قازاقستان • 02 قىركۇيەك, 2022

ساياسي رەفورمالاردىڭ زاڭدى جالعاسى

400 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ پارلامەنت پالاتا­لارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىنا قاتىسىپ, VII شاقى­رىلىمداعى پارلامەنتتىڭ III سەسسياسىنىڭ اشىلۋىندا مەملەكەت باسشىسى قازاقستان حالقىنا ءداستۇرلى جولداۋىن جاريالادى.

ساياسي رەفورمالاردىڭ زاڭدى جالعاسى

«ادىلەتتى مەملەكەت. ءبىرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلى قوعام» دەپ اتالاتىن جاڭا جولداۋ «جا­­ڭا ەكونوميكالىق ساياسات», «ناق­تى سەكتوردى دامىتۋ», «ەل بولا­شاعىنا ارنالعان ستراتە­گيالىق ينۆەستي­تسيا», «مەملە­كەتتىك باسقارۋ ءىسىن قاي­تا جاڭ­عىر­تۋ», «زاڭ جانە ءتار­تىپ» سىندى باع­دارلاردان جانە تاعى ءبىر تىڭ ساياسي رەفورمالاردى قام­تي­­­­تىن قورىتىندى بولىمنەن تۇ­رادى.

ءماجىلىس توراعاسى ەرلان قو­شا­­نوۆ­تىڭ توراعالىق ەتۋىمەن وت­كەن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ VII شا­قى­رىلىمى III سەسسياسىنىڭ ال­عاشقى جالپى وتىرىسىندا دا ق.توقاەۆ­تىڭ حالىققا جول­داۋى­­نىڭ باسىمدىقتارى تالقى­لان­دى.

پالاتا توراعاسى سەسسيادا سويلەگەن سوزىندە بۇل جولداۋدىڭ بۇرىن باستالعان رەفورمالاردىڭ قيسىندى جالعاسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

ءماجىلىس توراعاسى ەلدىڭ بولاشاق دامۋى مەن تاعدىرىنا قاتىستى اۋقىمدى ماسەلەلەر كوتەرىلگەن ما­ڭىزدى قۇجاتتا مەملەكەت باسشى­سىنىڭ العاش رەت بولاشاق سايلاۋ ناۋقاندارىنىڭ كەستەسىن جاريالاپ, ەلىمىزدىڭ بۇكىل ساياسي جۇيەسىنىڭ جاڭارىپ-جاڭعىرۋىنا جول اشىپ بەرگەنىن ايتتى.

«بۇل بيلىكتىڭ اشىقتىعىن جانە مەملەكەت پەن قوعام اراسىنداعى سەنىمنىڭ نىعايۋىن ايقىن كورسەتەدى ءارى ەلىمىزدىڭ جاڭارۋ جولىندا جاسالعان نىق قادامدار», دەدى پا­لاتا سپيكەرى.

«دەپۋتاتتاردىڭ وڭىرلەرگە ساپارى كەزىندە جۇرتشىلىق كوتەرگەن وزەكتى, كۇردەلى ماسەلەلەردىڭ بارلىعىنا دەرلىك جولداۋدا جاۋاپ بەرىلدى», دەگەن ە.قوشانوۆ: «نەگىزىنەن مەملەكەت باسشىسى جولداۋدا ايتقان بارلىق ماسەلە قوعام سۇرانىسىنا ساي كەلەدى. قازىر قازاقستاندىقتاردى تولعاندىراتىن ەڭ باستى ماسەلە – ەكونوميكانىڭ دامۋى, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ. ەلدى باعا مەن تاريفتەردىڭ ءوسۋى الاڭداتىپ وتىر», دەپ مالىمدەدى.

«مەملەكەت باسشىسى «ازامات – بيزنەس – مەملەكەت» اراسىنداعى قاتىناس­تى تۇبەگەيلى وزگەرتۋدى ۇسىندى. ونىڭ باس­تى ماقساتى – بيزنەس اشىپ, كاسىپكەر­لىكپەن اينالىسۋ ءۇشىن تەڭ مۇمكىندىكتەر جاساۋ, ەكونوميكالىق ەركىندىكتى قولداۋ, مەملەكەتتىڭ ەكونوميكاعا شەكتەن تىس ارالاسۋىنان باس تارتۋ. سونىمەن بىرگە سالىق جانە بيۋدجەت جۇيەسىن جاڭعىرتۋعا, بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەس­تىگى مەن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ مەحا­نيزم­دەرىن جەتىلدىرۋگە, وتاندىق بيزنەس ءۇشىن نەسيە رەسۋرستارىنىڭ تاپشى­لىعى ماسەلەسىن شەشۋگە ەرەكشە باسىمدىق بەرىلىپ وتىر», دەدى بۇل جا­يىندا ءماجىلىس توراعاسى.

حالىقتىڭ قامىن ويلاۋ, ولار­عا قامقورلىق تانىتۋ, ساپالى ءبىلىم بەرۋ, مەديتسينالىق قىز­مەت­تەردى جاقسارتۋ, جاستار مەن پەداگوگتەردى قولداۋ سياقتى ماسە­لەلەر – مەملەكەتتىڭ باستى نازارىندا. ماڭىزدى قۇجاتتا ايتىلعان وزەكتى ماسەلەلەر جەتكىلىكتى. ماسە­لەن, پرەزيدەنت ەكى جىل ىشىندە 650 ەلدى مەكەندە مەديتسينالىق نىساندار سالىناتى­نىن مالىمدەدى. توتەنشە جاعداي رەجى­مىندە جۇمىس ىستەيتىن جانە ءۇش اۋىسىمدا وقيتىن مەكتەپتەر ماسەلەسى شەشىلەدى. 2025 جىلعا قاراي 800 مىڭنان استام بالا زاماناۋي مەكتەپتەردە وقيدى. ەڭ تومەنگى جالاقى دەڭگەيى 60 مىڭنان 70 مىڭ تەڭگەگە دەيىن وسەدى, بۇل 1,8 ميلليون ازاماتتىڭ تابىسىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى.

«بيىلعى جولداۋداعى تىڭ باستاما – بۇل بالالار 18 جاسقا تولعانعا دەيىن ولاردىڭ ارنايى جيناقتاۋشى شوتتارىنا ۇلتتىق قوردىڭ جىل سايىنعى ينۆەستيتسيالىق تابىسىنىڭ 50 پا­يىزىن اۋدارۋ. بۇل الەۋمەتتىك ادىلدىك ورناتۋدىڭ باستاماسى», دەدى ءماجىلىس توراعاسى.

ە.قوشانوۆ جولداۋ جۇكتەگەن مىندەتتەرگە وراي سوت جانە قۇقىق قورعاۋ, مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيە­لەرىندە دە ءبىراز رەفورمالار جۇرگىزى­لەتىنىن جەتكىزدى. «بۇدان بولەك, ءبىز مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى جاڭا زاڭ قابىلداۋ, قىلمىستىق جانە قىلمىستىق-پروتسەستىك كودەكستەردى جەتىلدىرۋ, قالا قۇرىلىسى كودەكسىن قابىلداۋ بويىنشا جۇمىسقا كىرىسەتىن بولامىز. ءماجىلىس دەپۋتاتتارى الدىندا كونستيتۋتسيالىق رەفورمالار اياسىندا دا بىرقاتار زاڭدى قابىلداۋ مىندەتى تۇر. بۇل – جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋمدا قازاقستاندىقتاردىڭ كوپشىلىگى دا­ۋىس بەرگەن ەلدى دەموكراتيالاندىرۋ جونىندەگى ۇلكەن قادام», دەدى ول.

پرەزيدەنتتىڭ جولداۋدا پارلا­مەنت جۇمىسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ايقىنداپ بەرگەنىن شەگەلەپ وتكەن پالاتا سپيكەرى: «الداعى سەسسيادا دەپۋتاتتار جۇمىس ىستەيتىن زاڭ جوبالارىنىڭ ەرەكشە ماڭىزى بار جانە ونى قوعام دا كۇتىپ وتىر. سوندىقتان ولاردى قاراۋ كەزىندە حالىقتىڭ, ازاماتتىق قوعام وكىلدەرى مەن ساراپشىلاردىڭ پىكىرى مەيلىنشە ەسكەرىلۋگە ءتيىس», دەدى.

جۇمىس توپتارىنىڭ وتىرىستارى, زاڭ جوبالاردىڭ تانىستىرىلىمى سياقتى بارلىق جيىنعا جۇرتشىلىقتى كەڭىنەن قاتىستىرۋ قاجەتتىگىن ايتقان ە.قوشانوۆ ءسوزىن: «پارلامەنت جۇمىسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى ايقىن. سوندىقتان بار كۇش-جىگەرىمىزدى ەل پرەزيدەنتىنىڭ باستامالارىن قولداۋعا جانە جۇزەگە اسىرۋعا جۇمىلدىرۋىمىز كەرەك», دەپ تۇيىندەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار