وبلىستا بيىل ىسكە قوسىلاتىن جيىرما ءتورت يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبانىڭ العاشقىسى تولىق قۋاتىندا پايدالانۋعا بەرىلدى. ول – “رامازان” جشس-نە قاراستى قۇس فابريكاسى. ەلىمىزدىڭ ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ, وبلىس حالقىنىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە اقتوبە قالاسىنىڭ ماڭايىندا ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىن قۇرۋ ماقساتىندا “رامازان” جشس با-زاسىندا ءداندى داقىلدار كلاستەرلىك-ونەركاسىپتىك كەشەنى قۇرىلعان بولاتىن.
وسى كلاستەردىڭ قۇرامىندا ەلەۆاتور, تاۋلىكتىك قۋاتى 190 توننا ۇن تارتاتىن ۋكراينا جانە چەحيا فيرمالارىنىڭ ديىرمەندەرى, قۋاتى تاۋلىگىنە 10 توننا ماكارون ونىمدەرىن شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن تسەح, جالپى قۋاتتىلىعى تاۋلىگىنە 47 توننا ءونىم وندىرەتىن نان زاۋىتى مەن ناۋبايحانا, قۇس فابريكاسى, قوسالقى تسەحتار, دۇكەندەر جەلىسى بار. سەرىكتەستىكتىڭ ەگىستىك كولەمى 11,3 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى.“رامازان” ساۋدا ماركىسىمەن بارلىق سورتتى ۇن, 15-تەن استام ماكارون ونىمدەرى, ءتۇرلى جارمالار, 40-تان استام نان جانە نان بولكە بۇيىمدارى, ءتاتتى تاعام بۇيىمدارىنىڭ 20-دان استام ءتۇرى, تاۋىق جۇمىرتقاسى شىعارىلادى. “رامازاننىڭ” ونىمدەرى وبلىستا عانا ەمەس, اتىراۋ, ماڭعىستاۋ جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىنا ءوتىمدى. رامازان” ساۋدا ماركىسىمەن ساتىلاتىن ونىمدەر ءارتۇرلى حالىقارالىق كورمەلەردە جوعارى ساپالىلىعى ءۇشىن التى رەت التىن مەدالدارمەن ماراپاتتالدى. 2006-2010 جىلدارى “رامازان” جشس نەگىزگى كاپيتالعا 1170 ملن.تەڭگە ينۆەستيتسيا سالدى. سونىڭ ناتيجەسىندە ءبىراز شارۋالار اتقارىلدى. سونىڭ ءبىرى – قايتا جاراقتاندىرىلعان قۇس فابريكاسى. – شىنى كەرەك, بۇرىنعى قۇس فابريكاسى وبلىس حالقىنىڭ تاۋىق جۇمىرتقاسىنا قاجەتتىلىگىن قاناعاتتاندىرمادى, ونى قايتا جاراقتاندىرۋ كەرەك بولدى. وسى ماقساتتا الەمدىك قارجى داعدارىسى ەتەكتەن تارتقانىنا قاراماستان 2008 جىلى فابريكانى قايتا جاراقتاندىرۋ جانە تەحنيكالىق جابدىقتاۋ باستالعان. سمەتالىق قۇنى 425,0 ملن.تەڭگەگە, ونىڭ ىشىندە قۇرىلىس-مونتاج جۇ-مىستارى 125,0 ملن.تەڭگەگە ءتۇستى. ونىڭ تەڭ جارتىسى سەرىكتەستىكتىڭ ءوز قارجىسى, قالعانىن نەسيەگە الدىق. ونى دا مەرزىمىندە وتەۋدىڭ مۇمكىندىگى بار, كاسىپورىن مەيلىنشە قىسقا مەرزىمدە ءوزىن اقتايدى دەپ وتىرمىز. بۇل – قازاقستاننىڭ يندۋستريالىق كارتاسىنا ەنگەن وبلىستا بيىل جۇزەگە اسۋى ءتيىس 24 جوبانىڭ ىسكە قوسىلىپ وتىرعان ءبىرىنشىسى. قۇس فابريكاسىن قايتا جاراقتاندىرۋ جۇمىستارى تولىعىمەن اياقتالدى, جوسپارلانعان قارجى تولىعىمەن يگەرىلدى,–دەيدى “رامازان” جشس-ءنىڭ باس ديرەكتورى ورىنباسار مۋسين. قۇس قورالارىن قايتا جاراقتاندىرۋ كەزەڭ-كەزەڭمەن جۇرگىزىلىپ, ءوندىرىستىڭ كىدىرىسسىز جۇمىس ىستەۋىنە كەدەرگى كەلتىرىلمەگەن. قايتا جاراقتاندىرۋدىڭ ناتيجەسىندە ساعاتىنا 10 توننا ءونىم شىعاراتىن قۇراما جەم زاۋىتى, جۇمىرتقا قويماسى, نەگىزگى توپتاردى تولىقتىراتىن بالاپان وسىرەتىن 160 مىڭ ورىندىق ەكى قۇس قوراسى, وندىرىستىك توپتارعا ارنالعان 130 مىڭ ورىندىق ەكى قۇس قوراسى پايدالانۋعا بەرىلىپ, ءوندىرىستىڭ قۋاتىن اناعۇرلىم ارتتىرىپ وتىر. ەسكىرگەن جابدىقتار قازىرگى زامانعى شەتەلدىك وزىق تەحنولوگيالىق قوندىرعىلارمەن تولىق الماستىرىلعان. ناتيجەسىندە بۇرىن نەبارى 40 مىڭ بالاپان ورنالاستىرىلاتىن قوراعا ەندى 80 مىڭ بالاپان, ال, 38-39 مىڭ تاۋىق كەتەتىن قوراعا 65 مىڭعا دەيىن تاۋىق ۇستالاتىن بولىپتى. 2010 جىلى وندىرىستىك توپقا ارنالعان تاعى ءبىر قۇس قوراسى قايتا جاراقتاندىرۋدان وتكىزىلىپتى. جۇرگىزىلگەن جۇمىستاردىڭ ارقاسىندا قۇس فابريكاسى بويىنشا جىلىنا جۇمىرتقا شىعارۋ 45,0 ملن.داناعا ارتقان. فابريكانىڭ جوسپارلى قۋاتتىلىعى جىلىنا 110,0 ملن, دانا جۇمىرتقا وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. جوسپارلى قۋاتتىلىعىنا شىعۋى 2010 جىلدىڭ اياعىنا كۇتىلۋدە. وسىنىڭ ءوزى اقتوبە وبلىسىنىڭ قۇس جۇمىرتقاسىنا قاجەتتىلىگىن تولىق قامتاماسىز ەتەدى, ارتىعى باتىس قازاقستاننىڭ وزگە وبلىستارىنا شىعارىلادى. بۇل سونداي-اق, باعانىڭ تۇراقتى بولۋىنا جاعداي تۋعىزادى. قازىرگى كەزدە “رامازان” قۇس فابريكاسىنىڭ جۇمىرتقالارى قازاقستانداعى ەڭ ارزانى. كاسىپورىن ونىمدىلىگى دە باسقالارعا قاراعاندا اناعۇرلىم جوعارى. ءبىر تاۋىق جىلىنا ەلىمىز بويىنشا 280 جۇمىرتقا بەرسە, “رامازاننىڭ” تاۋىقتارى 313 جۇمىرتقا بەرەدى. – مۇنىڭ ءبارى وزىق تەحنولوگيامەن بىرگە ازىقتاندىرۋ راتسيونىنا دا بايلانىستى. تاۋىقتار سويا, ارپا, راپس, باسقا جەمدەرمەن بىرگە, ءمارمار جاڭقالارىمەن ازىقتاندىرىلادى. ءبىزدىڭ جۇمىسشىلار ازىلدەپ ايتاتىنداي, قۇسقا ۋىلدىرىقتان باسقانىڭ ءبارىن بەرەمىز. بۇل تاۋىقتاردىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرادى. باستاپ-قىدا تاۋىقتاردى سۆەردلوۆ قالاسىنان, باشقۇرتستاننان اكەلىپ جۇردىك, ءوزىمىز وسىردىك. قازىر ماسكەۋ ماڭىنداعى “قۇس” اق-پەن كەلىسىم-شارتقا وتىرىپ, ولاردان گوللانديالىق تاۋىق بالاپاندارىن الىپ وتىرمىز. ءبىر كۇندىك تاۋىق بالاپاندارىن اكتسيونەرلىك قوعام وزدەرىنىڭ ارناۋلى اۆتوكولىگىمەن جەتكىزىپ بەرەدى, – دەيدى سەرىكتەستىك باسشىسى. ۋاقىتى كەلگەندە وندىرىستىك توپتارداعى تاۋىقتار ەتكە ءوندىرىلىپ, ءتورت-بەس ايلىق قۇستارمەن الماستىرىلادى ەكەن. ءبىز بالاپاندار وسىرىلەتىن قوراعا كىرىپ جۇمىس ۇدەرىسىمەن تانىستىق. سەكسەن مىڭ بالاپاندى باعىپ-كۇتۋشى ەكى-اق ادام. تاپ-تازا, جارىق قوراداعى قۇستار بوگدە ادامداردىڭ كىرگەنىن سەزىپ, كادىمگىدەي قوزعالاقتاپ قالدى. قۇس ءوسىرۋشى ليديا يماعامبەتوۆانىڭ ايتۋىنشا, قورا قايتا جاراقتاندىرىلىپ, جاڭا قوندىرعى ورناتىلعالى جاعداي اناعۇرلىم جاقسارا تۇسكەن. قۇستى ازىقتاندىرۋ, ساڭعىرىعىن تازارتۋ اۆتوماتتاندىرىلعان. وسى زامانعى اۋارەتتەگىشتەر قويىلعان. قوراعا ورناتىلعان قوندىرعى قۇستىڭ وسۋىنە قاجەتتى تەمپەراتۋرانى تۇراقتى ۇستاپ تۇراتىن كورىنەدى. ال جۇمىرتقالاردى سورتتاۋ تسەحىنداعى جۇمىس تا ءبىراز جەڭىلدەگەن. ازىرگە ءۇش قۇس قوراسى عانا وسى ترانسپورتەرلىك جەلىگە قوسىلعان. ترانسپورتەرمەن كەلگەن جۇمىرتقالاردى اپپاق حالات كيگەن قىز-كەلىنشەكتەر سۇرىپتاپ جاتىر. بۇرىن بۇل شارۋامەن كوپ ادام اينالىسادى ەكەن. بولاشاقتا قالعان قۇس قورالارىن دا وسىنداي ترانسپورتەرگە قوسىپ, جۇمىستى جەڭىلدەتۋگە باعىت ۇستالۋدا. جۇمىرتقا سۇرىپتايتىن قوندىرعى ورناتۋ دا جوسپاردا بار ەكەن. سونىمەن “رامازان” جشم-ءنىڭ قۇس فابريكاسى تولىق قۋاتىندا پايدالانۋعا بەرىلىپ, جۇمىس ىستەۋدە. بۇرىن اتىراۋ, اقتاۋعا ءوز ونىمدەرىن وتكىزىپ كەلگەن كاسىپورىن كورشىلەس رەسەي رىنوگىنا دا كوز سالىپ وتىر. مۇنىڭ ءوزى سەرىكتەستىكتىڭ ەكونوميكالىق نىعايۋىمەن قاتار سىرتقا ءونىم وتكىزۋ رىنوگىن كەڭەيتۋدىڭ ءساتتى قادامى بولماق. اقتوبە وبلىسى. جاقسىلىعى مول جاڭا تەحنولوگيا نارىقتىڭ وتپەلى تۇسىندا ىلە اۋدانىنداعى “راسسۆەت” كەڭشارى تاراتىلعاندا ولاردىڭ اراسىندا ءوز ماماندىعىن جەتە مەڭگەرىپ, كاسىپكە اينالدىرعاندار دا بار ەدى. سولاردىڭ قاتارىنداعى زۆەنو جەتەكشىسى رەدجەپ گازيروۆيچ ەگىنشىلىككە دەن قويىپ, ءوز شارۋاشىلىعىنىڭ ىرگەتاسىن قالاعان ەكەن. حالىققا قاي كەزدە دە قاجەتتىسى ازىق-ت ۇلىك, ونىڭ ىشىندە كوكونىس, كارتوپ, تاعى باسقالارىنان بەلشەدەن پايدا تاپپاسا دا كۇنكورىستى جاقسارتۋعا بولاتىندىعىن ەسكەرگەن اگرونوم 111 گەكتار القاپتى كۇتىپ-باپتاۋ ارقىلى جۇمىسىن باستاعان-دى. بۇگىندە قاپشاعاي كۇرەجولىنىڭ بويىنداعى ەگىستىكتە گوللانديالىق تەحنولوگيانى پايدالانۋ ناتيجەسىندەگى جۇمىسى تابىستى دەۋگە بولادى. سودان بەرگى جىلدارى فەرمەر ءونىمدى ساقتايتىن كوكونىس قويماسىن سالىپ, بۇگىنگى كۇنى 1200 توننا كوكونىس, 600 توننا كارتوپ ساقتايتىن ورىن تۇتىنۋشىنى جىلدىڭ قاي مەزگىلىندە دە ساپالى ونىممەن قامتاماسىز ەتۋىنە مۇمكىندىك جاساعان. قازىرگى كەزدە قويما جالپى قۇنى 220 مىڭ اقش دوللارى تۇراتىن قۋاتتى مۇزداتقىشتار جانە جەلدەتكىش قوندىرعىلارمەن جابدىقتالىپتى. ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا ەلدىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋمەن قاتار ونىڭ وتاندىق تۇرلەرىن دامىتۋ ماسەلەلەرى تاپسىرىلعانى بەلگىلى. وسى ورايدا شارۋا قوجالىعىنداعى ەگىس القابىنىڭ 20 گەكتارىنا تام-شىلاتا سۋارۋ ءادىسى قولدانىلىپ, جاڭا جابدىقتارمەن قامتىلىپ, ارنايى سكۆاجينا ازىرلەنىپ, كوكونىستىڭ ساپالى جاڭا بۋدانداستىرىلعان تۇرلەرى وسىرىلۋدە. كوكتەم كۇندەرىندە ەگىستىك القاپ وڭدەلىپ, كوكونىس وسىرۋشىلەر قيمىلى دا اسا ءبىر ىقتياتتىلىقپەن جۇزەگە اسۋدا. قاراپ تۇرساڭ, كۇنى بويى دالادا تەر توككەندەردىڭ ەڭبەگىنىڭ قيىندىعى بىردەن كوزگە تۇسەدى. فەرمەر رەدجەپ ۇجىمداعى 35 ادامنىڭ كوكونىس تۇقىمىن سەۋىپ, كوشەتىن وتىرعىزۋمەن اينالىساتىنىن, ورتاشا تابىستارى 40 مىڭ تەڭگەدەن كەم ەمەستىگىن جانە ءونىمدى جيناعان كەزدە جۇمىسشى قاتارى وسەتىندىگىن ورتاعا سالدى. وتكەن جىلى ءونىمدى ساۋدالاۋدان تۇسكەن قارجىعا 2,5 ملن. تەڭگە تۇراتىن “بەلارۋس” تراكتورىن, كوكونىس تۇقىمىن سەبەتىن جانە باسقا دا اۋىلشارۋاشىلىق قۇرالدارى ساتىپ الىنىپتى. ناۋقان كەزىندە سىرتتان تەحنيكا تارتىلماعاندىقتان تۇسكەن پايدا ۇجىم مۇشەسىنە ورتاق. “ماشۋچيۆان” شارۋا قوجالىعى كوكونىس وسىرگەندەر ءۇشىن مەملەكەتتەن سۋبسيديا الىپ, جاعدايلارىن جاقسارتۋ-دا. بىلتىر ونىڭ كولەمى 2,5 ملن. تەڭگەنى قۇراپتى. جالپى كوكونىس ءوسىرۋ ءتيىمدى ەكەنىن دە ايتادى. ءبىر قاراعاندا قول جۇمىسىن كوپ قاجەت ەتەتىن سالا بۇگىندە ارنايى تەحنيكالاردى پايدالانۋ ناتيجەسىندە ەداۋىر جەڭىلدەگەن. اتالعان شارۋا قوجالىعىنا جاقىن ورنالاسقان جەكە كاسىپكەر ۆالەنتينا تروننىڭ بۇل جۇمىستى باستاعانىنا بىرەر جىل عانا. قىتاي تەحنولوگياسى بويىنشا قولعا الىنعان جىلىجاي قۇرىلىسى بىتۋگە تاياۋ. كاسىپكەر جىلىجاي كومىر جانە ديزەل وتىنىمەن جىلىتىلاتىندىعىن, ءونىم مولشىلىعىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن عالىمدارمەن بايلانىسى بار ەكەنىن دە ايتىپ قالدى. ەگىستىك كولەمىن كوبەيتۋدى جوسپارلاعان ۆالەن-تينا الداعى ۋاقىتتا كۇن ساۋلەسى قۋاتىمەن جۇمىس ىستەيتىن باتارەيالاردى قولدانۋدىڭ تيىمدىلىگىن كورمەكشى. ءساتىن سالسا, جىلىجايدا كۇز بەن قىس ايلارىندا كوكونىستىڭ ءتۇر-ءتۇرى وسىرىلەدى, دەيدى ول. كۇمىسجان بايجان, الماتى وبلىسى. كۇرەجول بويى قىزۋ ەڭبەك وبلىس اكىمى بولاتبەك قۋاندىقوۆ جۇمىس بابىمەن “باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي” اۆتوموبيل جولىن سالۋعا قاتىساتىن مەردىگەرلىك كومپانيالاردىڭ, جول قۇرىلىسىنا شيكىزات دايىندايتىن ءوندىرىس ورىندارىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. اتالعان اۆتوباننىڭ 812 شاقىرىمى وبلىس كولەمىنەن بارلىق اۋدانداردى قامتي وتىرىپ وتەتىنى بەلگىلى. ونىڭ باستاپقى جۇمىستارى جاڭاقورعان, شيەلى اۋداندارىندا كوكتەم ايلارىنان بەرى جۇرگىزىلە باستادى. بۇل ايماقتا يتاليالىق “توديني كوسترۋتسيوني دجەنەرالي” سما اق باس مەردىگەر رەتىندە جۇمىس اتقارۋدا. ناقتى كەزەڭدە 30 گەكتار جەردى يەمدەنگەن زاۋىت الاڭىندا اسفالت-بەتوندى زاۋىت قۇراستىرىلىپ جاتىر. الەمدىك كەڭىستىكتە مول تاجىريبەسى بار فيرما وسى ورىندا 3 اسفالت جانە 1 بەتون زاۋىتىن ىسكە قوسۋدى مەجەلەگەن. فيرمادا اتالمىش شارۋامەن 40 كاسىبي مامان شۇعىلدانۋدا. كومپيۋتەر ارقىلى باسقارىلىپ, ءونىم بەرە باستايتىن زاۋىتتىڭ ءبىر كۇندىك ەڭبەك ونىمدىلىگى تىپتەن جوعارى. ولار ءوز مىندەتىنە العان اۋدان كولەمىندەگى 1941 جانە 2018 شاقىرىم ارالىعىنداعى اۆتوموبيل جولدارىن قاجەتتى ماتەريالمەن تولىق قامتاماسىز ەتە الادى. – “باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي” اۆتوموبيل جولىنىڭ قىزىلوردا وبلىسىنان وتەتىن اۋماعىنا 1312 تەحنيكا قاراستىرىلدى. سونداي-اق, 2634 جۇمىس قولى بار. ونىڭ ىشىندە 1404 ادام جەرگىلىكتى تۇرعىندار. جولدىڭ تومەنگى ەكى قاباتىنىڭ نەگىزگى بولىگى بىتسە, ەندى 25 مامىردان باستاپ اسفالت توسەۋ جۇزەگە اسادى. ارينە, ونىڭ ساپاسىنا ايرىقشا ءمان بەرىلەدى, دەيدى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىنىڭ دەپارتامەنت باستىعى ق.مومىنبەكوۆ. يتاليالىق كومپانيا باسشىسى فابيو المانونىڭ ايتۋىنشا, مەكەمە ۇلكەن اۆتوبان سالۋدا مول تاجىريبە جيناقتاعان. بۇعان دەيىن كومپانيا “الماتى – قاراعاندى”, “اتىراۋ – ورال”, “استانا – بۋراباي” جانە “اتىراۋ – اقتاۋ” جولدارىن سالدى. كوشپەلى زاۋىت قۇرىلىسى بارىنشا ساپالى جۇمىس اتقارادى. يتاليالىق ماماندارمەن قاتار جەرگىلىكتى جاستاردى دا ۇيرەتۋ, وقىتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. –ەلباسى تاپسىرماسىمەن باستالعان “باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي” اۆتوموبيل جولىنىڭ قۇرىلىسى ءوز مەرزىمىنە سايكەس جۇرگىزىلۋى ءتيىس,–دەدى وبلىس اكىمى ب.قۋاندىقوۆ, – ول ءۇشىن وبلىس اكىمدىگى جانە ءتيىستى دەپارتامەنت, باسقارمالار قويان-قولتىق جۇمىس جۇرگىزەدى. كومەكتەرىن ايامايدى. الايدا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدىلىقتارى قاتاڭ ساقتالۋى ءتيىس. تۇسىنىكتى تارتىپپەن ورىندالاتىن شارۋانى كەيبىر كومپانيالار سوزبالاپ, بازارداعى ساۋدا سەكىلدى كوپسوزدىلىككە سالۋى قۇرىلىستىڭ باياۋ جۇرۋىنە اسەر ەتەدى. جول سالۋعا قاتىساتىن ءاربىر مەردىگەر مۇندا قايىرىمدىلىق شارالارىمەن اينالىسۋعا كەلگەن جوق. ۇلكەن بيزنەستى جۇرگىزۋگە, تابىس تابۋعا تالپىنىس جاساپ وتىر. دەمەك, جەرگىلىكتى باسقارمالارمەن ءتۇسىنىسىپ, ولاردىڭ تالاپتارىمەن كەلىسۋگە تۋرا كەلەدى. ماسەلەن, “كرەك” كومپانياسىنىڭ ترانسفورماتور ورناتۋ, ەلەكتر قۋاتىن بەرۋ شارتىنا تۇركيالىق “سينەما مەدياس ستروي” جشس ەرەجەدە كورسەتىلگەن باعانى جوعارى دەپ ساناپ, ءوندىرىس الاڭىنداعى قوندىرعىلاردى ءالى ىسكە قوسپاعان. يتاليالىق فيرما باسشىسى ەلەكتر قۋاتىن قوندىرعى ارقىلى پايدالانۋدى ءتيىمدى سانايدى ەكەن. توقسان اۋىز ءسوزدىڭ توبىقتاي ءتۇيىنى سول, مەردىگەرلەر جەرگىلىكتى جەردىڭ مۇددەسىمەن ساناسۋعا مىندەتتى. ەركىن ءابىل, قىزىلوردا وبلىسى. بالاماسى جوق ەت ءوندىرۋ كەشەنى باتىس قازاقستان وبلىسىندا ىسكە قوسىلماق 2007 جىل. مامىر ايىنىڭ اياق شەنى. ءدال وسى ءبىر كوكتەمنىڭ جازعا ۇلاسار شاعىندا استانادا رەسپۋبليكاداعى اگروونەركاسىپ كەشەنى قىزمەتكەرلەرىنىڭ كەڭەسى وتكىزىلدى. وسى باسقوسۋدا ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ ولارعا سالانى الەمدىك دامۋ جەتىستىكتەرىنە ساي وركەندەتۋ جونىندە ناقتى مىندەتتەر قويدى. اتاپ ايتقاندا, رەسپۋبليكانىڭ ءۇش وبلىسىندا الەمدىك ستاندارتتارعا جاۋاپ بەرە الاتىن ءىرى ەت ءوندىرۋ كەشەندەرى قۇرىلىسىن تۇرعىزۋ قاجەتتىگىن ايتا كەلىپ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا ءتيىستى تاپسىرمالار بەردى. سونىڭ ەڭ اۋقىمدى بولىگى باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەنشىسىنە ءتيدى. مىنە, اقجايىقتا 8640 باس ءىرى قارانى بورداقىلاپ ەت وندىرەتىن ءارى ونى دايىن ءونىم تۇرىندە تۇتىنۋشىلارعا جەتكىزەتىن ءىرى كەشەن قۇرىلىسى وسىلاي باستالعان ەدى. سودان بەرى رەسپۋبليكادا بالاماسى جوق بۇل نىسان سول جىلدىڭ جازىندا ەلباسى جارلىعىمەن باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى بولىپ تاعايىندالعان باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆتىڭ تىكەلەي نازارىندا بولىپ كەلەدى. وبلىستىڭ زەلەنوۆ اۋدانىنداعى يانايكين اۋىلىندا ورنالاسقان كەشەن قۇرىلىسى ءبىر-بىرىمەن ءوزارا قۇرامداس, ەنشىلەس ءۇش قۇرىلىمنان تۇرادى. ونىڭ ءبىرىنشىسى 8,4 توننا ءدان ساقتاۋعا لايىقتالعان قويما جانە جەم زاۋىتى مەن ەت كومبيناتى. –بۇگىندە كەشەن قۇرىلىسى اياقتالۋ قارساڭىندا. ويعا العان جۇمىستاردىڭ 80 پايىزدان استامى ورىندالدى. نىسان قىزمەتىن ءتورت اياعىنان تىك تۇرعىزۋعا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار مەن قوندىرعىلار گەرمانيادان جەتكىزىلدى. قاجەتتى ماماندار مەن تەحنولوگتار دا ىسكە كىرىسۋگە ءازىر, – دەيدى باتىس قازاقستان وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باستىعى مارات وڭعاربەكوۆ. – تۇپكى ماقسات جەرگىلىكتى كادرلاردى كەشەن قىزمەتىنە كوبىرەك تارتۋ . ولاردىڭ جاڭا تەحنولوگيانى تەزىرەك يگەرىپ باسقارۋىنا ىقپال جاساۋ. وسى ماقساتتا اتالعان جوبانىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن “كروۋن باتىس” جشس جەتەكشىسى ەۆگەني اليەۆ باستاعان ماماندار توبى كاناداعا بارىپ ونداعى ارىپتەستەرىنىڭ ءىس-تاجىريبەلەرىمەن تانىسىپ قايتتى, – دەپ ءتۇيىن جاسادى ودان ءارى مارات كەنجەتاي ۇلى. قازىر نەمىس تەحنولوگياسى بويىنشا جۇمىس جاسايتىن كەشەن قوندىرعىلارىن وسى ەلدىڭ بىلىكتى ماماندارى قۇراستىرۋ ۇستىندە. مۇندا دايىندالعان ەت الەمدىك ستاندارت تالاپتارىنا تولىق سايكەس كەلمەك. سوندىقتان وندىرىلگەن ءونىمدى الىس-جاقىن شەتەلدەرگە, سونىڭ ىشىندە كورشىلەس رەسەي ەلىنىڭ رىنوگىنا شىعارۋ كوزدەلىپ وتىر. الەمدىك رىنوكتا ساپالى ەتتىڭ باعاسى جوعارى ەكەنى بەلگىلى. بۇل دايەكتىڭ ءوزى اتالعان ءوندىرىس ورنىنىڭ كەلەشەگى مول ەكەنىن كورسەتەدى. كەشەن تولىق وندىرىستىك قۋاتىمەن جۇمىس ىستەگەن كەزدە مۇندا جىلىنا شامامەن 3454 توننا كولەمىندە ەت وندىرىلمەك. وسى تۇرعىدا تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك ماسەلە ساپالى ەت تەك اسىل تۇقىمدى مالدان عانا الىناتىنى ايتپاسا دا بەلگىلى ەمەس پە؟ وسى تۇرعىدا بورداقىلاناتىن ءىرى قارا اناۋ-مىناۋ ەمەس, اتاعى تمد كولەمىنە جانە الىس شەتەلدەرگە كەڭ تارالعان كادىمگى قازاقتىڭ اسىل تۇقىمدى اق باس سيىرى ەكەنىن دە ايتا كەتكەن ءجون. تاياۋدا اقجايىق وڭىرىندە ىسكە قوسىلاتىن نىسان نەگىزىنەن ەكسپورتقا باعىتتالعان جوبا بولىپ تابىلادى. مۇندا قازىرگى زامان تالابىنا ساي جوعارى سانيتارلىق نورماعا سايكەس كەلەتىن ەت وندىرىلمەك. وندىرىستە نەگىزىنەن يانايكين اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى جۇمىس جاسايتىن بولادى. جوعارىدا ايتىلعانداي, كەشەندە ازىرلەنگەن ەت ونىمدەرى تەك ءبىر ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ سۇرانىسىن وتەپ قانا قويماي تۇتاستاي رەسپۋبليكاداعى ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە سۇبەلى ۇلەسىن قوساتىن بولادى. ەلباسى نازارىنداعى نىسان “قازاگروقارجى” ۇلتتىق كومپانياسىنا قاراستى مال ونىمدەرى كورپوراتسياسى قۇرىلىمدىق جۇيەسى ارقىلى قارجىلاندىرعان. ونىڭ جالپى قۇنى 3 ميلليارد 200 ميلليون تەڭگەنى قۇرايدى. نەگىزىنەن ەكسپورتقا ءونىم شىعارۋعا لايىقتالعان, سونىمەن بىرگە ىشكى سۇرانىستى دا قامتي الاتىن رەسپۋبليكادا بالاماسى جوق ەت ءوندىرۋ كەشەنى قۇرىلىسىنىڭ اياقتالۋى ەلباسى بەرگەن تاپسىرمانىڭ ۋاقىتىندا ورىندالۋىنىڭ ءبىر كورىنىسى بولماق. كلاستەرلىك باعىتتاعى جوبانىڭ ىسكە قوسىلۋ مەرزىمى ەكىنشى جارتى- جىلدىقتىڭ باس كەزىنە بەلگىلەنىپ وتىر. تەمىر قۇسايىن, باتىس قازاقستان وبلىسى, زەلەنوۆ اۋدانى, يانايكين اۋىلى.
