سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان ومار, «ەQ»
جاستارعا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋ مەملەكەتىمىزدىڭ باستى مىندەتىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ كورسەتكەن پرەزيدەنت جولداۋىندا ەڭبەكپەن قامتيتىن ءتۇرلى ءىس-شارالار ارقىلى كەلەسى جىلى 100 مىڭ جاسقا جۇمىس بەرۋ قاجەتتىگىن ناقتىلادى. «جاستاردىڭ كاسىپكەرلىك باستامالارىنا قولداۋ كورسەتىلە بەرمەك. ولارعا جەڭىلدەتىلگەن تارتىپپەن جىلدىق ءوسىمى 2,5 پايىز بولاتىن شاعىن نەسيە بەرىلەدى. بۇل شارالار قوعامنىڭ بارىنشا ۇيلەسىمدى ءارى ادىلەتتى بولۋىنا ىقپال ەتەدى», دەدى پرەزيدەنت. وسى ورايدا ايتا كەتەلىك, بيىل تۇركىستان وبلىسىندا جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋ جوسپارىنا سايكەس 29 307 جاستى جۇمىسپەن قامتۋ كوزدەلۋدە. ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى «جاستار پراكتيكاسى» جانە «قوعامدىق جۇمىس» جوبالارىنىڭ اياسىندا جۇزەگە اسپاق. ال جىل باسىنان بەرى وڭىردەگى 6 مىڭنان اسا جاس تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جولداۋىندا «جاستارعا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋ – مەملەكەتىمىزدىڭ باستى مىندەتىنىڭ ءبىرى» دەي وتىرىپ, بىرقاتار ماڭىزدى ماسەلەنى شەشۋ جولدارىن ۇسىندى. اتاپ ايتقاندا, «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 2025 جىلعا دەيىن 800 مىڭ بالانى زاماناۋي مەكتەپتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلۋدە. بۇل ءوز كەزەگىندە اۋىل مەن قالا مەكتەپتەرىنىڭ ايىرماشىلىعىن ازايتادى. تيىسىنشە ءبىلىم ساپاسى بارلىق دەڭگەيدە تەڭەستىرىلەدى. سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى بويىنشا جوو ورىندارىنا وقۋعا تۇسۋگە ۇبت-دا جيناعان بالىنا جانە باسقا دا كورسەتكىشتەر بويىنشا 30-100 پايىز مولشەرىندە گرانتتاردى ءبولۋ قاراستىرىلاتىنىن ايتىپ ءوتتى. وعان قوسا ستۋدەنتتەرگە وقۋ اقىسىن تولەۋ ءۇشىن جىلدىق 2-3 پايىزدىق جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەر بەرىلەدى. ستۋدەنتتەردى جاتاقحانامەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا جاڭا جاتاقحانالاردى مەملەكەت-جەكەمەنشىك سەرىكتەستىگى ارقىلى جۇزەگە اسىرۋدى ۇسىندى. جولداۋدا ايتىلعان اگروونەركاسىپ سالاسىن سۋبسيديالاۋدىڭ ۇزاق مەرزىمگە ارنالعان جاڭا ءتاسىلىن ازىرلەۋ – وبلىستاعى اۋىل جاستارىنا جاعىمدى جاڭالىق. ءوز كەزەگىندە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا كاسىپكەرلىكپەن اينالىساتىن جاستارعا جاڭا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق جاستاردىڭ مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى باسقارۋ ورىندارىندا, پارلامەنتتە نەمەسە ءماسليحاتتاردا ءوز قارىم-قابىلەتىن كورسەتۋگە, تىڭ باستامالارى مەن يدەيالارىن جۇزەگە اسىرۋىنا مۇمكىندىگى مول. مىسالى, كۇنى كەشە مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقىنا ۇندەۋىندە سايلاۋ الدىنداعى پارتيالىق ءتىزىمدى جاساقتاۋ جانە دەپۋتات مانداتتارىن ءبولۋ كەزىندە ايەلدەر مەن جاستار ءۇشىن 30 پايىزدىق كۆوتا ەنگىزىلگەنىن ەسكە سالدى. ساياسي پارتيالاردى تىركەۋ ءراسىمى جەڭىلدەتىلىپ, تىركەۋدىڭ قاجەتتى شەگى تومەندەتىلگەنى ايتىلدى. ءماجىلىس پەن ءماسليحاتتار جاڭا ارالاس جۇيە بويىنشا جاساقتالادى.
پرەزيدەنتتىڭ جاستارعا جاسايتىن قولداۋى ناتيجەسىندە جوعارى بىلىمگە قول جەتكىزۋ, كاسىبي مامان رەتىندە قالىپتاسۋ – مەملەكەت ىرگەتاسىن قالايتىن جاستارعا بەرىلگەن ۇلكەن مۇمكىندىك. جولداۋدا الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ اراسىنداعى تەپە-تەڭدىك ساقتالعان. مىسالى, «بالىق بەرمە, قارماق بەر» ءپرينتسيپى ەسكەرىلە وتىرىپ, ەل بولاشاعىنا ارنالعان ستراتەگيالىق دامۋدىڭ ناقتى باعىتتارى كورسەتىلگەن. قاراشادا ەلدىڭ بۇكىل ساياسي جۇيەسىن تۇبەگەيلى وزگەرتەتىن سايلاۋ كەزەڭى باستالادى. بۇل ورايدا جاستار ەلىمىزدى دامىتۋ جولىنداعى ءوز جاۋاپكەرشىلىكتەرىن سەزىنىپ, ۇزاق مەرزىمدى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك تۋدىراتىن ناۋقاندا بەلسەندىلىك تانىتاتىنىنا سەنىم مول.
نۇركەن ارالبەكوۆ,
تۇركىستان وبلىسى قوعامدىق دامۋ باسقارماسى وتباسى جانە جاستار ماسەلەلەرى جونىندەگى ءبولىم باسشىسى