ەلوردادان باسقا وڭىرلەردەگى احۋال تۇراقتى
دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اجار عينيات ءوز بايانداماسىندا الەمدە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىمەن سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ ءوسۋى جالعاسىپ جاتقانىن جانە زەرتتەلگەن ۇلگىلەردىڭ 95%-ىن قۇرايتىن «وميكرون» شتامى باسىم نۇسقا بولىپ قالىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. 20 ماۋسىمنان باستاپ رەسپۋبليكا بويىنشا كۆي-مەن سىرقاتتانۋشىلىق ارتا باستادى. سوڭعى ەكى اپتادا اۋىرعان ادامدار سانى 3,2 ەسەگە ءوستى – 10 714-تەن 34 550 جاعدايعا دەيىن. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, اۋىرعان ادامداردىڭ 80%-ى ەگىلمەگەن ادامدار نەمەسە 6 اي بۇرىن ەگىلگەن ادامدار ەكەنىن ەسكەرسەك, ۋاقتىلى كۆي-گە قارسى رەۆاكتسينالاۋمەن قامتۋ قاجەت ەكەنىن كورسەتەدى. بۇگىندە رەۆاكتسينالاۋدى 5 ملن-نان استام ادام الدى, بۇل ءتيىستى كونتينگەنتتىڭ 68%-ىن قۇرايدى.
رەسمي ستاتيستيكاعا سايكەس ەلىمىزدە پاندەميا باستالعاننان بەرى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىمەن 1 ملن 400 مىڭنان استام ادام اۋىرىپ, اۋرۋدىڭ 5 تولقىنى بولدى. 20 ماۋسىمنان باستاپ رەسپۋبليكا بويىنشا كۆي-مەن سىرقاتتانۋ ارتا باستادى. «سوڭعى ەكى اپتادا اۋىرعان ادامداردىڭ سانى 3,2 ەسەگە ءوستى. وتكەن تاۋلىكتە كۆي-ءدىڭ وڭ ناتيجەسىمەن 2 021 جاعداي, كۆي-ءدىڭ تەرىس ناتيجەسىمەن 1 جاعداي تىركەلدى, ءولىم-ءجىتىم تىركەلگەن جوق», دەدى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى.
ەپيدەميالىق جاعدايدى باعالاۋ ءۇشىن وميكرون نۇسقاسىنىڭ سيپاتتارىن, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە جۇكتەمەنى جانە سالانىڭ دايىندىعىن ەسكەرە وتىرىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى 2022 جىلعى 15 شىلدەدەن باستاپ سىرقاتتانۋشىلىق كورسەتكىشىن 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققانداعى اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ كورسەتكىشىنە اۋىستىرا وتىرىپ, اعىمداعى ماتريتسانى وزەكتەندىردى. ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, باعالاۋ ماتريتساسىنا سايكەس نۇر-سۇلتان قالاسى – سارى ايماقتا, قازاقستان رەسپۋبليكاسى جانە قالعان وڭىرلەر جاسىل ايماقتا تۇر.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىمەن سىرقاتتانۋدىڭ ءوسۋى ماۋسىم ايىنىڭ ورتاسىنان باستاپ تىركەلۋدە, اۋرۋدىڭ ەڭ كوپ ءوسۋى ەلىمىزدىڭ 6 وڭىرىندە بايقالادى, وندا سوڭعى ەكى اپتادا سىرقاتتانۋشىلىق 5 ەسە جانە ودان جوعارى ءوستى, ونىڭ ىشىندە اقتوبە وبلىسىندا – 8,2 ەسە, باتىس قازاقستان وبلىسىندا – 6,7 ەسە, قاراعاندى وبلىسىندا – 6,4 ەسە, پاۆلودار وبلىسىندا – 6,3 ەسە, اقمولا وبلىسىندا – 6,1 ەسە, قوستاناي وبلىسىندا – 5 ەسە كوتەرىلىپ وتىر.
اجار عينياتتىڭ ايتۋىنشا, سىرقاتتانۋ 3-تەن 5 ەسەگە دەيىن وسكەن وڭىرلەردىڭ ەكىنشى توبىنا رەسپۋبليكانىڭ 5 ءوڭىرى ەندى. سىرقاتتانۋدىڭ 3 ەسەگە دەيىن ءوسۋى ەلىمىزدىڭ 6 وڭىرىندە بايقالادى. سوڭعى اپتادا الماتى قالاسىندا كۆي بويىنشا ەپيدەميالىق احۋال تۇراقتاندى. «بۇكىل الەمدەگىدەي وميكرون ۆا.5 شتامىنىڭ نۇسقاسى تۋدىرعان COVID-19-دىڭ كەزەكتى تولقىنى وسى جىلعى شىلدەدە ەلىمىزدە جۇرگىزىلگەن گەنەتيكالىق زەرتتەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا زەرتتەلگەن ۇلگىلەردىڭ 70%-دا انىقتالدى. بۇل نۇسقا جوعارى جۇقپالىعىمەن سيپاتتالادى جانە دەلتا نۇسقاسىمەن سالىستىرعاندا اۋرۋ الدەقايدا جەڭىل وتەدى. بۇل ناۋقاستاردىڭ 94%-دان استامى امبۋلاتوريالىق جاعدايدا ەمدەلەتىنىمەن دە راستالىپ وتىر», دەدى ا.عينيات.
ستاتسيونارلىق ەم قابىلدايتىن پاتسيەنتتەردى تالداۋ كەزىندە 36%-ى 18 جاسقا دەيىنگى بالالار, 64%-ى ەرەسەكتەر ەكەنى, ال اۋىرعان بارلىق ادامداردىڭ 52%-دا قوسالقى سوزىلمالى اۋرۋلارى بار ەكەنى انىقتالدى. «وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا كۆي-گە كۇدىكتى جەدەل مەديتسينالىق كومەككە شاقىرۋلار سانى 3,7 ەسەگە ازايعانىن اتاپ ايتقىم كەلەدى. بۇل كورسەتكىش تە اۋرۋدىڭ جەڭىل تۇردە ءوتىپ جاتقانىن ايقىندايدى», دەدى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى.
بۇگىندە ينفەكتسيالىق توسەكتىك ورىنمەن قامتۋ 30%-دى نەمەسە ناۋقاستار سانى 1 500, رەانيماتسيالىق توسەكتىك ورىنمەن قامتۋ 7%-دى نەمەسە ناۋقاستار سانى 47-ءنى قۇرايدى. ۆەدومستۆو باسشىسى توسەكتىك ورىن قورىنىڭ قوزعالىسىن باقىلاۋ ونلاين رەجىمدە جۇرگىزىلەتىنىن اتاپ ءوتتى. «توسەكتىك ورىنمەن قامتىلۋدى قاداعالاۋ ءۇشىن ينتەراكتيۆتى كارتا ونلاين رەجىمدە وڭىرلەر بويىنشا مەديتسينالىق ۇيىمدار دەڭگەيىنە دەيىن احۋالدى باعالاۋعا جانە جەدەل دەن قويۋ شارالارىن قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل اكىمدىكتەرگە, دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارىنا قولجەتيىمدى جانە كۇندەلىكتى شەشىم قابىلداۋعا ىڭعايلى», دەدى ا.عينيات.
شەكتەۋ شارالارى ينفەكتسيانى وقشاۋلاۋعا باعىتتالادى
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋ جانە تۇراقتى نەگىزدە ۋاقتىلى ەپيدەمياعا قارسى شارالار قابىلداۋ ماقساتىندا وڭىرلەرمەن احۋالدى باعالاۋ بويىنشا شتابتار وتكىزىپ, جاعدايدى تۇراقتاندىرۋعا باعىتتالعان شارالاردى قابىلداۋدا. سونىمەن قاتار حالىقتى اقپاراتتاندىرۋ ماقساتىندا بريفينگتەر, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا, ونىڭ ىشىندە مەديتسينا سالاسىنداعى جەتەكشى ساراپشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن كەزدەسۋلەر دە وتكىزىلەدى. «كۆي مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ دايىندىعى تۇراقتى نەگىزدە قامتاماسىز ەتىلۋدە, بۇگىندە 189 مەديتسينالىق ۇيىمدا 5 مىڭنان استام كوۆيدتىك توسەكتىك ورىن, 620 رەانيماتسيالىق توسەكتىك ورىن, رەزەرۆتە 20 مىڭنان استام توسەكتىك ورىن بار. بمسك دەڭگەيىندە 5 700 ۇيىم جانە 2 400-گە جۋىق كوشپەلى ءموبيلدى بريگادا, ونىڭ 1 مىڭنان استامى اۋىلدا مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدە. رەزەرۆتە 1 610 ءموبيلدى بريگادا بار», دەپ اتاپ ءوتتى
مينيستر.
ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ حابارلاۋىنشا, اۋىرعان ادامداردىڭ 80%-ى ەگىلمەگەن ادامدار نەمەسە 6 اي بۇرىن ەگىلگەن ادامدار ەكەنىن ەسكەرسەك, ۋاقتىلى كۆي-عا قارسى رەۆاكتسينالاۋمەن قامتۋ قاجەت ەكەنىن كورسەتەدى.
ا.عينيات رەسپۋبليكادا رەۆاكتسينالاۋ ودان ءارى جالعاسىپ جاتقانىن ايتتى. بۇگىندە رەۆاكتسينالاۋدى 5 ملن-نان استام ادام الدى, بۇل ءتيىستى كونتينگەنتتىڭ
68%-ىن قۇرايدى.
سونىمەن قاتار كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى, ەپيدەميالىق جاعدايدى باعالاۋ ماتريتساسىنىڭ وزەكتەنۋىن ەسكەرە وتىرىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ايماقتار بويىنشا شەكتەۋ شارالارىن قايتا قارادى جانە بۇل شارالاردى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا ماقۇلدادى. ماسەلەن, جاسىل جانە سارى ايماقتاردا شەكتەۋ شارالارى بيزنەس وبەكتىلەرىنىڭ قىزمەتىن شەكتەمەي, ينفەكتسيا كوزىن وقشاۋلاۋعا باعىتتالعان. ياعني وبەكتىلەردە سانيتارلىق-دەزينفەكتسيالىق ءتارتىپتى كۇشەيتۋ, قوعامدىق ورىنداردا, قوعامدىق كولىكتە مەديتسينالىق ماسكا تاعۋ ۇسىنىلادى. قىزىل ايماقتا شەكتەۋ شارالارى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ جۇكتەمەسىنە بايلانىستى ەكى كەزەڭمەن قابىلدانادى. ءبىرىنشى كەزەڭدە – R>1 بولعاندا جانە 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ كورسەتكىشى 25,0-دەن 50,0-گە دەيىن بولعان كەزدە: بيزنەس شەكتەۋسىز جۇمىس ىستەيدى, جابىق ءۇي-جايلاردا, كولىكتىڭ بارلىق تۇرىندە مىندەتتى تۇردە ماسكالار پايدالانىلادى.
ەكىنشى كەزەڭدە R-عا قاراماستان, 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ كورسەتكىشى 50,0-دەن استام بولعان كەزدە: وبەكتىلەردە «Ashyq» قوسىمشاسى مىندەتتى تۇردە پايدالانىلادى, كوپشىلىك ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە بايلانىستى بيزنەس وبەكتىلەرىنىڭ تولىمدىلىعى
50%-عا دەيىن شەكتەلەدى, ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا قوسىمشا شەكتەۋلەر ەنگىزىلەدى, ۇيىمدار قىزمەتكەرلەرىنىڭ 30%-ى قاشىقتىقتان جۇمىس ىستەۋگە اۋىسادى. قىزىل ايماققا كوشۋ جانە شەكتەۋ شارالارىن ەنگىزۋ بيزنەستىڭ جانە حالىقتىڭ پروفيلاكتيكالىق شارالاردى ۇستانۋ جاعدايىنا بايلانىستى بولادى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, سارى ايماقتاعى نۇر-سۇلتان قالاسىندا ءۇي-جايلاردا كوپ ادام قاتىساتىن كوپشىلىك ءىس-شارالار وتكىزىلەدى جانە مەديتسينالىق ماسكا تاعۋ, الەۋمەتتىك قاشىقتىق تالاپتارى ساقتالمايدى. بۇل ەلوردادا ينفەكتسيانىڭ ودان ءارى تارالۋىنا الىپ كەلىپ وتىر. «ەپيدەميالىق احۋالدى تۇراقتاندىرۋ جانە بيزنەستىڭ شەكتەۋسىز جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بيزنەس وبەكتىلەردە سانيتارلىق-دەزينفەكتسيا رەجىمىن ساقتاۋ جانە حالىقتىڭ قىزمەتتەر الۋ كەزىندەگى قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى تاعى دا قايتا ەسكە سالامىز», دەپ تۇيىندەدى ا.عينيات.
ماسەلەنى قورىتىندىلاعان پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆ جالپى كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن جۇقتىرۋدىڭ كوبەيگەنى, اسىرەسە نۇر-سۇلتان قالاسىندا جانە قاراعاندى وبلىسىندا بايقالىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
«كۇن سايىن رەسپۋبليكا بويىنشا 3 مىڭعا دەيىن جاعداي تىركەلەدى. بۇل – جوعارى كورسەتكىش. سوندىقتان, كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋ جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا شەكتەۋ شارالارىن كۇشەيتتى, ولار وڭىرلەرمەن جانە «اتامەكەن» پالاتاسىمەن الدىن الا كەلىسىلدى», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
ۇكىمەت باسشىسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ەپيدەميولوگيالىق جاعدايعا تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزىپ, شەكتەۋ شارالارىنىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس ەكەنىن ايتتى.
«ماسكا تاعۋ, الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاۋ سياقتى الدىن الۋدىڭ نەگىزگى شارالارى قاتاڭ ساقتالۋى كەرەك. ۆاكتسينالاۋ مەن رەۆاكتسينالاۋدىڭ تومەن قارقىنى ەپيدەميالىق جاعدايدىڭ كۇرت ناشارلاپ كەتۋىنە الىپ كەلەدى. سوندىقتان اكىمدىكتەرگە حالىقتى ۆاكتسينالاۋ جانە رەۆاكتسينالاۋ جۇمىستارىن جانداندىرۋدى تاپسىرامىن», دەپ تۇيىندەدى پرەمەر-مينيستر.
«قۋاتتى وڭىرلەر – ەل دامۋىنىڭ درايۆەرى» ۇلتتىق جوباسى
ۇكىمەت وتىرىسىندا «قۋاتتى وڭىرلەر – ەل دامۋىنىڭ درايۆەرى» ۇلتتىق جوباسىن ىسكە اسىرۋ بارىسى قارالدى.
ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى الىبەك قۋانتىروۆ ۇلتتىق جوبانىڭ ماقساتى تۇرعىنداردىڭ بازالىق قىزمەتتەرگە تەڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق جاعدايدى ءارى كولىك بايلانىسىن جاقسارتۋ, سونداي-اق ەلدىڭ ترانزيتتىك الەۋەتىن جانە حالىقتىڭ موبيلدىلىگىن ارتتىرۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ۇلتتىق جوبانى 2021 جىلى ىسكە اسىرۋدىڭ ناتيجەسىندە تۇرعىنداردى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ كورسەتكىشى 96%-دى قۇرادى (قالالاردا – 98%, اۋىلداردا – 93%), مونو جانە شاعىن قالالاردا ينجەنەرلىك جانە كولىك ينفراقۇرىلىمىنىڭ توزۋى 57,6%-دان 45,5%-عا دەيىن تومەندەدى, 17,1 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى, نورماتيۆتىك جاي-كۇيدەگى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولداردىڭ ۇلەسى 90%-عا دەيىن (جەرگىلىكتى ماڭىزى بار جولداردىڭ ۇلەسى 80%-عا دەيىن) ءوستى, سونداي-اق 112 مىڭعا جۋىق تۇراقتى جانە ۋاقىتشا جۇمىس ورىندارى قۇرىلدى.
بيىل ۇلتتىق جوبانىڭ ءىس-شارالارىن ورىنداۋ جالعاسۋدا. اتاپ ايتقاندا, 576 اۋىلدا جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا, مونو جانە شاعىن قالالاردىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا جانە جاس ماماندارعا تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا قاراجات ءبولىندى.
سونىمەن قاتار يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆ, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆا, قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى قۇمار اقساقالوۆ جانە باتىس قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى باقىتجان نارىمبەتوۆ بايانداما جاسادى.
بايانداماشىلاردى تىڭداپ بولعاننان كەيىن پرەمەر-مينيستر ۇلتتىق جوبانى ىسكە اسىرۋدىڭ ەلدى مەكەندەردەگى ينفراقۇرىلىمنىڭ جاي-كۇيىن جاقسارتۋعا, 480 تىرەك جانە سەرىكتەس اۋىلدى جاڭعىرتۋعا, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا 2,4 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتۋعا مۇمكىندىك بەرىلگەنىن ايتتى. جۇمىس ىستەيتىن جاستارعا, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك تۇرعىدان وسال توپتارىنا, كوپبالالى وتباسىلارعا ارنالعان تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر.
سونىمەن قاتار ۇكىمەت باسشىسى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن اكىمدىكتەردىڭ نازارىن «ديپلوممەن – اۋىلعا!» جوباسى بويىنشا بيۋدجەتتىك كرەديتتەر بەرۋ جونىندەگى كەيبىر كورسەتكىشتەردىڭ ورىندالماعانىنا اۋداردى.
«جىل سوڭىنا دەيىن كوپ ۋاقىت قالعان جوق, سوندىقتان وسى جۇمىستى جانداندىرۋ قاجەت. جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋى اكىمدەر مەن جاۋاپتى ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار باسشىلارىنىڭ ەرەكشە باقىلاۋىندا بولۋعا ءتيىس», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
سونداي-اق پرەمەر-مينيستر 1 قازانعا دەيىن اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ تۇجىرىمداماسىنىڭ جوباسىن ازىرلەۋدى جانە ۇلتتىق جوبانىڭ ينديكاتورلارىنا سايكەس قونىس اۋدارۋشىلاردى قابىلداۋدى, ورنالاستىرۋدى جانە قولداۋدى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.
سۋداعى قاۋىپسىزدىك شارالارىن كۇشەيتۋ قاجەت
ۇكىمەت وتىرىسى بارىسىندا پرەمەر-مينيستر سۋداعى قاۋىپسىزدىكتى ارتتىرۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى. ول قازىر شومىلۋ ماۋسىمىنىڭ قىزعان شاعى ەكەنىن, بۇل ورايدا سۋداعى قاۋىپسىزدىك شارالارىن ساقتاماۋدىڭ كوپ جاعدايدا قايعىلى وقيعالارعا اكەلەتىنىن ايتىپ ءوتتى.
1 ماۋسىمنان بەرى ەلىمىزدە 140 ادام سۋعا كەتكەن, ونىڭ 49-ى – بالالار. وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ادامداردىڭ سۋعا باتۋى 42%-عا قىسقارعان. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ويىنشا, سوندا دا بۇل كورسەتكىش وتە جوعارى.
«ەل ازاماتتارى بالالار قاۋىپسىزدىگىنە ساق بولۋى قاجەت. قايعىلى جاعدايلارعا جول بەرمەۋ ءۇشىن بارلىق شارالاردى قابىلداۋىمىز كەرەك», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
وسىعان وراي ۇكىمەت باسشىسى توتەنشە جاعدايلار, ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىكتەرىنە اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ سۋداعى قاۋىپسىزدىك شارالارىن كۇشەيتۋدى, وندا قۇتقارۋشىلاردىڭ بولۋىن باقىلاۋدى جۇكتەدى. سونداي-اق حالىق اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن كەڭىنەن جۇرگىزىپ, سۋعا تۇسۋگە بولمايتىن جەرلەردى انىق بەلگىلەۋدى تاپسىردى.
