بۇل حاباردى تەرگەۋ يزولياتورىندا وتىرعان جۇزدەگەن ازامات كۇتىپ وتىردى. «امانات» كوميسسيانىڭ قۇرامىندا ءجۇرىپ باسقا بىردە-ءبىر ماسەلەگە, تاقىرىپقا ارالاسپادىق. راقىمشىلىق جاساۋ جونىندە بۇعان دەيىن ءبىر ەمەس, بىرنەشە مارتە ۇسىنىس بىلدىردىك. سوندىقتان دا مەملەكەت باسشىسىنىڭ اۋىر قىلمىسقا بارماعان قاڭتار وقيعاسىنىڭ قاتىسۋشىلارىنا راقىمشىلىق جاريالاۋى ادىلەتتىلىكتىڭ ورناۋى.
سەگىز اي بويى تەرگەۋ يزولياتورىندا 600-گە جۋىق ازاماتپەن جەكە-جەكە كەزدەستىك. سول كەزدە بارىنە بىردەي ء«سىز الاڭعا نە ءۇشىن شىقتىڭىز؟» دەگەن ء«داستۇرلى» سۇراعىمىزدى قويدىق. ارينە, حاتتاما تولتىرىلعان جوق, قول قويىلمادى. بارلىعىنىڭ جاۋابى ادىلەتسىزدىككە كەلىپ تىرەلەدى. ياعني حالىقتى كوشەگە شىعارعانى وسى ماسەلە – ادىلەتسىزدىك.
قاڭتار وقيعالارىنا قاتىسقاننىڭ بارلىعىن قىلمىسكەر دەپ ساناۋعا بولمايدى. قىلمىستىق كودەكستىڭ 272-بابى 2-بولىگى بويىنشا, ياعني جاپپاي تارتىپسىزدىككە قاتىسقانداردىڭ نەگىزگى بولىگى 25-30 جاس ارالىعىنداعى ازاماتتار. تەرگەۋ يزولياتورىندا وتىرعانداردىڭ دەنى, ءتىپتى 100 پايىزى قازاقى تاربيە كورگەن, قازاقتىلدى ازاماتتار ەكەنىن كوردىك. ازاماتتاردىڭ ەشقايسىسى بۇعان دەيىن ءىستى بولماعان, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ نازارىنا ىلىكپەگەن. 2022 جىلدىڭ 4 قاڭتارىنا دەيىن قىلمىستى ايتپاعاننىڭ وزىندە ءتارتىپ بۇزباعان ازاماتتار ءبىر كۇننىڭ ىشىندە جاپپاي قىلمىسكەر بولىپ كەتۋى مۇمكىن بە؟! ارينە, مۇمكىن ەمەس. ءبىز قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ كەيبىر وكىلدەرىنىڭ قارسىلىعىنا قاراماستان پرەزيدەنت اكىمشىلىگى الدىندا وسى ماسەلەنى توتەسىنەن قويا بىلدىك. ياعني جاپپاي راقىمشىلىق قولدانۋدى ۇسىندىق. ارينە, پرەزيدەنت ءوزى اتاپ وتكەندەي, راقىمشىلىقتىڭ قولىنا قارۋ الىپ, تەرروريزممەن اينالىسقاندارعا, ەلدى ارانداتقاندارعا, تارتىپسىزدىكتى ۇيىمداستىرعاندارعا ەش قاتىسى جوق. بۇل ارانداپ قالعان ازاماتتارعا عانا قاتىستى. الداعى ۋاقىتتا امنيستيا بويىنشا زاڭ شىعارۋ, ونىڭ ورىنداۋ تەتىكتەرىن ىسكە قوسۋ سياقتى جۇمىستار كۇتىپ تۇر. ءبىز, «امانات» كوميسسياسى ەندى وسى جۇمىستارعا ويىساتىن بولامىز.
كوپشىلىكتى الاڭداتقان تاعى ءبىر ماسەلە بار. ول – «بۇل زاڭ بۇرىن سوتتالىپ كەتكەن ازاماتتارعا قولدانىلا ما؟» دەگەن سۇراق. يا, بۇل زاڭ سوت ۇكىمى شىعىپ, سوتتالعاندارعا دا, ءىسى تەرگەۋدە جاتقان ازاماتتارعا دا, قىسقاسى قاڭتار وقيعاسىنا قاتىسقاننىڭ بارلىعىنا بىردەي قولدانىلادى. سوت شەشىمى شىعىپ كەتكەندەردىڭ ءىسى قايتا قارالادى. جازاسى ازايتىلادى نەمەسە جازادان بوساتىلادى. قانداي باپتار ىلىگەتىنى جانە ىلىكپەيتىنى تۋرالى, وزگە دە ماسەلەلەر زاڭ جوباسى شىققاننان كەيىن بەلگىلى بولادى.
ابزال قۇسپان,
«امانات» قوعامدىق كوميسسياسىنىڭ توراعاسى,
زاڭگەر
