كونفەرەنتسياعا قمدب توراعاسى, باس ءمۇفتي ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى, پاۆلودار وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ايزادا امانگەلدىقىزى, قمدب اقساقالدار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى جابال ەرعاليەۆ, بەلگىلى ءدىنتانۋشى كەڭشىلىك تىشقان, نۇر-مۇباراك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى قايرات قۇرمانباەۆ جانە جەرگىلىكتى يمامدار قاتىستى.
جيىن قۇران وقۋمەن باستالىپ, ءدىني باسقارمانىڭ بيىلعى جىلى اتقارعان اۋقىمدى جۇمىستارى جايلى بەينەروليك كورسەتىلدى.
قمدب توراعاسى ءوز سوزىندە ءدىن مەن ءداستۇردىڭ مانىنە توقتالىپ, كونفەرەنتسيانىڭ ماڭىزىن ايشىقتاپ بەردى.
ء«دىن مەن ءداستۇر – قاشان دا ءبىر-بىرىمەن ساباقتاس ۇعىم. ەكەۋى ەگىز تاقىرىپ دەسەك تە بولادى. قازاقتىڭ ءبىر ءداستۇرىنىڭ ءتۇبىن قازساڭ دىنگە كەلىپ تىرەلەدى. ءداستۇردىڭ وزىعى بار, توزىعى بار دەپ جاتامىز. بىراق سالت-ءداستۇر – ەستە جوق ەسكى زاماننان كەلە جاتقان بابالاردان قالعان باعزى جول. «ۋىقتى باسقۇر ساقتايدى, ۇلتتى ءداستۇر ساقتايدى» دەيدى دانا حالقىمىز. قازاق حالقىنىڭ سالت-داستۇرلەرى مەن ادەپ-عۇرىپتارى حالىقتىڭ تۇرمىسىنا, تاربيەسى مەن مىنەزىنە, سەنىمىنە قاراي قالىپتاستى. بۇگىنگى تاڭداعى باستى ماسەلە – حالىقتىڭ اسىل قازىناسىن جاستاردىڭ بويىنا سىڭىرە ءبىلۋ, رۋحاني بايلىعىنان سۋسىنداتۋ, سالت-ءداستۇرىن, ءتىلىن, ءدىنىن, ءدىلىن ۇيرەتۋ, بويىنا دارىتۋ», دەدى ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى.
ول سونداي-اق ءمۇفتياتتىڭ وسى باعىتتاعى جۇمىستارىنا دا توقتالىپ ءوتتى.
«بۇل رەتتە قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى جۇمىسىن جەتى باعىتقا ءبولدى. سول جەتى باعىتتىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى – ءدىن مەن ءداستۇر باعىتى. ەندىگى ماقسات – اسىل ءدىنىمىز يسلام مەن بابالار ۇستانعان سالت-داستۇرلەرىمىزدى حالىققا كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ, ءدىن مەن ءداستۇردىڭ ساباقتاستىعىن كەلەر ۇرپاققا جەتكىزۋ, ءداستۇردى دارىپتەۋ ارقىلى جات اعىمنىڭ ارباۋىنا ىلىككەن جاستاردى دۇرىس جولعا باعىتتاۋ. ءداستۇردىڭ دىندەگى ورنى, عۇرىپتى دالەل رەتىندە قاراستىرۋ, عۇرىپتىڭ شاريعاتتاعى شارتتارى, ۇلتتىق سانا سىندى ماسەلەلەر ۋاعىز تاقىرىپتارىنا ارقاۋ بولماق.
قازاق حالقىنىڭ عاسىرلار بويى ۇستانىپ كەلە جاتقان ءدىنى – يسلام. ال ءدىني دۇنيەتانىمدىق ۇستانىمى يسلامنىڭ نەگىزگى قاينار بۇلاعى قۇران مەن ارداقتى پايعامبارىمىزدىڭ (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن) سۇننەتىنە نەگىزدەلگەن. ەندەشە, ءدىن مەن ءداستۇر ۇندەستىگىن ساقتاۋ – بۇگىنگى ۇرپاققا جۇكتەلگەن ۇلكەن مىندەت. بۇل ەكى اسىل قازىنامىزدى قادىر تۇتساق, تاريحىمىز بەن مادەنيەتىمىزدى ۇلىقتاعان, اتا-بابالار قالدىرعان ۇلى اماناتتى ساقتاعان بولامىز», دەدى باس ءمۇفتي.
كونفەرەنتسيادا ءسوز العان وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ايزادا امانگەلدىقىزى ايماقتاعى ءدىن مەن ءداستۇر باعىتىنىڭ دامۋىنا توقتالىپ, جات اعىمنان ساقتانۋ جولدارىن اتادى.
ءىس-شارادا بايانداما جاساعان مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى جابال ەرعاليەۆ ۇلتتىق بولمىستى ساقتاۋ, داستۇرگە بەرىك بولۋ, قازىرگى وزگەرىسكە ۇشىراعان كونە ءداستۇردى جاڭعىرتۋ جايىنا كوڭىل اۋداردى.
قمدب ساراپشىلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى كەڭشىلىك تىشقان الاشوردا تۇسىنداعى ءداستۇردىڭ دارىپتەلۋى, ءماشھۇر ءجۇسىپ كوپەي ۇلى, شاكارىم قۇدايبەردى ۇلى ەڭبەكتەرىندەگى ءدىن مەن ءداستۇردى كەڭىنەن زەردەلەدى.
ال قايرات قۇرمانباەۆ, سانسىزباي قۇربان ۇلى, ايتمۇحاممەد تۇرىشوۆ, دۋمان سايفوللا قازىرگى زاماناۋي قوعامداعى ءداستۇردىڭ ماڭىزى, عۇرىپتىڭ ءمانى, تاريحي سانانى جاڭعىرتۋ جايىنا توقتالدى.
