قازاقستان • 04 تامىز، 2022

ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك – وزەكتى مىندەت

47 رەت كورسەتىلدى

ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ – مەملەكەتتىڭ ۇدايى نازارىنداعى باستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. جاقىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تا وسىعان قاتىستى بىرقاتار تاپسىرما بەرگەن بولاتىن.

ديزەل وتىنىنا سارالانعان باعالار بەلگىلەنبەك

قازىرگى تاڭدا ەلەكتر ەنەرگيا­سى قۋاتتارىن ىسكە قوسۋ، اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋ، ديزەل وتىنى تاپشىلىعىن بولدىرماۋ – قوعامدا ءجيى تالقىلاناتىن تاقىرىپقا اينالدى. بۇل سالا­لارداعى قوردالانعان جايتتاردى شەشۋ ءۇشىن قانداي جۇمىستار قول­عا الىنىپ جاتىر، اڭگىمەمىز وسى جونىندە.

ەنەرگەتيكا ءمينيسترى بولات اقشولاقوۆتىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا كۇنى­نە 4،5 مىڭعا جۋىق جۇك كولىگى كىرە­دى، ونىڭ 70%-ى – شەتەلدىك كولىك. وسىنداي جاعدايعا بايلانىستى رەسپۋبليكاداعى جانار-جاعارماي قۇيۋ ستانسالارىنداعى تومەن باعالار ورتاشا ايلىق تۇ­تىنۋدىڭ شامامەن 120 مىڭ تونناعا وسۋىنە الىپ كەلەدى.

«قالىپتاسىپ وتىرعان جاع­دايعا وراي قازىرگى ۋاقىتتا مي­نيس­ترلىك ديزەل وتىنىنا سارا­لانعان باعالاردى كوزدەيتىن بۇي­رىق جوباسىن ازىرلەدى. باعالار رەزيدەنتتىككە، تۇتىنۋ كولەمىنە جانە كولىك تۇرىنە بايلانىستى سارالانادى. وسى باعىتتاعى جۇ­مىس مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگان­دارمەن جانە تاراپتارمەن جال­عا­ساتىن بولادى. ەكىنشىدەن، جول بيتۋمىنىڭ تاپشىلىعىن بول­دىرماۋ تاپسىرىلدى. جۇر­گىزىلگەن جۇمىس ناتيجەلەرى بو­يىنشا رەسەي فەدەراتسياسىنان گۋد­رون يمپورتىنا كۆوتا 280-نەن 430 مىڭ تونناعا دەيىن، سون­­داي-اق اقتاۋداعى بيتۋم زاۋى­تىندا بيتۋم وندىرىسىنە ۇل­عاي­تىلدى، بۇل وتاندىق بيتۋم ون­دى­رۋشىلەرگە ءوندىرىستى 300 مىڭ تونناعا ارتتىرۋعا مۇمكىن­دىك بەرەدى. ناتيجەسىندە، جىل سا­­يىن­عى جيىنتىق قۋات كولەمى جى­لى­نا 1،2-1،3 ملن توننانى قۇ­­راي­تىن بولادى، بۇل جول قۇ­رى­­لىسى ءۇشىن ىشكى نارىقتىڭ قا­­جەت­­تىلىگىن جابۋعا مۇمكىندىك بەرە­دى»، دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، تاپشىلىق جول-قۇرىلىس كوم­پا­نيالارىنىڭ بيتۋمدى بىركەل­كى ىرىكتەمەۋىنە بايلانىستى تۋىن­­دايتىنىن اتاپ ءوتتى. اتاپ ايت­­قاندا، قىسقى-كوكتەمگى كە­زەڭدە بيتۋم وندىرۋگە وتىنىم­دەر ءىس جۇزىندە كەلىپ تۇسپەيدى. وسى­­عان بايلانىستى ۆەدومس­تۆو يندۋستريا جانە ينفرا­قۇرى­­لىم­دىق دامۋ مينيستر­لىگى­مەن بىر­لەسىپ، قىسقى جانە كوك­تەم­گى كە­زەڭدە بيتۋم ساتىپ الۋ ءۇشىن بىر­ىڭعاي ءونىم بەرۋ­شىنى ايقىنداۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋدا.

سۇيىتىلعان گاز ساۋداسىن قاداعالاۋ مۇمكىندىگى

مەملەكەت باسشىسى گاز ءوندىرۋ جونىندەگى جاڭا جوبالار ءۇشىن فيسكالدىق پرەفەرەنتسيالاردى پىسىقتاۋدى تاپ­سىرعان ەدى. ەنەرگەتيكا ءمينيسترى بۇل تاپسىرمانىڭ ورىندالۋ بارىسىن دا باياندادى. بۇگىنگى تاڭدا جەر قويناۋىن پايدالانۋعا، ونىڭ ىشىندە گاز جوبالارىنا ارنالعان جاقسارتىلعان مودەلدىك كەلىسىمشارت تەتىگىن ەنگىزۋ بويىنشا زاڭ­نامالىق وزگەرىستەر توپتاماسى ازىرلەنگەن. ماسەلەن، سالىقتان بوساتۋ تۇرىندە رەتتەۋشىلىك جانە فيسكالدىق پرەفەرەنتسيالار كوزدەلەدى. سونىمەن قاتار گاز جوبالارى ءۇشىن گازعا ىنتالاندىرۋ باعاسىن ازىرلەۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە.

«زاڭناماعا ءتيىستى تۇزەتۋلەر وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن قابىلدانادى. بۇل شارالار شامامەن 93،6 ملرد تەكشە مەتر كولەمىندە گازدىڭ جيىنتىق قورى بار گاز كەن ورىندارىن يگەرۋدى جانە 2030 جىلعا قاراي جىلىنا 6،7 ملرد تەكشە مەتر كولەمىندە تاۋارلىق گازدى قوسىمشا ءوندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. باعالىق اۋىتقۋلارعا جول بەرمەي، سۇيىتىلعان مۇناي گازىنىڭ ساۋدا-ساتتىعىن ىسكە قوسۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋ تاپسىرىلدى. ماسەلەن، سۇيىتىلعان مۇناي گازى بيرجاسىنا كوشۋ 2023 جىلعى 1 قاڭتارعا اۋىستىرىلدى. 2022 جىلعى 20 شىلدەدە بيرجالىق ساۋدا-ساتتىق كەزىندە باعانىڭ كۇرت كوتەرىلۋىنە جول بەرمەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن بيرجالىق ساۋدانىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. سونىمەن قاتار بۇگىنگى تاڭدا سۇيى­تىلعان مۇناي گازىن كولىككە ىلەسپە جۇك­قۇ­جاتتاردى رەسىمدەۋگە مىندەتتى تاۋارلار تىزبەسىنە ەنگىزۋ، وتكىزۋ كولەمى مەن باعا­سىن كورسەتە وتىرىپ، اۆتوگاز قۇيۋ ستان­ساسىنىڭ فيسكالدىق چەكتەردى شىعارۋى بويىنشا تالاپتاردى قاتاڭداتۋ سەكىلدى وزگەرىستەر پىسىقتالۋدا»، دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

ونىڭ ايتۋىنشا، بەيىندى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باقىلاۋىنداعى تاپشى تاۋارلار ءۇشىن بىرىڭعاي تاۋار بيرجاسىن ايقىنداۋ ماسەلەسى دە قاراستىرىلۋدا. اتالعان شارالار اشىقتىقتى قامتا­ماسىز ەتۋگە جانە سۇيىتىلعان گاز ساۋداسى كەزىندەگى وپەراتسيالاردى قاداعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

قوسىمشا 240 مۆت ەلەكتر قۋاتى ەنگىزىلمەك

ب.اقشولاقوۆتىڭ ايتۋىنشا، مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ ەلەكتر ەنەرگياسى قۋاتتارىن ىسكە قوسۋ جانە ءبىرتۇتاس ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى جۇيەسىنىڭ وڭتۇستىك جانە باتىس ايماقتارىنداعى ەلەكتر جەلىلەرىن كۇشەيتۋ جونىندەگى جوبالاردى ۋاقتىلى ىسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرماسى اياسىندا بۇگىنگى تاڭدا 340 مۆت ەلەكتر قۋاتى ىسكە قوسىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن قوسىمشا 240 مۆت ەلەكتر قۋاتىن ەنگىزۋ جوسپارلانۋدا.

«سونىمەن قاتار ۇلتتىق ەلەكتر جەلىسىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. ونىڭ ىشىندە، باتىس ەنەرگيا ايماعىنىڭ ەلەكتر جەلىلەرىن كۇشەيتۋ بويىنشا قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارى بار. جوبانىڭ اياقتالۋ مەرزىمى – 2023 جىل. وڭتۇستىك ەنەرگيا ايماعىنىڭ ەلەكتر جەلىلەرىن كۇشەيتۋ بويىنشا تەحني­كالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمە ازىرلە­نۋدە. تەحنيكالىق ەكونوميكالىق نەگىز­دەمە ازىرلەنگەننەن كەيىن جوبانى ىسكە اسىرۋدىڭ پارامەترلەرى مەن مەرزىمدەرى ايقىندالاتىن بولادى»، دەدى مينيستر.

مەملەكەت باسشىسى قويعان بارلىق مىندەت ۆەدومستۆونىڭ تۇراقتى باقى­لاۋىندا جانە بەلگىلەنگەن مەرزىمدە ىسكە اسىرىلادى.

اەس قۇرىلىسى بويىنشا جاڭا مالىمەتتەر

ب.اقشولاقوۆ قازاقستان اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋ ءۇشىن اقش تەحنولوگياسىن قاراستىرمايتىنىن ايتتى.

«اەس-قا قاتىستى قىسقاشا ايتا كەتەيىن. بۇعان دەيىن لايىقتى تەحنولو­گيا تاڭداۋ پروتسەسى ءجۇرىپ جاتقانىن ايت­قان ەدىك. ازىرشە قانداي دا ءبىر تەحنولو­گيانى تاڭداپ العان جوقپىز. وتكەن جىلى تۇركيا، فرانتسيا، وڭتۇستىك كورەياعا بارىپ كوردىك، بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنە ساپارلادىق. جوسپاردا ۆەنگەر نىساندارى بار. بارلىق ستانسا ءارتۇرلى تەحنولوگيامەن سالىنعان. تۇركيادا رەسەيلىك «روساتوم» تەحنولوگياسى تۇر»، دەدى مينيستر.

ونىڭ اتاپ وتۋىنشە، اتالعان ەلدەردەگى تەحنولوگيالاردىڭ بارلىق وڭ جانە تەرىس جاقتارىن سارالاۋ قاجەت.

«بىرنەشە نۇسقا بار. نە مەملەكەت ءوزى سالادى نە بولماسا تەحنولوگيا ليتسەنزيالارىنا سالۋ مۇمكىندىگى بەرىلەدى. قاۋىپسىزدىك، سەيسميكالىق زەرتتەۋ ءالى جۇرگىزىلىپ جاتىر. دەگەنمەن شامامەن قۇرىلىس الاڭىن ايقىنداپ قويدىق، ول – ۇلكەن ەلدى مەكەنى. وسى ۋاقىتقا دەيىن 5 تەحنولوگيادان تۇراتىن قىسقا ءتىزىم بولعان. ءبىز اقش تەحنولوگياسىن قاراستىرمايمىز دەپ شەشتىك. سەبەبى رەفەرەنتتىك ەمەس بلوكتان سالىنادى»، دەدى ب.اقشولاقوۆ.

بيىل ەنەرگەتيكا سالاسىندا 14 جوبا ىسكە اسىرىلادى

حالىقتىڭ تابىسىن ۇلعايتۋ باعدار­لاماسى شەڭبەرىندە مۇناي-گاز-حيميا، گاز جانە ەنەرگەتيكا سالالارىندا، سونداي-اق جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى سالاسىندا جوبالار ىسكە اسىرىلۋدا. 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن شامامەن 34 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرا وتىرىپ، 73 جو­بانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان. وسى جىلى 14 جوبا ىسكە اسىرىلىپ، 9،5 مىڭ جۇ­مىس ور­نى قۇرىلادى، ونىڭ ىشىندە ءى جارتى­جىل­دىقتا 6 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى اشىلدى.

«وتىن-ەنەرگەتيكا كەشەنىنىڭ ەڭ پەرسپەكتيۆالى سالالارىنىڭ ءبىرى – مۇناي-گاز-حيمياسى. ەلىمىزدىڭ باتىس بولى­گىندە مۇناي-گاز-حيميانى دامىتۋ ءۇشىن قاجەتتى كومىرسۋتەك شيكىزاتىنىڭ كەن ورىندارى شوعىرلانعان. ماسەلەن، اتىراۋ وبلىسىندا بيىل قۋاتى جىلىنا 500 مىڭ توننا بولاتىن الەمدەگى ءىرى پوليپروپيلەن ءوندىرىسىنىڭ ءبىرىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسى جىلدىڭ ءىى جارتىجىلدىعىندا ءونىمنىڭ ءبىرىنشى پارتياسى الىنباق. 2024 جىلعا دەيىن اتىراۋ وبلىسىندا قاشاعان كەن ورنىنان الىناتىن شيكىزات بازاسىندا قۋاتى 1 ملرد تەكشە مەتر شيكى گاز شىعاراتىن گاز وڭدەۋ زاۋىتىن جانە باتىس قازاقستان وبلىسىندا قۋاتى جىلىنا 130 مىڭ توننا بولاتىن مەتانول ءوندىرۋ زاۋىتىن سالۋدى اياقتالادى. بۇدان باسقا، قۋاتى جىلىنا 1،2 ملن توننا پوليەتيلەن جانە جىلىنا 186 مىڭ توننا بۋتاديەن ءوندىرۋ جوبالارى پىسىقتاۋدىڭ ءارتۇرلى ساتىسىندا. وسى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە تارتىلاتىن ينۆەستيتسيا سوماسى – شامامەن 14 ملرد دوللاردى قۇرايدى جانە 2025 جىلعا دەيىن 14 مىڭنان استام جۇمىس ورنى قۇرىلادى. 2022 جىلدىڭ ءى جارتىجىلدىعىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مۇناي-گاز سالاسىندا 3 240 جۇمىس ورنى قۇرىلدى، جىل سوڭىنا دەيىن قوسىمشا 689 جۇمىس ورنىن قۇرۋ كوزدەلگەن»، دەدى مينيستر.

گاز سالاسىندا 10 ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسۋدا

گاز سالاسىندا گاز تاسىمالداۋ جۇيە­سىن سالۋعا، جاڭعىرتۋعا، جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارى مەن ەلدى مەكەندەردى گازبەن قامتاماسىز ەتۋگە، سونداي-اق تاۋارلىق گازدىڭ رەسۋرستىق بازاسىن ۇلعايتۋعا باعىتتالعان 10 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلۋدا. ون جوبانىڭ ەكەۋىن وسى جىلى اياقتاۋ جوسپارلانعان، التاۋى ىسكە اسىرۋ ساتىسىندا جانە ەكى جوبا بو­يىنشا جۇمىستار 2023 جىلى باستالادى. «وسى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە 2،6 مىڭ جۇمىس ورنى، ونىڭ ىشىندە 2 447 ۋاقىتشا، 154 تۇراقتى جۇمىس ورنى قۇرىلادى. بيىل ءى جارتىجىلدىقتىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 855 جۇمىس ورنى قۇرىلدى، سونداي-اق جىل سوڭىنا دەيىن قوسىمشا 1 141 جۇمىس ورنىن قۇرۋ جوسپارلانعان. ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىندا 2025 جىلعا دەيىن 6 مىڭ ۋاقىتشا جانە 698 تۇراقتى جۇمىس ورنى قۇرىلاتىن 17 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلادى. بۇگىنگى تاڭدا جۇمىس ىستەپ تۇرعان جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىن جاڭعىرتۋ بويىنشا 12 ينۆەستيتسيالىق كەلىسىم ىسكە اسىرىلۋدا، سونداي-اق الماتى قالاسىنىڭ كابەلدىك جەلىلەرىن قايتا جاڭارتۋ جانە باتىس قازاقستان مەن اتىراۋ وبلىستارى اراسىندا ءترانزيتتىڭ ەكىنشى تىزبەگىن سالۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. وسى جىلدىڭ سوڭىندا الماتى قالاسىنداعى 2-ءشى جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىندا قۋاتى 400 مۆت-قا دەيىنگى بۋ-گاز قوندىرعىسىنىڭ قۇرىلىسى باستا­لادى. ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا 905 جۇ­مىس ورنى قۇرىلدى، ەكىنشى جارتىجىل­دىقتا 85 جۇمىس ورنى قۇرىلماق»، دەدى مينيستر.

سونىمەن قاتار قىزىلوردا جانە تۇركىستان وبلىستارىندا بۋ-گاز قون­دىر­عىسىن سالۋعا ارنالعان اۋكتسيون اياقتال­عاندىعىن ايتتى.

جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ 40 جوباسى ىسكە قوسىلادى

ەلىمىزدە الەمدەگىدەي جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى سەكتورىن دامىتۋعا ۇلكەن كوڭىل بولىنۋدە. سوعان سايكەس جا­سالعان باعدارلاما شەڭبەرىندە ەنەرگە­تي­كالىق كەشەندى جاڭعىرتا وتىرىپ، 2025 جىلعا دەيىن 3،2 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋ جانە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى بويىنشا 40 جوبانى ىسكە قوسۋ كوزدەلگەن. بيىل 900-دەن استام جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن 11 جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزى جوباسى ىسكە قوسىلماق.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، بۇگىنگى تاڭدا 5 نىسان ءوز جۇمىسىن باستادى. ونىڭ ىشىندە 3 كۇن ەلەكتر ستانساسى جانە 330 جۇمىس ورنى قۇرىلعان 2 جەل ەلەكتر ستانساسى بار. جىل سوڭىنا دەيىن قوسىمشا 577 جۇمىس ورنى اشىلادى.

سونداي-اق ۆەدومستۆو باسشىسى ءىرى جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار جۇزەگە اسىراتىن جوبالارعا توقتالدى.

«بيىل قاراشىعاناقتى كەڭەيتۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋ باستالدى. ءوندىرۋ سورەسىن قولداۋعا باعىتتالعان وسى جوبا شەڭبەرىندە 2025 جىلعا دەيىن شامامەن 2،6 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋ جوسپارلانۋدا. اعىمداعى جىلعا جوسپارلانعان 2 مىڭ جۇمىس ورنىنىڭ 1،5 مىڭى قۇرىلدى. قاشاعان كەن ورنىندا سۋ تازارتۋ قوندىرعىسى بو­يىنشا جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا. سونىمەن قاتار قاشاعاندا ءوندىرۋدى ۇلعايتۋ ءۇشىن 2ا فازاسى مەن 2ب فازاسىن كەڭەيتۋ جوبالارى قاراستىرىلۋدا. بۇل جوبالاردا 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن شامامەن 3 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلادى. سونىمەن قاتار ءىرى جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ (تشو، نكوك، كپو) اينالاسىندا ءتۇرلى جابدىقتاردى وندىرۋگە جانە جەتكىزۋگە ارنالعان 18 كەلىسىمشارت جاسالدى. بۇدان باسقا، ءۇش كومپانيا الەۋمەتتىك نىساندار قۇرىلىسى اياسىندا 2 مىڭعا جۋىق ۋاقىتشا، نىساندار پايدالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن 600-دەن استام تۇراقتى جۇمىس ورنىن اشاتىنىن اتاپ وتكەن ءجون. «قازمۇنايگاز» كومپانياسى 2024 جىلعا دەيىن استراحان-ماڭعىشلاق ماگيسترالدىق سۋ قۇبىرىن رەكونسترۋكتسيا­لاۋ جانە كەڭەيتۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەگىن ىسكە قوسۋدى جوسپارلاۋدا، ونىڭ شەڭبەرىندە 1 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى اشىلادى. 2023-2024 جىلدار ارالىعىندا ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى توقىماق كەن ورنىندا تەڭىز سۋىن تۇششىلاندىرۋ زاۋىتىن سالۋ جوسپارلانۋدا، مۇندا قۇرىلىس كەزىندە 242 جۇمىس ورنى، سونداي-اق پايدالانۋعا بەرىلگەننەن كەيىن 116 جۇمىس ورنى اشىلادى»، دەدى مينيستر ءوز سوزىندە.

ونىڭ ايتۋىنشا، 2022-2024 جىلدار كەزەڭىندە جاڭاوزەن قالاسىندا جاڭا گاز وڭدەۋ زاۋىتىن سالۋ كەزىندە 361 جۇمىس ورنى قۇرىلاتىن بولادى.

سوڭعى جاڭالىقتار

قازاقستاننىڭ ەكسپورت كولەمى ارتتى

ەكونوميكا • بۇگىن، 09:52

پلەي-وففتان تىس قالدى

فۋتبول • بۇگىن، 08:43

ءۇشىنشى ورىنعا كوتەرىلدى

سپورت • بۇگىن، 08:40

ۇزدىك تورتتىكتىڭ قاتارىندا

تەننيس • بۇگىن، 08:39

مىڭعا جۋىق بالانى كەنە شاقتى

ايماقتار • بۇگىن، 08:34

اۋرۋحانانىڭ جاڭا كورپۋسى اشىلادى

مەديتسينا • بۇگىن، 08:30

قاڭعىباس مىسىقتان قاۋىپ كوپ

قوعام • بۇگىن، 08:25

تسيفرلاندىرۋ جۇمىسىمەن تانىستى

ايماقتار • بۇگىن، 08:15

ۇلىلار ۇندەستىگى

قازاقستان • كەشە

باعا باقىلانادى

قارجى • كەشە

مەيىرىم شۇعىلاسى

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار