قازاقستان • 19 تامىز, 2022

تۇڭعىش تۇسىندىرمە كىتاپ جارىق كوردى

490 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

كونستيتۋتسيا كۇنى قارساڭىندا ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە ساراپ­تا­ما­لىق بريفينگ ءوتتى. «كونستيتۋتسيالىق رەفورمالار – جاڭا قازاقستاندى قۇرۋدىڭ قۇ­قىقتىق جانە ساياسي نەگىزى» تاقىرىبى توڭىرەگىندە ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شارادا كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە تۇسىندىرمە كىتابى تانىستىرىلدى.

تۇڭعىش تۇسىندىرمە كىتاپ جارىق كوردى

ساراپتامالىق بريفينگكە قا­تىسقان ل.ن.گۋميلەۆ اتىن­­داعى ەۇۋ-دىڭ مەملەكەت جانە قۇقىق تەورياسى مەن تاريحى, كونس­تيتۋتسيالىق قۇقىق كافەد­راسىنىڭ پروفەسسورى ەرمەك ابدراسۋلوۆ جاڭا تۋىن­دى­نىڭ مازمۇنىنا م.س.نارىكباەۆ اتىنداعى قازمزۋ-نىڭ پروفەسسورى ينديرا اۋبا­كىروۆا كونستيتۋتسياداعى جاڭا­شىلدىقتارعا كەڭىنەن توقتالدى. ەۋروپالىق قۇقىق جانە ادام قۇقىقتارى ساراپشىلىق ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى مارات ءباشىموۆ بريفينگ بارىسىندا كونستيتۋتسياعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەن ەكى اي ىشىندەگى ەلدەگى باستى وزگەرىستەردى اتاپ ءوتتى.

ە.ابدراسۋلوۆتىڭ ايتۋىنشا, وسى ۋاقىت ارالىعىندا زاڭگەر عالىمدار اتا زاڭعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلارعا تۇسىنىكتەمە كىتاپ شىعارعان. وسى­لايشا ماماندار «قىسقاشا بولسا دا, عىلىمي باعىتتا ءار باپقا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە تولىق تۇسىندىرمە بەرۋگە تىرىس­قان».

«كونستيتۋتسيا باپتارى وتە قىسقا جازىلادى. كون­ستي­تۋ­تسيا­نىڭ كۇشىن, ونىڭ اسەرىن قازىر, زاڭدار قابىلدانعانشا سەزىنۋىمىز كەرەك. ارينە, پارلامەنت دەمالىستان شىققان سوڭ كوپ زاڭ قابىلدانادى. ءبىز كونستيتۋتسيا باپتارىنىڭ جاڭا قازاقستان, ادىلەتتى قا­زاق­ستان, ەكىنشى رەسپۋبليكا دەگەن جاڭا نور­ما­لارىن پايدالانۋىمىز كەرەك», دەدى پروفەسسور.

زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ينديرا اۋباكىروۆا كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلگەن تۇزە­تۋ­­لەرگە تۇسىنىكتەمە جازۋ كە­زىن­دە اۆتورلىق توپتىڭ نەنى باسشىلىققا العانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, عالىمداردىڭ باستى جۇمىسى ءبىرىنشى رەسپۋبليكا مەن ەكىنشى رەسپۋبليكا اراسىنداعى الشاقتىقتى انىق­تايتىن تۇزەتۋلەردىڭ ماڭىز­دى­لىق, وزەكتىلىك دارەجەسىمەن بايلانىستى.

«ەڭ الدىمەن مەملەكەت باس­شىسىنىڭ يدەياسىن, قۇقىقتىق نورمالارعا ەنگىزىلگەن جۇمىس توبىنىڭ يدەياسىن ءتۇسىندىرۋ قاجەت بولدى. ەكىنشى ماقسات – اتا زاڭعا ەنگىزىلگەن جاڭاشىلدىقتارعا قاتىستى قوعامدا تۋىن­دا­عان ساۋالعا ناقتى جاۋاپ بەرۋ. بۇل باعىتتا اۋقىمدى, قوماقتى جۇمىس اتقارىلدى. وقىر­مان بۇل كىتاپقا قاتىستى ءوز پىكىرلەرىن بىل­دىرە جاتار.

ال پروفەسسور مارات ءباشىموۆ تۇسىندىرمە كىتاپتى «قولدانۋعا ارنالعان نۇسقاۋلىق» دەپ اتادى. «رەفەرەندۋمدا ءبىز ماڭىزدى ءارى سىندارلى كونستيتۋتسيالىق پرينتسيپتەرگە, ادىلەتتىلىككە دا­ۋىس بەردىك. ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتارعا ارنالعان دارىس­تەردە مەملەكەت باسشىسى ايتقان نورمالار ءجيى ايتىلدى. ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتى باسقارۋعا قاتىسۋى ءۇشىن تەڭدىك پەن ادىلەت­تىلىك, اشىقتىق جانە قىز­مەتتىڭ ايقىندىعى قا­عيدات­تارىن اركىم ارقالاي تۇ­سى­نەدى. ال كونستيتۋتسيانىڭ بارلىق نورمالارى, ونى قا­لاي جۇزەگە اسىراتىنىمىز ەلى­مىز­دىڭ باس­تى قۇجاتىمەن تىكە­لەي بايلانىستى», دەدى ول.

كىتاپ اۆتورلارى, عالىمدار تۇسىن­دىر­مە­لەر­دى تالقىلاۋسىز بەرگەن دۇرىس دەپ شەشكەن. قۇقىق سالاسىندا بەدەلى بار رەتسەنزەنتتەر دە ولاردىڭ ۇستانىمىمەن كەلىسىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا جاڭا تۋىندى ۇلتتىق اكادە­ميا­لىق كىتاپحانانىڭ سايتىندا ورنا­لاس­تى­رىلعان. تۇسىن­دىر­مە جۇمىسىمەن قۇقىققا قى­زىعۋشىلىق تانىتقان كەز كەلگەن ادام تانىسا الادى.

سوڭعى جاڭالىقتار