستازداردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ، وقۋ جۇكتەمەسىن تومەندەتۋ جانە ماراپاتتارمەن قاتار ماتەريالدىق ىنتالاندىرۋ قاراستىرىلعان. سونداي-اق شامادان تىس قاعازباستىلىققا توسقاۋىل قويىلدى. پەداگوگتەر جۇكتەمەسى 18-دەن 16 ساعاتقا تو­­­مەن­دەتىلدى، جالاقىسىنا ۇس­تەمە­­اقى قوسىلىپ كەلەدى. بۇعان قوسا، ۇلتتىق تەستىلەۋدەن ويدا­عىداي وتكەن جانە ماگيستر دارە­جە­سى بار پەداگوگتەردىڭ ايلىق جالاقىسى ءوستى. پەداگوگيكا سالاسىنا تالانتتاردى تارتۋ ءۇشىن جاسالعان يكەمدى تەتىكتەر ءوزىن اقتاي باستادى. قازىرگى تاڭدا پەداگوگتەردىڭ ءبىلىم دەڭگەيى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى، ماگيستر ۇستازداردىڭ ۇلەسى جالپى پە­داگوگتەردىڭ 3،8%-ىن قۇراپ وتىر. 2017 جىلمەن سالىستىرعان بەس جىل ىشىندە مەملەكەتتىك ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنداعى ماگيستر دارەجەسىنە يە بولعان پەداگوگتەر سانى 12 743-كە جەتتى. مۇنىڭ بارلىعى – پەداگوگتەردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاع­دايىن جاقسارتا وتىرىپ، ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاسالىپ جاتقان ءىس-شارالار.

پاندەميادان كەيىن پەداگوگكە دەگەن قوعامدىق سۇرانىس تا ارتتى. ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكادەميا­سى جۇر­گىز­گەن زەرت­تەۋلەر انىقتاپ وتىر­عان­داي، قاشىقتان وقىتۋدا پەداگوگتەرگە اتا-انالار تاراپىنان سىيلاستىق پەن تۇسىنىستىك ارتا ءتۇستى، ۇستازدىق ماماندىققا قۇر­­­مەت نىعايدى. سونىمەن قا­تار بۇل كەزەڭ پەداگوگتەرگە جاڭا تەحنولوگيانى مەڭگەرۋگە، ءبى­لىم ساپاسىن ارتتىرۋدا جان-جاقتى ىزدەنۋگە، ينتەر­نەتتى ءتيىم­دى قولدانۋعا جانە ءوزىن ءوزى دا­­مىتۋعا جول اشتى. ناتي­جە­­­سىن­دە جاس پەداگوگتەر ءبى­لىم بە­­رۋ­دەگى جاڭاشىلدىقتارعا قول جەت­كىزىپ، ساباقتى ءتيىمدى ءارى قى­­زىقتى وتكىزۋدىڭ جولدا­رىن­ تاۋىپ، الدىڭعى بۋىنمەن ءوز تاجىريبەلەرىن بولىسۋگە مۇم­كىندىك الدى. مۇنداي نە­گىز­دەر پەدا­گوگ­تەردىڭ ءوزارا قا­ۋىم­داسۋى­نا جانە ديالوگ الاڭ­دا­رىن قۇ­­رۋعا سەرپىن اكەلدى. جالپى، قوعام مەن مەملەكەت قارىم-قا­تى­ناسىنىڭ جاڭا جۇ­يەسى قا­­­لىپتاسۋدا، سونىڭ ءبىرى ازا­ماتتىق باستاما تۇرىندە پەداگوگتەر قاۋىمداستىقتارى قۇ­رىلۋدا. پەداگوگتەر قاۋى­مى­­نىڭ بەلسەندى جۇمىسى پەدا­گو­گي­كا­لىق تەحنولوگيالار مەن پا­را­­ديگمالاردى دا وزگەرتە باس­تادى، ولار الەۋمەتتىك، مادەني جانە كاسىبي كاپيتالعا اينالىپ كەلەدى. مۇنداي ديناميكالىق وزگەرىس پەداگوگتەردىڭ ەتيكاسى مەن اعارتۋشىلىق يدەيالارىن ىلگەرى جىلجىتۋدا ماڭىزدى.

قازىرگى ۇستاز بەينەسى وزگە­رىسكە ءتۇسىپ، ولارعا ارتىلاتىن جۇك پەن قوعام الدىنداعى جاۋاپ­كەرشىلىك ەسەلەنە ءتۇستى. مۇ­عا­لىم ماماندىعىن تاڭدايتىن جاستاردىڭ ۇلەسى ارتىپ، ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋدەن جوعارى بالل جيناعان تۇلەكتەر بۇل كا­سىپتىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرمەك. جاڭا قازاقستاندى قۇرۋ جولىن­دا قالىپتاساتىن بىلىكتى مامان دا ەرتەڭگى ءبىلىم الۋشى ەكەن­­دىگىن ەسكەرسەك، ۇستاز وزىنەن وزا­­تىن جاڭا ۇستازعا جولسەرىك بول­ماق. الايدا وزىق ويلارمەن، جاڭا تاجىريبەمەن ءوزارا ءبولىسۋ ما­دە­نيەتى ارقىلى بۇل جۇمىستىڭ ناتيجەلى بولاتىنى اقيقات.

قورىتىندىلاي كەلە، ۇلت­تىڭ رۋحاني ۇستازى احمەت باي­تۇر­سىن ۇلى 1913 جىلى «قازاق گازەتىندە» جاريالاعان «وقۋ جا­يىندا» اتتى ماقالاسىندا بىلاي دەپ جازعان: «بۇل كۇندە وقۋدىڭ كەرەك ەكەنىنە ەشكىمنىڭ تالاسى جوق. قاي جۇرت بولسا دا وقۋمەن ىلگەرى باسىپ تۇرعاندىعىن، كەيىن قالۋ­دىڭ سەبەبى وقۋدىڭ كەم­دىگىنەن ەكەنىنەن كورىپ تۇرامىز. وقۋسىز حالىق قانشا باي بولسا دا، ءبىراز جىلداردان كەيىن ونىڭ بايلىعى ونەرلى حالىقتاردىڭ قولىنا كوشپەكشى»، دەگەن ويى وزەكتىلىگىن جويماق ەمەس. ولاي بولسا، ادىلەتتى قازاقستاننىڭ كو­سە­گەسىنىڭ كوگەرۋى – ءبىلىم مەن عى­­لىمدا بولسا، ونىڭ جاڭا­شىل­دىعى تىكەلەي ۇستازدارعا باي­لانىستى بولماق.

 

نۇربەك پۇسىرمانوۆ،

ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكادەمياسىنىڭ عىلىم جونىندەگى ۆيتسە-پرەزيدەنتى،

ساياساتتانۋ PhD

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار باعامى تومەندەدى

قارجى • بۇگىن، 16:10

ۇقساس جاڭالىقتار