قازاقستان • 25 قىركۇيەك، 2022

اكادەميك تۇرعان ۇيگە ەسكەرتكىش-تاقتا ورناتىلدى

188 رەت كورسەتىلدى

استانادا اسا كورنەكتى ادەبيەت­تا­نۋشى عالىم، سىنشى، ۇلتتىق عىلىم اكادە­ميا­سىنىڭ اكادەميگى، مەملەكەتتىك سىي­لىقتىڭ لاۋرەاتى سەرىك قيراباەۆتىڭ 2009-2021 جىلدارى تۇرعان ش.قالداياقوۆ 2 مەكەن­جايىنداعى ۇيىنە ەسكەرتكىش-تاقتا قويىلدى. مازمۇندى ءىس-شاراعا پار­لامەنت دەپۋتاتتارى، زيالى قاۋىم وكىل­دەرى جانە اكادەميكتىڭ وتباسى مەن شاكىرت­تەرى قاتىسىپ، ۇزاق جىل­دار جوعارى ءبىلىم مەن عىلىم سالا­سىندا ەڭبەك ەتىپ، ونەگەلى ءىز قال­دىرعان ايتۋلى تۇلعانى ەسكە الدى.

جيىندى عالىمنىڭ شاكىرتى، اكادەميك ديحان قامزابەك ۇلى اشىپ، ادەبيەتتانۋ ابىزى­نىڭ وسى ۇيدە ون ەكى جىل تۇرعانىن، ل.ن.گۋمي­لەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە قىزمەت ىستەپ، عىلىمعا جاس­تاردى باۋلىپ، الاش مۇرا­سى مەن قازاق ادە­بيەتىنىڭ تاريحى جانە تۇعىرلى تۇلعالار تۋرالى ەڭبەكتەرىن جا­­ريالاعانىن ايتا كەلىپ، ال­عاش­قى ءسوزدى ۇعا اكادەميگى، پار­لامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى، اكا­­دەميك  باقىتجان جۇماعۇلوۆ­قا بەردى. قايراتكەر زەينوللا قابدولوۆ، زاكي احمە­توۆ سەكىلدى قا­تارلاستارىمەن XX عاسىرداعى قازاق ادەبيە­تىن، عىلىمىن، رۋحانياتىن بيىك­كە كوتەرگەن ءبىرتۋار ازاماتتىڭ كىسىلىگى مەن تۇلعالىق قاسيەتىنە توقتالدى.

و

«سەراعاڭ ءوز بۋىنىنىڭ كو­شىن باستاپ، قىرىق جاسىنا جەتپەي، العاشقى بولىپ دوكتورلىعىن قور­عاپ، قۇرداستارىنا جول اشتى. كەڭەس وداعى اتتەستا­تسيا­لىق كو­ميسسياسىنىڭ مۇشەسى رەتىندە وزىنەن كەيىن قورعاعان بارلىق ارىپ­تەسىنىڭ جۇمىسىن ماسكەۋدەن بە­كىت­تىرىپ، قولداۋ كورسەتتى. مۇنى بۇگىن بىرەۋ بىلەدى، بىرەۋ بىلمەيدى... جانى جومارت، جۇرەگى كەڭ، كىسىلىگى وتە بيىك وسىناۋ قاسيەتىنەن سەر­اعاڭ كەشە دۇنيەدەن وتكەنشە ءبىر ­ەلى شەگىنگەن جوق. ول كىسى ۇلت ۇس­تا­زى بولدى. مىنە، جەتپىس جىل بويى كۇللى مەكتەپ وقۋشىلارى. ينستيتۋت، ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرى سەرىك قيراباەۆ جازعان وقۋلىقتارمەن ءبىلىم الىپ كەلەدى. سەرىك اعامىز م.اۋەزوۆ ينستيتۋتىن باسقار­عان جىلدارى كۇللى الاش ارىس­تارىن اقتاپ، سولاردىڭ مۇراسىن جارىققا شىعارۋعا ايانباي اتسالىستى»، دەپ عالىمنىڭ عيبراتتى عۇمىرىنان سىر شەرتتى.

ودان كەيىن عىلىم جانە جو­عارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى تال­عات ەشەنقۇلوۆ مينيستر ساياسات نۇربەكتىڭ حاتىن وقىپ بەردى. ال فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور ءادىل احمەتوۆ كور­نەكتى اكادەميكتەر سەرىك قيرا­باەۆ پەن ءاليا بەيسەنوۆانىڭ ءومىر جولىنا وي جىبەرىپ، ءبىر وتباسىن­دا قوس اكادەميكتىڭ بولۋى سيرەك كەزدە­سەتىنىن جانە ولاردىڭ قا­نىش ساتباەۆ قۇرعان ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميكتەرى ەكە­نىن العا تارتىپ جوعارى باعالادى.

«قازىر سول ۇلتتىق عىلىم اكا­­­­­دەمياسى قايتا قالپىنا كەل­سە دەپ ۇمىتتەنىپ ءجۇرمىز. ويت­كەنى ول اكادەميانىڭ ساپاسى عانا ەمەس بەدەلى دە بيىك بولا­تىن. بۇگىن حالقىمىزدىڭ ارداق­تى پەرزەنتى­نىڭ ءوزى تۇرعان ۇيىندە ەسكەرتكىش-تاقتانىڭ اشىلۋى – وتە قۇپتارلىق ءىس. ويتكەنى وتكەندى سىيلاماساق، كەلەشەك ۇر­پاق ۇلا­عاتتى بولىپ وسپەيدى»، – دەسە، ءماجى­لىس دەپۋتاتى ساۋىتبەك ابدراح­مانوۆ بيىل سەرىك قيرا­باەۆ شىعارعان «قازاق سوۆەت ادە­بيەتى» وقۋلىعىنىڭ العاشقى باسىلىمىنا تۋرا 70 جىل تولىپ وتىرعاندىعىن ءسوز ەتتى.

«بۇل دەگەن تاڭعالارلىق عا­جا­يىپ وقيعا. سەراعاڭ 25 جاسىندا «قازاق سوۆەت ادەبيەتى» وقۋ­لىعىنىڭ اۆتورى اتاندى. سو­دان بەرى سەرىك اعامىز جازعان وقۋلىقتىڭ ونداعان باسىلىمدارى جارىق كورىپ، ونى ميلليونداعان قازاق بالالارى وقىدى. وسى جىلدار ىشىندە ول جەتكىنشەكتەر جيىرماسىنشى عاسىردا جاساعان ءسوز ونەرىنىڭ اسىلدىعىنا، قۇندى­لىعىنا كوز جەتكىزىپ قانا قويعان جوق، ءجۇز مىڭداعان قازاق جاستارى قيراباەۆتىڭ وقۋلىعى ار­قىلى ادەبيەتكە ىنتىعىپ، ءسوز ونە­رىنىڭ قادىر-قاسيەتىن بىلە ءتۇستى. سول ار­قىلى تالانتتى جاس­­تار ادەبيەتكە تولقىن-تول­­قىن بولىپ كەلدى. بۇل سەر­اعاڭ­نىڭ ۇلت الدىنداعى ۇلى ەڭبەگى. شىن مانىندە، قيراباەۆ – ۇعىمعا اينالعان ادام. سەراعاڭ ادەبيەتتانۋدا عانا ەمەس، ادەبي سىندا دا ءونىمدى ەڭبەك ەتتى. ال ادەبي سىن دەگەن – دۇشپان ارت­تىرۋعا تاپتىرمايتىن جانر. بى­راق سەراعاڭنىڭ ادىلدىگى، بىلىكتىلىگى، بىلىمدىلىگى جانە ءبىلىپ ايتاتىن، ءتىلىپ ايتاتىن ەرەكشە قاسيەتى وعان جاۋ جيناتتىرعان جوق. ول سىناعان ادامداردىڭ ءوزى دە سىننىڭ ادىلدىگىن مويىنداپ، ودان تاعىلىم ءتۇيدى. ءسوزىنىڭ قادىرىن ساقتاعان ادام ءوزىنىڭ قادىرىن ساقتايدى. سەراعاڭ سونداي تۇلعا»، – دەدى بەلگىلى قالامگەر.

عالىمنىڭ شاكىرتى، قوعام قاي­راتكەرى، پروفەسسور بەيبىت مامى­راەۆ ۇلاعاتتى ۇستازى تۋرالى دا جىلى ەستەلىك ءوربىتتى.

تاعىلىمدى ءىس-شارانى تۇيىن­دەگەن سەرىك سمايىل ۇلىنىڭ جا­رى، اكادەميك ءاليا بەيسەنوۆا «سە­راعاڭا جاساعان قۇرمەتتىڭ ءبارى – حالىققا دەگەن قۇرمەت» دەي كەلىپ: «قازاقتىڭ بارلىق سانالى ازاماتى حالىقتىڭ تاعدىرىن ويلاپ، ەلگە قىزمەت جاساعان. وسىن­دا جينالعان بارلىعىڭىز دا ەلگە قىزمەت جاساپ جۇرسىزدەر، ىستەرىڭىزگە بەرەكە تىلەيمىن! ەل دەگەن، جۇرت دەگەن ۇلكەن ۇعىم. ەلدىڭ قامىن ويلاڭىزدار! سول جولدا جۇرگەن جاستار امان بولسىن!» دەپ ەسكەرتكىش­-تاقتانى ورناتۋدىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ازاماتتار مەن جينالعان قاۋىمعا انالىق العىسىن جەتكىزدى.

سونداي-اق ءىس-شارا اياسىندا اكادەميكتىڭ رۋحىنا دۇعا باعىش­تالىپ، م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادە­­­بيەت جانە ونەر ينستيتۋتى شى­عار­عان ايتۋلى عالىمنىڭ ء«ومىر بە­لەستەرى» اتتى كىتابى تانىس­تى­رىلدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ايتىپ كەلگەن اپات

ايماقتار • كەشە

«مىڭ بالا» جەڭىمپازدارى

رۋحانيات • كەشە

اقيقاتتىڭ اي ديدارى – ءباسپاسوز

ەگەمەن قازاقستان • كەشە

ىنتىماقتاستىق ىقپالى

ەكونوميكا • كەشە

جاڭا فورماتتاعى ساۋدا

ەكونوميكا • كەشە

جوتەلگە جەڭىل قاراماڭىز

مەديتسينا • كەشە

بىتىمگەرشىلىك ساردارلارى

قازاقستان • كەشە

جىپ-جىلى جۇرەك بۋىنداي

ادەبيەت • كەشە

داۋىستىڭ دا ءتۇسى بار

ادەبيەت • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار