بۇگىندە «ادىلەتتى قازاقستان» يدەياسى اياسىندا ەلىمىزدە قارقىندى وزگەرىستەر, اتاپ ايتقاندا, جاستار ساياساتىنا جاڭا بەتبۇرىس, مەملەكەتتىك باسقارۋداعى اشىقتىق قاعيداتىن كەڭەيتۋ, ءار قوعام مۇشەسىنىڭ دۇنيەتانىمى مەن كوزقاراستارىنىڭ وزگەرۋى, ۇرپاقتار اراسىنداعى ساباقتاستىق جانە قۇندىلىقتار جۇيەسىن جاڭعىرتۋ باعىتى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ الدىنا جاڭاشا مىندەتتەر قويىپ وتىر. ماسەلەن, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بيزنەس وكىلدەرىمەن كەزدەسۋىندە ەلدەگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن تولىقتاي وزگەرتىپ, تەحنيكالىق كاسىپتى يگەرۋگە كوڭىل ءبولۋ قاجەتتىگىن تاپسىردى. رۋحاني قۇندىلىقتاردى قالىپتاستىرۋدا دا مەملەكەت باسشىسى amanat پارتياسى جاستار قاناتىنىڭ كەزەكتەن تىس VI سەزىنىڭ دەلەگاتتارىنا ارنايى ۇندەۋ جولداپ, جاڭا قازاقستاننىڭ جاستارى ايرىقشا تۇسىنۋگە ءتيىس ءۇش ماڭىزدى باعىتتى اتاپ ءوتتى. بۇل – تەرەڭ ءبىلىم, ەڭبەكقورلىق جانە وتانشىلدىق. ولاي بولسا, ەندىگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى وسى ءۇش قاسيەتتى ءبىلىم الۋشىلار بويىنا سىڭىرۋگە, جاڭاشا رۋحتى ۇرپاق قالىپتاستىرۋعا باعىتتالۋعا ءتيىس. وسىلاردىڭ نەگىزىن قالايتىن بىردەن-ءبىر ۇيىم مەكتەپ بولسا, ول مەكتەپ ءبىلىم الۋشىلار قاجەتتىلىكتەرىن قامتاماسىز ەتىپ, جول سىلتەيتىن ۇستازدار قاۋىمىنان قۇرالادى. سوندىقتان ۇستازدارعا قويىلار تالاپ تا سۇرانىسقا ساي وزگەرۋى ءتيىس.
مەملەكەت ءوز تاراپىنان ۇستازدار مارتەبەسى دارىپتەلىپ, ولارعا قولايلى جاعداي جاساپ, ءال-اۋقاتىنىڭ ارتۋىن قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىس. بۇل رەتتە ۇستازداردىڭ تابىسىن, ءومىر ءسۇرۋ جاعدايىن جانە جۇمىسىن جاقسارتۋ, پەداگوگ كاسىبىنىڭ ەڭ تالانتتى ادامدار ءۇشىن تارتىمدىلىعىن ساقتاۋ مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ساياساتىنىڭ كۇن تارتىبىنە قويىلدى. وسىلايشا, مەملەكەتتىك دەڭگەيدە «پەداگوگ مارتەبەسىن» قولداپ, ارنايى زاڭ قابىلداۋى وسى باعىتتاعى العاشقى قادامداردىڭ ءبىرى بولدى. بۇل زاڭدا ۇستازداردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ, وقۋ جۇكتەمەسىن تومەندەتۋ جانە ماراپاتتارمەن قاتار ماتەريالدىق ىنتالاندىرۋ قاراستىرىلعان. سونداي-اق شامادان تىس قاعازباستىلىققا توسقاۋىل قويىلدى. پەداگوگتەر جۇكتەمەسى 18-دەن 16 ساعاتقا تومەندەتىلدى, جالاقىسىنا ۇستەمەاقى قوسىلىپ كەلەدى. بۇعان قوسا, ۇلتتىق تەستىلەۋدەن ويداعىداي وتكەن جانە ماگيستر دارەجەسى بار پەداگوگتەردىڭ ايلىق جالاقىسى ءوستى. پەداگوگيكا سالاسىنا تالانتتاردى تارتۋ ءۇشىن جاسالعان يكەمدى تەتىكتەر ءوزىن اقتاي باستادى. قازىرگى تاڭدا پەداگوگتەردىڭ ءبىلىم دەڭگەيى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى, ماگيستر ۇستازداردىڭ ۇلەسى جالپى پەداگوگتەردىڭ 3,8%-ىن قۇراپ وتىر. 2017 جىلمەن سالىستىرعان بەس جىل ىشىندە مەملەكەتتىك ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنداعى ماگيستر دارەجەسىنە يە بولعان پەداگوگتەر سانى 12 743-كە جەتتى. مۇنىڭ بارلىعى – پەداگوگتەردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايىن جاقسارتا وتىرىپ, ءبىلىم الۋشىلاردىڭ ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاسالىپ جاتقان ءىس-شارالار.
پاندەميادان كەيىن پەداگوگكە دەگەن قوعامدىق سۇرانىس تا ارتتى. ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكادەمياسى جۇرگىزگەن زەرتتەۋلەر انىقتاپ وتىرعانداي, قاشىقتان وقىتۋدا پەداگوگتەرگە اتا-انالار تاراپىنان سىيلاستىق پەن تۇسىنىستىك ارتا ءتۇستى, ۇستازدىق ماماندىققا قۇرمەت نىعايدى. سونىمەن قاتار بۇل كەزەڭ پەداگوگتەرگە جاڭا تەحنولوگيانى مەڭگەرۋگە, ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋدا جان-جاقتى ىزدەنۋگە, ينتەرنەتتى ءتيىمدى قولدانۋعا جانە ءوزىن ءوزى دامىتۋعا جول اشتى. ناتيجەسىندە جاس پەداگوگتەر ءبىلىم بەرۋدەگى جاڭاشىلدىقتارعا قول جەتكىزىپ, ساباقتى ءتيىمدى ءارى قىزىقتى وتكىزۋدىڭ جولدارىن تاۋىپ, الدىڭعى بۋىنمەن ءوز تاجىريبەلەرىن بولىسۋگە مۇمكىندىك الدى. مۇنداي نەگىزدەر پەداگوگتەردىڭ ءوزارا قاۋىمداسۋىنا جانە ديالوگ الاڭدارىن قۇرۋعا سەرپىن اكەلدى. جالپى, قوعام مەن مەملەكەت قارىم-قاتىناسىنىڭ جاڭا جۇيەسى قالىپتاسۋدا, سونىڭ ءبىرى ازاماتتىق باستاما تۇرىندە پەداگوگتەر قاۋىمداستىقتارى قۇرىلۋدا. پەداگوگتەر قاۋىمىنىڭ بەلسەندى جۇمىسى پەداگوگيكالىق تەحنولوگيالار مەن پاراديگمالاردى دا وزگەرتە باستادى, ولار الەۋمەتتىك, مادەني جانە كاسىبي كاپيتالعا اينالىپ كەلەدى. مۇنداي ديناميكالىق وزگەرىس پەداگوگتەردىڭ ەتيكاسى مەن اعارتۋشىلىق يدەيالارىن ىلگەرى جىلجىتۋدا ماڭىزدى.
قازىرگى ۇستاز بەينەسى وزگەرىسكە ءتۇسىپ, ولارعا ارتىلاتىن جۇك پەن قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىك ەسەلەنە ءتۇستى. مۇعالىم ماماندىعىن تاڭدايتىن جاستاردىڭ ۇلەسى ارتىپ, ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋدەن جوعارى بالل جيناعان تۇلەكتەر بۇل كاسىپتىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرمەك. جاڭا قازاقستاندى قۇرۋ جولىندا قالىپتاساتىن بىلىكتى مامان دا ەرتەڭگى ءبىلىم الۋشى ەكەندىگىن ەسكەرسەك, ۇستاز وزىنەن وزاتىن جاڭا ۇستازعا جولسەرىك بولماق. الايدا وزىق ويلارمەن, جاڭا تاجىريبەمەن ءوزارا ءبولىسۋ مادەنيەتى ارقىلى بۇل جۇمىستىڭ ناتيجەلى بولاتىنى اقيقات.
قورىتىندىلاي كەلە, ۇلتتىڭ رۋحاني ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلى 1913 جىلى «قازاق گازەتىندە» جاريالاعان «وقۋ جايىندا» اتتى ماقالاسىندا بىلاي دەپ جازعان: «بۇل كۇندە وقۋدىڭ كەرەك ەكەنىنە ەشكىمنىڭ تالاسى جوق. قاي جۇرت بولسا دا وقۋمەن ىلگەرى باسىپ تۇرعاندىعىن, كەيىن قالۋدىڭ سەبەبى وقۋدىڭ كەمدىگىنەن ەكەنىنەن كورىپ تۇرامىز. وقۋسىز حالىق قانشا باي بولسا دا, ءبىراز جىلداردان كەيىن ونىڭ بايلىعى ونەرلى حالىقتاردىڭ قولىنا كوشپەكشى», دەگەن ويى وزەكتىلىگىن جويماق ەمەس. ولاي بولسا, ادىلەتتى قازاقستاننىڭ كوسەگەسىنىڭ كوگەرۋى – ءبىلىم مەن عىلىمدا بولسا, ونىڭ جاڭاشىلدىعى تىكەلەي ۇستازدارعا بايلانىستى بولماق.
نۇربەك پۇسىرمانوۆ,
ى.التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق ءبىلىم اكادەمياسىنىڭ عىلىم جونىندەگى ۆيتسە-پرەزيدەنتى,
ساياساتتانۋ PhD
