جىلدار ۇرشىعىن جىلدام اينالدىرعانىمەن سول اياۋلى ساتتەر كوز الدىنان الىستاعان ەمەس. ايگىلى باۋىرجان مومىش ۇلىمەن قارۋلاس بولىپ, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس اياقتالعاننان كەيىن دە بىرنەشە رەت كەزدەسىپ, ەكەۋلەپ مايدانداس باۋىرلارىنا دەگەن ساعىنىشىن باسقان. ءتىپتى اتاقتى پارتيزان قاسىم قايسەنوۆپەن ۇلان اۋدانىندا جۇزدەسىپ, وتكەن كۇننىڭ ەستەلىگىنەن سىر تارتقان ەكەن. سول ساتتەردىڭ ءبارى بۇگىندە جاڭعىرىق سەكىلدى.
جالپى, جەتىسۋلىقتارعا سارسەنباي قاڭتارباي ۇلىنىڭ ەسىمى ءجىتى تانىس. جەڭىس كۇنى اۋەلى قاريانىڭ ۇيىنەن باستالادى. ۇرىس دالاسىندا كورسەتكەن ەرلىگىن وقۋشىلار ماقتانىش تۇتىپ, جىرلاپ تا ءجۇر. ارتىنداعى ۇرپاقتارى اتا ونەگەسىن ومىرلىك ۇستانىما اينالدىرعان. قايدا بارسا دا قارانار قاريانىڭ باتاسىنسىز ءىس باستالمايدى.
وسى رەتتە سارسەنباي قاڭتارباي ۇلى جىلناماسىنا ۇڭىلسەك. اقىلمان اقساقال 1924 جىلى 10 مامىردا كوكسۋ اۋدانىنىڭ بالپىق بي كەنتىندە دۇنيەگە كەلگەن. 1942 جىلى مۇقىرى ورتا مەكتەبىن ءتامامداپ, 18 جاسقا تولعاننان سەمەي وبلىسىنىڭ اياگوز قالاسىنداعى №1 قازاق پولكىندە كىشى كومانديرلەردى دايىندايتىن اسكەري كۋرستا 6 اي وقيدى. ول جەردەن سەرجانت اتاعىن الادى.
ءبىر جىلدان كەيىن ياعني 1943 جىلى تۇرىكمەنستاننىڭ مارى قالاسىنداعى پۋلەمەتشىلەر ۋچيليششەسىنە اۋىستىرىلىپ, وندا 6 اي تاجىريبەدەن وتەدى. كۋرستا ساربازدارعا ساياسي ساباقپەن بىرگە سالماعى 65 كيلو, ۇزىندىعى 2 مەترلىك ءىرى كاليبرلى ستانوكتى پۋلەمەتتىڭ قۇرىلىسىن تانىستىرادى. ناتيجەسىندە, ءبىلىم-بىلىگى كوتەرىلىپ, ستارشينا اتاعىن العاننان كەيىن مايدانعا سۇرانادى. بىراق جاسىنا بايلانىستى ونى سوعىسقا جىبەرمەيدى. سوعىس ءورتى تۇتانىپ, ەل قيىن جاعدايعا تاپ بولعان شاقتا جاس سارباز شىداپ وتىرا المايدى.
جاۋىنگەرلىك جولىندا, ۇزدىكسىز جاتتىعۋلار بارىسىندا اتى اڭىزعا اينالعان باتىر باۋىرجان مومىش ۇلىمەن كەزدەسىپ, پىكىرلەسەدى. باتىر اتامىز ونىڭ قان مايدانعا بارىپ, شايقاسقا قاتىسسام دەگەن تىلەگىنە قولداۋ بىلدىرەدى. كەيىن وعان 37 جاۋىنگەر بەرىلىپ, سول جاۋىنگەرلەردى 3 اي بويى ءتۇرلى اسكەري جاتتىعۋلارعا ۇيرەتەدى. جاستاردى سوعىس ويىنىنا باۋلۋ مەرزىمى اياقتالىسىمەن ءوز بولىمشەسىنە ورالىپ, قان مايدانعا اتتانادى. ول سوعىس كەزىندە «كاتيۋشا» اتتى جويعىش قارۋدى باسقارعان. سارسەنبايدىڭ قولىنا «№49» دەگەن «كاتيۋشا» بەرىلگەن.
1943 جىلدىڭ سوڭىنان 1944 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنا دەيىن ماسكەۋدەن باسقا, پولشا, ليتۆا, لاتۆيا, رۋمىنيا, ەستونيادا بەيبىتشىلىك ورناتۋعا قاتىسقان. ول 1944 جىلى گۋمبيننەن قالاسىندا جارالانىپ, گوسپيتالعا تۇسەدى. «وققا تۇسپەس بۇرىن قورقۋ دەگەندى بىلمەيتىنمىن. جارالانعاننان كەيىن بارىپ قاۋىپتىڭ, جازىمنىڭ نە ەكەنىن ۇقتىم», دەيدى قاريا اڭگىمەسىندە. سوندا 6 اي ەمدەلىپ, 1945 جىلى گوسپيتالدان شىعادى. بۇل ءسات جەڭىس كۇنىنە ءدال كەلەدى. ءسويتىپ, ماۋسىمنىڭ 24-ءى كۇنى ماسكەۋ قالاسىنداعى قىزىل الاڭدا جۋكوۆتىڭ باسقارۋىمەن وتكەن جەڭىس شەرۋىنە قاتىسىپ, اۋىلىنا ءىى توپتاعى سوعىس مۇگەدەگى بولىپ ورالعان.
سوعىستاعى ەرلىگى ءۇشىن «وتان سوعىسى» وردەنى, «ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ ارداگەرى», ءى-ءىى دارەجەلى «ەڭبەك ارداگەرى», «استاناعا – 10 جىل» سەكىلدى بىرنەشە مەدالمەن ماراپاتتالىپ, ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ 60 جىلدىق مەرەيتويىندا «كوكسۋ اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» اتاعىن العان.
سارسەنباي قاڭتارباي ۇلى مەن باۋىرجان مومىش ۇلى ەكەۋى 1944 جىلى قاڭتار ايىنىڭ 22-ءسى كۇنى جارالانىپ, ءبىر گوسپيتالدا ەمدەلەدى. بىرگە جەڭىس كۇنىن قارسى الىپ, ەلگە ورالادى. وتباسىلارىنا امان-ساۋ ورالعاننان كەيىن ءبىر-بىرىمەن ءجيى كەزدەسىپ, ەمەن-جارقىن سويلەسىپ, ۇلكەن وتباسى بولىپ ارالاسىپ تۇرعان ەكەن.
سوعىستان كەيىن قاريا 1945-1951 جىلدار ارالىعىندا جارشاپقان اۋىلىنداعى مەكتەپتە دەنە شىنىقتىرۋ ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولىپ جۇمىس ىستەيدى. 1951-1954 جىلدار ارالىعىندا جاركەنت پەداگوگيكالىق ۋچيليششەسىنىڭ ءبىلىم جەتىلدىرۋ كۋرسىندا وقىعان. 1952 جىلى العاباس اۋىلىنىڭ ورتا مەكتەبىندە مۇعالىم بولادى. قاريانى اۋىلداستارى ۇلاعاتتى ۇستاز رەتىندە دە قۇرمەتتەيدى. تالاي بىلىكتى شاكىرتتى تاربيەلەپ شىعارعان. بۇگىندە ولاردىڭ دەنى ۇلكەن قىزمەتتە وتىر.
1955 جىلى العاباس اۋىلدىق كەڭەسىندە حاتشى, ەسەپشى قىزمەتىن اتقارعان. ودان كەيىن سول ەلدى مەكەندە پوشتا باستىعى بولىپ قىزمەت ەتكەن. جان جارى ءباتيحا نۇسىپقىزى ەكەۋى 9 بالانىڭ اتا-اناسى. ولاردان بۇگىندە 25 نەمەرە, 45 شوبەرە تاراعان.
جەتىسۋ وبلىسى
