الەم • 23 قىركۇيەك، 2022

قاقتىعىس شيەلەنىسە ءتۇستى

96 رەت كورسەتىلدى

رەسەي پرەزيدەنتى ۆلادي­مير پۋتين حالىققا ۇندەۋ جاساپ، ەلدە ءىشىنارا موبيليزاتسيا جاريالاناتىنىن مالىمدەدى. بۇل مالىمدەمەنى حالىقارالىق قوعامداستىق سىنعا الدى.

«اسكەري قىزمەتكە قازىرگى ۋاقىت­تا زاپاستاعى جانە ەڭ الدى­مەن قارۋلى كۇشتەر قاتارىن­دا قىزمەت ەتكەن، بەلگىلى ءبىر اس­كەري ماماندىقتارى مەن ءتيىستى تاجىريبەسى بار ازاماتتار عانا شاقىرىلادى»، – دەدى ۆ.پۋتين.

اسكەري احۋال تۋرالى ايتقان كرەمل باسشىسى شەپتىڭ ءبىر مىڭ شاقىرىمنان اسىپ كەتكەنىن جەتكىزدى. ونىڭ اي­تۋىنشا، دونەتسك ايماعىنداعى رەسەيلىك اسكەر تىكەلەي شابۋىل جاساماي، شىعىندى ازايتۋ ماق­ساتىندا بىرتىندەپ ارەكەت ەتپەك. سون­داي-اق ول حەرسون، دونەتسك، لۋگانسك وبلىستارىنىڭ وككۋپا­تسيالانعان وڭىرىندە جاريالانعان رەفەرەندۋمدارعا قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى. ۆ.پۋتين داۋىس بەرۋدىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋعا ۋادە ەتتى.

«اسكەري قىزمەتكە شاقىرىل­عاندار ارنايى اسكەري وپەراتسيا تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ، مىندەتتى تۇردە قوسىمشا اسكەري دايارلىقتان وتەدى»، دەگەن ۆ.پۋ­تين ءىشىنارا موبيليزاتسيا تۋرالى جارلىققا قول قويعانىن حابارلادى. ءسوز سوڭىندا پۋتين يادرولىق قاۋىپ تاقىرىبىنا توقتالدى.

ء«بىزدى يادرولىق قارۋمەن بوپ­سا­لاماق بولعاندار جەلدىڭ ءوز باعى­­تىنا بۇرىلۋى مۇمكىن ەكەنىن ءبىلۋى كەرەك»، دەدى كرەمل باسشىسى.

موبيليزاتسيا جاريالان­عان­نان كەيىن بىردەن ناۆالنىي­دىڭ سەرىكتەستەرى، رەسەيلىك وپپوزي­تسيا جانە سوعىسقا قارسى قوزعا­لىستار رەسەيلىكتەردى نارازىلىق بىلدىرۋگە شاقىردى. وسىعان بايلانىستى رەسەيدىڭ 30-دان استام قالاسىندا شەرۋ ءوتتى. ۇس­تال­عان ادام سانى قازىردىڭ وزىندە مىڭنان اسقان كورىنەدى.

رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ ۇندەۋى­نەن كەيىن مەملەكەتتىك تەلەارنالار اتالعان ەلدىڭ قورعانىس ءمينيسترى سەرگەي شويگۋدىڭ سۇحباتىن كورسەتتى. ۆەدومستۆو باسشىسى موبيليزاتسيانىڭ قا­لاي وتەتىنىنە توقتالىپ، ۋكراي­نادا قازا تاپقان رەسەيلىك سار­بازداردىڭ رەسمي سانىن ايتتى. ونىڭ كەلتىرگەن دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك، ۋكراينادا 5 937 جاۋىنگەر قازا تاپقان.

رەسەي قورعانىس ءمي­نيسترىنىڭ دەرەكتەرى ۋكراينا تارا­پى­نىڭ مالىمەتىنەن الدە­قايدا از. قازىرگى تاڭدا رەسمي كيەۆ 50 مىڭنان استام رەسەيلىك ساربازدىڭ كوزىن جويعاندارىن العا تارتىپ وتىر. ونىڭ ۇستىنە، كوپ­تەگەن بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دارى جاساعان ءتىزىم دە س.شويگۋ كەلتىرگەن دەرەكتەردەن الدەقايدا كوپ. ماسەلەن، ۆۆس ارناسى 16 قىركۇيەككە دەيىنگى قاقتىعىس كەزىندە رەسەي كەم دەگەندە 6 476 ساربازىنان ايىرىلعان دەپ حابارلادى. بۇل تەك اشىق دەرەككوزدەرمەن راستال­عان­­دارى عانا. سوندىقتان سا­راپ­شىلار قازا تاپقانداردىڭ ناق­تى سانى بۇدان دا كوپ ەكەنىن ايتادى.

سونداي-اق س.شويگۋ شامامەن 300 مىڭ ادام تارتىلاتىنىن مالىمدەدى. بىراق ءبارى بىردەن اسكەرگە شاقىرىل­مايدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، شاقىرىلعاندار اۋەلى قايتا دايارلاۋعا جىبەرىلەدى. سودان كەيىن عانا وزدەرىنە جۇكتەلگەن تاپسىرمانى ورىنداۋعا كىرىسەدى.

بۇل شەشىمدى حالىقارالىق قوعامداستىق ءتۇرلى دەڭگەيدە قابىل­دادى. اقش-تىڭ ۋكراي­نا­داعى ەلشىسى موبيليزاتسيا جاساۋ رەسەيدىڭ السىزدىگىنىڭ بەلگىسى دەپ ەسەپ­تەيدى. بريدجيت برينكتىڭ اي­تۋىنشا، رەسەي بيلى­گىنىڭ كەيىن­گى قادامدارى ولار­دىڭ قيىن جاعدايدا تۇرعانىن كورسەتەدى.

«جالعان رەفەرەندۋمدار مەن موبيليزاتسيا – رەسەيدىڭ السىزدىگىنىڭ، ساتسىزدىگىنىڭ بەلگىسى. اقش رەسەيدىڭ اننەكسيالانعالى جاتقان ۋكراينا اۋماقتارىنا دەگەن تالاپتارىن ەشقاشان مو­يىندامايدى. ءبىز ۋكرايناعا قان­شا قاجەت بولسا، سون­شا قولداۋ كورسەتەمىز»، دەپ جاز­دى برينك Twitter-دەگى پاراق­شاسىندا.

نيدەرلاند پرەمەر-ءمينيسترى مارك ريۋتتە دە وسىن­داي پىكىر ۇستانادى. ونىڭ ايتۋىن­شا، ءىشىنارا موبيليزا­تس­يا كرەملدىڭ قيىن جاعداي­دا تۇرعانىنىڭ بەلگىسى. «موبيلي­زا­تسيا، دونەتسكىدە رەفەرەندۋم وتكىزۋگە شاقىرۋ – ءبارى شارا­سىز­دىقتىڭ بەلگىسى. ونىڭ يادرولىق قارۋ تۋرالى ءسوزى بۇرىن بىرنەشە رەت ەستىگەن ءسوز. بۇل ءسوز عانا، سوندىقتان سابىرلى بولۋعا كەڭەس بەرەمىن»، دەدى م.ريۋتتە.

ۇلىبريتانيا قورعانىس ءمينيسترى بەن ۋوللەس ءپۋتيننىڭ ۋكراي­ناداعى سوعىسقا رەزەرۆ­تەگىلەردى جۇمىلدىرۋ تۋرالى شەشىمى رەسەي باسقىن­شىلى­عى­نىڭ ءساتسىز اياقتالعانىن كور­سەتەدى دەپ مالىمدەدى.

«ەشقانداي قوقان-لوققى نەمەسە ۇگىت-ناسيحات ۋكراينانىڭ بۇل سوعىستا جەڭىپ جاتقانىن، حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ بىرىككەنىن جانە رەسەيدىڭ جال­عىز قالعانىن جاسىرا المايدى»، دەدى ۇلىبريتانيانىڭ قورعانىس ءمينيسترى.

سونداي-اق ب.ۋوللەس پۋتين بۇعان دەيىن موبيليزاتسيا بولمايدى دەپ ۋادە بەرگەنىنە، رەسەيدىڭ ۋكراينا اۋماقتارىن اننەكسيالاۋدى جوسپارلامايمىز دەگەنىنە نازار اۋداردى.

چەحيا پرەمەر-ءمينيسترى پەتر فيالا پۋتين جاريالاعان ءىشىنارا موبيليزاتسيا ۋكراينا­داعى سوعىستى ودان ءارى ۋشىق­تىرۋ ارەكەتى دەپ اتادى.  پ.فيالا قازىر ۋكرايناعا كومەك­تەسۋدى جالعاستىرۋ وتە ماڭىزدى ەكەنىن جانە بۇل چەحيانىڭ مۇد­دەسىنە ساي كەلەتىنىن جەتكىزدى.

چەحيا – ۋكراينانى اۋىر قارۋ-جاراقپەن قامتاماسىز ەتكەن ءبىرىنشى ەل. الداعى ۋاقىتتا دا ۋكراينا قارۋلى كۇش­تەرىنە تانكتەر، تىكۇشاقتار جانە ارتيللەريالىق جۇيەلەر جەتكىزۋدى جالعاستىرا بەرمەك.

گەرمانيا ۆيتسە-كانتسلەرى روبەرت حابەك كرەملدىڭ بۇل ارەكەتىن «رەسەيدىڭ تاعى ءبىر قاتە قادامى» دەپ اتادى. كانتسلەر ولاف ءشولتستىڭ كەڭسەسى مالىم­دەمە تاراتىپ، گەرمانيا باسشىسى رەسەيدىڭ ءىشىنارا موبيليزاتسيا تۋرالى شەشىمىن كرەملدىڭ ۋكرايناعا شابۋىل جاساۋ كەزىندە جۇزەگە اسىرعان جوسپارلارىنىڭ ساتسىزدىگى دەپ سانايتىنىن حابارلادى.

قىتاي سىرتقى ىستەر مي­نيستر­­لىگىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى ۆان ۆەنبين رەسەي بيلىگىنىڭ سوڭعى مالىمدەمەلەرىنە قاتىس­تى پىكىر ءبىلدىردى. «ۋكراينا داعدا­رى­سىنا قاتىستى قىتاي­دىڭ ۇستا­نىمى ارقاشان ايقىن. ءبىز تاراپ­تاردى ديالوگ پەن كەلىس­سوز­دەر ارقىلى اتىستى جانە سوعىس­تى توقتاتۋعا شاقىرامىز. تاراپ­تاردىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ، اقىلعا قونىمدى قادام جاسايتىنىنا سەنىمدىمىز. ءبىز سون­داي-اق حالىقارالىق قوعام­داستىق بۇعان قول ۇشىن سوزادى دەپ ۇمىتتەنەمىز»، دەدى ۆ.ۆەنبين.

پولشا پرەمەر-ءمينيسترى ماتەۋش موراۆەتسكي ءوز ەلىنىڭ ۋكراينانى قولداۋىن جال­عاس­تىراتىنىن حابارلادى. «وداق­تاستارىمىزبەن بىرگە ناتو-نىڭ ۋكرايناعا قولداۋىن ارتتىرىپ، قورعاۋ ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاسايمىز. ءىشىنارا موبيليزاتسيا تۋرالى اقپارات راستالدى. رەسەي ۋكراينانى جويىپ، ونىڭ اۋماعىنىڭ ءبىر بولىگىن باسىپ الۋعا تىرىسادى. بۇعان مۇمكىندىك بەرە المايمىز»، دەدى ول رەيتەرس اگەنتتىگىنە بەرگەن سۇحباتىندا.

سوڭعى جاڭالىقتار

ءرۋبلدى ساتىپ الۋ 31%-عا ءوستى

ەكونوميكا • بۇگىن، 15:23

ۇقساس جاڭالىقتار