اسكەرگە كوكتەمگى شاقىرۋ

تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ ەرتەڭگى تىرەگى – بۇگىنگى جاسوسپىرىمدەر. سودان دا ولاردىڭ بويىنا وتانسۇيگىشتىك, پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ كۇن تارتىبىنەن تۇسپەي-اق كەلەدى. جاسوسپىرىمدەردىڭ مەكتەپ قابىرعاسىنان ءوزىن اسكەري قىزمەتكە دايىنداپ, ءدارىس الۋى ەلىمىزدىڭ شاڭىراعى شايقالماۋىنا كەپىلدىك بەرەتىنى ءسوزسىز. سوندىقتان بۇگىندە جاسوسپىرىمدەرگە مەكتەپتەردە اسكەري-پاتريوتتىق تاربيە بەرۋدىڭ جاي-جاپسارى قالاي ەكەندىگىن ءبىلۋ ماقساتىمەن قىزىلوردا قالاسىنداعى  №222 ورتا مەكتەپكە ات باسىن بۇرعانبىز. بارۋ بارىسىندا مەكتەپتەگى العاشقى اسكەري دايىندىق باعدارلاماسى مەن اسكەري دايىندىق اۋلاسى جانە بولمەسىمەن ەگجەي-تەگجەيلى تانىسىپ, مەكتەپ ديرەكتورى اسقار ءانۋار ۇلى مەن العاشقى اسكەري دايىندىق ءپانىنىڭ وقىتۋشى- ۇيىمداستىرۋشىسى جالعاسباي تىشقانباەۆتى اڭگىمەگە تارتتىق. اسقار انۋار ۇلى: – مەكتەپتە وقۋشىلارعا ءاس­كە­ري-پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ تەك قانا 10-11-سىنىپتاردا وتىلەتىن العاشقى اسكەري-دايىندىق سابا­عىن­دا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, بار­لىق سىنىپ وقۋشىلارىنا سى­نىپتا جانە سىنىپتان تىس وتىلەتىن ءىس-شارالار ارقىلى بەرىلەدى. مەكتەپتە اسكەري-پاتريوتتىق ءىس-شارالار ءار وقۋ جىلى باسىندا جوسپارلانىپ, وتكىزىلىپ وتىرادى. ۇلى وتان سوعىسى, اۋعان سو­عى­سى, تىل ارداگەرلەرىمەن, قالالىق قورعانىس ىستەرى جونىندەگى باس­قار­ما قىزمەتكەرلەرىمەن, اسكەري قىز­مەتتەگى مەكتەپ تۇلەكتەرىمەن كەز­دە­سۋلەر, كەشتەر ۇيىمداستىرىلىپ, وقۋشىلارعا پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ جوسپارلى جۇرگىزىلەدى. مەكتەپ جانىنداعى “سارباز” اسكەري-پاتريوتتىق كلۋبى تياناقتى جۇمىس ىستەيدى. وعان ال­عاش­قى اسكەري دايىندىق ءپانى وقى­تۋشى-ۇيىم­داستىرۋشىسى جالعاسباي تىش­قانباەۆ جەتەك­شىلىك ەتەدى. اسكەري-پاتريوتتىق تاربيە جاس­وسپىرىمدەردى ەلىنە دەگەن ءسۇيىس­پەنشىلىككە, ۇلتتىق اسكەر قۇ­رامىن­دا ادال قىزمەت اتقارۋعا, ادامگەرشىلىك قاسيەتتەردى بويىنا سىڭىرۋگە باۋليدى. وسى ماقساتتا مەكتەبىمىزدە №222, №253, №120, №144 مەكتەپتەردىڭ 11-سىنىپ ەر بالالارىمەن وقۋ-دالا جيىنى وتكىزىلىپ, قالاداعى №5047 اسكەري بولىمگە ساياحات جاسالدى. مەكتەبىمىزدە ءار وقۋ جىل سو­ڭىن­دا ءااد كۋرسىنىڭ اياقتالۋ سال­تاناتىنا ارنالعان اسكەري-پاتريوتتىق جارىس وتكىزىلىپ تۇرادى. بيىلعى “ساپتا ءجۇرۋ جانە ءان” بايقاۋىندا اۆتوماتتى تولىق ەمەس بولشەكتەۋ جانە جيناستىرۋ, وقجاتاردى جاراقتاۋ, اسكەري كە­دەرگىلەردەن ءوتۋ, گراناتا لاقتىرۋ, كەرمەدە تارتىلۋ بويىنشا 10-11-سىنىپ وقۋشىلارى باسەكەگە ءتۇستى. مۇنداعى ماقساتىمىز وقۋشى­لار­دىڭ ساپتا ءجۇرۋ, پارمەندەردى ورىنداي ءبىلۋ, اسكەري تارتىپكە ۇيرەتۋ شەبەرلىكتەرىن جەتىلدىرىپ, توزىمدىلىككە, شىدامدىلىققا ءتار­بيە­لەۋ جانە پاتريوتتىق سەزىمىن ارت­تىرۋ بولاتىن. اتالمىش ءىس-شارالار شاكىرت­تەر­گە ەرلىكتىڭ, ەڭبەكتىڭ قادىر-قاسيەتىن تۇسىندىرۋگە مۇمكىندىك بە­رىپ, ەلىنىڭ پاتريوتى بولۋعا ءتار­بيەلەيدى. ەل الدىندا بورىش پەن مىندەتتى ابىرويلى اتقاراتىن جەكە تۇلعا قالىپتاستىرۋدا اسكەري-ءپاتريوتيزمنىڭ ءمانى زور. قازاق حالقى – نامىستى قول­دان جىبەرمەگەن ەرجۇرەك, باتىر حالىق. باتىر حالىقتىڭ ۇرپاعى ەكەنىمىزگە ماقتانا وتىرىپ, اتا-بابالارىمىزدان كەلە جاتقان ۇلتتىق ءداستۇرىمىزدى جالعاستىرۋ, “وتان ءۇشىن جان پيدا” دەگەن اتالى ءسوز­دى ۇلىقتاۋ – ءبىزدىڭ باستى ماق­ساتىمىز. جالعاسباي تىشقانباەۆ: – وقۋشىلارعا اسكەري-پات­ريوت­تىق تاربيە بەرۋ – مەكتەپتەگى بارلىق وقۋ-تاربيە بەرۋ جۇمىس­تارى­نىڭ باستى مىندەتتەرى دە, ال ولارعا قوزعاۋشى كۇش – العاشقى اسكەري دايىندىق ءپانىنىڭ بەرىلۋى. وسى تۇرعىدا العاشقى اسكەري دايىندىق وقۋلىعىنىڭ الار ورنى ەرەكشە. قازىرگى قولدانىستاعى 2006 جانە 2007 جىلدارى “مەكتەپ” باس­پاسىنان جارىق كورگەن, 10-11-سى­نىپ­تارعا ارنالعان العاشقى ءاس­كە­ري دايىندىق وقۋلىعىنداعى كەي­بىر ماتەريالدار وقۋشىلاردىڭ قابىلداۋىنا قيىندىق كەلتىرەدى. وقۋلىقتاعى ەرەجەلەر, انىقتاما­لار, اسكەري قاعيدالار, ءتۇسىندىر­مە­لەر ناقتىلىقتى, تۇجىرىمدى­لىق­تى قاجەت ەتەدى. وقۋلىقتاعى اسكەري تەرميندەر مەن جارعىلاردىڭ قا­زىر­گى جالپى اسكەري جارعىمەن ءساي­كەس كەلمەيتىن تۇستارى دا كەزدەسەدى. ءسوز ورايى كەلگەندە ايتا كە­تەي­ىن, 2000 جىلى “اوەو” باسپا­سىنان باسىلعان “العاشقى اسكەري دايىندىق” وقۋلىعىنىڭ ماتە­ريال­دارى وقۋ باعدارلاماسىنا ءساي­كەستەندىرىلىپ جاسالعان جانە وقۋشىلاردىڭ قابىلداۋىنا جەڭىل. مەكتەپتەردە ءبىلىم جانە عى­لىم مينيسترلىگىنىڭ 2005 جىلعى №653 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن ورتا, جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتىڭ 10-11-سىنىپتارىنا ارنالعان العاش­قى اسكەري دايىندىق باعدارلاما­سى تولىق ورىندالىپ وتىرعان جوق. اتاپ ايتار بولساق, 10-سىنىپتاردا ەر بالالار مەن قىز بالالار 18 ساعات ءبولىنىپ وقىتىلۋى ءتيىس. ەر با­لالار باسقا تاراۋلاردى ءوتۋى كە­زىن­دە, ال قىز بالالار 9 ساعات ازا­ماتتىق قورعانىس, 9 ساعات مەديتسي­نالىق ءبىلىم نەگىزدەرىن وتۋلەرى كەرەك. وكىنىشكە قاراي, العاشقى اسكەري دايىندىق پانىنە تولىق جۇكتەمە بەرىلىپ وتىرعان جوق. 11-سىنىپتاردىڭ 5 كۇندىك وقۋ-دالا جيىنى كەزىندە قىز بالا­لار­مەن 30 ساعاتتىق باعدارلاما بوي­ىنشا مەديتسينالىق ءبىلىم نەگىزدەرى ءوتىلۋى قاجەت. 5 كۇندىك وقۋ-دالا جيىنى مەكتەپتەردە وتىلەتىندىكتەن, وقۋشىلار وقۋ باعدارلاماسىندا كوزدەلگەن ىشكى ءتارتىپ ەرەجەلەرىن تولىق مەڭگەرمەيدى. كالاشنيكوۆ اۆتوماتىنان باستاپقى اتۋ جات­تى­عۋلارى ورىندالمايدى. وسى كەم­شى­لىكتەردى جويۋ ماقساتىندا وقۋ-دالا جيىنى دالالىق لاگەرلەردە ۇيىمداستىرىلسا, وقۋشىلاردىڭ قىزىعۋشىلىقتارىن ارتتىرار ەدى. مەكتەپتەردە ءومىر قاۋىپسىزدىگى نەگىزدەرى ساباقتارىن 1-4-سى­نىپتاردا سىنىپ جەتەكشىلەرى, 5-9-سىنىپتاردا ءااد ءپانى وقىتۋشى-ۇيىمداستىرۋشىسى وتكىزۋى ءتيىس. بىراق كوپشىلىك مەكتەپتەردىڭ 5-9-سىنىپتارىندا ءومىر قاۋىپسىزدىك نەگىزدەرى پانىنەن سىنىپ جەتەك­شىلەرى ساباق بەرىپ جۇرگەندەرى تۇسىنىكسىز. جالپى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارىندا ءااد ءپانىن وقۋ-ما­تەريالدىق بازاسىز, كورنەكى قۇرال­دارسىز, وقىتۋدىڭ جاڭا تەحنولو­گياسىنا ساي قۇرال-جابدىقتارسىز وقىتۋ استە مۇمكىن ەمەس. اشىعىن ايتساق, قازىرگى تاڭدا مەكتەپتەگى كور­نەكىلىكتەر, وقۋ قۇرال-جاب­دىق­تارى ەسكىرگەن, ونى ايتاسىز پاي­دا­لانۋعا جارامسىز. وسىعان باي­لا­نىستى وقۋ-ماتەريالدىق بازانى نىعايتۋعا, كورنەكى قۇرالدار مەن تابەلدىك م ۇلىكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋگە قارجى بولىنسە, مەكتەپتەردەگى ءااد ءپانىنىڭ بەرىلۋ ساپاسى الدەقايدا جاقسارعان بولار ەدى. ءيا, مەكتەپ ديرەكتورى مەن العاشقى اسكەري دايىندىق ءپانى­نىڭ وقىتۋشى-ۇيىمداستىرۋشىسى ايتسا ايتقانداي, مەكتەپتەردە وقۋشىلارعا اسكەري-پاتريوتتىق ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋدە كۇرمەۋى قيىن ماسەلەلەر جەتەرلىك سى­ڭاي­لى. دەمەك, ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى – جاس­وسپىرىمدەردى وتانسۇيگىشتىككە باۋلۋدا اتقارىلار شارۋا شاش­ەتەك­تەن. جوعارىداعى تولعاقتى ماسەلەلەر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى نازارىنا ىلىگىپ, وڭ شەشىمىن تابار دەگەن ۇمىتتەمىز. ەركىن ءابىل. قىزىلوردا.