ايماقتار • 14 شىلدە, 2022

بۇرىنعى اۋداندار مەن شەكارا ماڭىن دامىتۋ – ماڭىزدى باعىت

260 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى دانيال احمەتوۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا 2022 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا وڭىردە اتقارىلعان جۇمىس قورىتىندىلارى تۋرالى باياندادى.

بۇرىنعى اۋداندار مەن شەكارا ماڭىن دامىتۋ – ماڭىزدى باعىت

ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا اكىم بەرگەن مالىمەت بويىنشا, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ­دىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرى تۇراقتى سەرپىندى ءوسىپ كەلەدى. قىس­قا مەرزىمدى ەكونوميكالىق يندي­كاتور 107%-دى قۇرادى: ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ كولەمى – 108%, اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمى – 103%, ينۆەستيتسيا – 112%, قۇرىلىس جۇ­مىستارى – 110%. وسىنىڭ بار­لىعى مەملەكەتتىك بيۋدجەتكە ءتۇسىمدى 1,6 ەسەگە ارتتىرۋعا مۇم­كىندىك بەردى. ەڭبەك نارىعى تۇراقتى دامۋدا. كەيىنگى ەكى جىلدا جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,8%-دان اسقان جوق. ورتاشا ايلىق جالاقى 125%-عا ءوستى.

«وسى جىلدىڭ ماڭىزدى وقيعاسى – شىعىس قازاقستاننان ءبولۋ ارقىلى اباي وبلىسىنىڭ قۇرىلۋى. جاڭا وبلىس قۇرامىنا ەنگەن قالالار مەن اۋدانداردى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامىتۋ ءۇشىن جۇرگىزىلگەن جۇمىستاردى قىسقاشا باياندايىن. كەيىنگى 7 جىلدا اباي وڭىرىنە 2 ترلن تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا سالىندى. بۇل – شقو بويىنشا ينۆەستيتسيانىڭ جالپى كولەمىنىڭ 53 پايىزى. اۋقىمدى جوبالار ىسكە اسىرىلدى. اتاپ ايتقاندا, بۇلار – قۋاتى جىلىنا 50 ملن توننا مىس كەنى بولاتىن اقتوعاي تاۋ-كەن بايىتۋ كومبيناتىنىڭ ەكىنشى كەزەڭى, ينۆەستيتسيا كولەمى – 760 ملرد تەڭگە; جىلىنا 2 ملن توننا التىن كەنىن وندىرەتىن باقىرشىق تاۋ-كەن بايىتۋ كاسىپورنى, ينۆەس­تيتسياسى – 134 ملرد تەڭگە; سەمەي قالاسىندا وسىمدىك مايىن ءوندىرۋ بويىنشا قۋاتى 300 مىڭ توننا ماي-ەكستراتسيالىق زاۋىتى», دەدى د.احمەتوۆ.

سونىمەن قاتار 7 جىلدا اباي ءوڭىرى بويىنشا ونەركاسىپ ءوندى­رىسى كولەمىن 5 ەسەگە, اۋىل شارۋا­شىلىعىن 2,4 ەسەگە ارتتىرۋعا مۇم­كىندىك بولدى. شىعىس قازاق­ستان وبلىسىنىڭ جالپى كولە­مىندەگى اباي وبلىسىنىڭ جالپى وڭىرلىك ءونىم ۇلەسى 36%-دى قۇراپ, 1,9 ترلن تەڭگەگە جەتتى. بۇل 2015 جىلعى دەڭگەيىنەن 2,3 ەسەگە كوپ نەمەسە 1,1 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. جان باسىنا شاققانداعى جالپى وڭىرلىك ءونىم 2,9 ملن تەڭگە بولدى.

«2015-2022 جىلدارى وبلىسقا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 390 ملرد تەڭگە دامۋ ترانسفەرتى الىندى. ونىڭ ىشىندە ءبىز اباي وڭىرىنە 200 ملرد تەڭگە نەمەسە جالپى كولەمنىڭ 51 پايىزىن جۇمسادىق. سونداي-اق وبلىستىق بيۋدجەتتەن قوسىمشا 154 ملرد تەڭگە بولدىك. بارلىعى 354 ملرد تەڭگە بيۋدجەتتىك ينۆەستيتسيا سالىندى», دەدى وبلىس اكىمى.

بۇعان قوسا شەكارا ماڭىنداعى اۋداندار مەن بۇرىنعى اۋدان ورتالىقتارىن قايتا جاڭعىرتۋ – وڭىردەگى ماڭىزدى باعىت. اكىمنىڭ ايتۋىنشا, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىمەن شەكارالاس ورنالاسقان, وبلىس ورتالىعىنان ورتاشا العاندا 400 شاقىرىم قاشىقتىقتاعى وڭىرلەر ءۇشىن حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان كەشەندى جوسپارلار قابىلداندى. ورتالىق جانە شەت اۋماقتار اراسىنداعى احۋالدى تەڭەستىرۋگە 2020 جىلدان باستاپ 2024 جىلعا دەيىن 5 جىل ىشىندە 183 ملرد تەڭگە باعىتتاۋ جوسپارلانعان, ونىڭ ىشىندە 2021 جىلى 43 ملرد تەڭگە جۇمسالدى. بيىل وبلىستاردىڭ ءبولىنۋىن ەسكەرە وتىرىپ, 44 ملرد تەڭگەگە ءىس-شارالار ىسكە اسىرىلدى.

«بۇرىنعى اۋدان ورتالىقتارىن دامىتۋ باعدارلاماسى بويىنشا 2021-2024 جىلدار ارالىعىندا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاع­­­داي­دىڭ ساپالى وزگەرۋىنە 43 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. ونىڭ ىشىندە 2021 جىلى جوبا­لاردى ىسكە اسىرۋعا 14 ملرد تەڭگە جۇمسالدى, بيىل 8 ملرد تەڭگە ءبولىندى. شەكارا ماڭىنداعى اۋماقتار مەن بۇرىنعى اۋدان ورتالىقتارىن دامىتۋ جوسپارلارىن ىسكە اسىرۋدىڭ 2 جىلدىق ناتيجەسىندە, 15 مىڭنان اسا جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى, 9 سپورت نىسانى, شامامەن 19 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالىندى, 283 كم سۋمەن قامتۋ جۇيەسى تارتىلدى, 156 الەۋمەتتىك نىسان, سونداي-اق 450 كم-دەن اسا جولدار جانە كوشەلەر جوندەلدى. وسى جىلى 7 سۋ قۇبىرى, 3 الەۋمەتتىك نىسان سالىنۋدا, 12 نىسان مەن 177 شاقىرىم جولدار مەن كوشەلەر جوندەلۋدە», دەدى د.احمەتوۆ.

سونىمەن قاتار وڭىردە ىشكى ءتۋريزمدى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. جىل باسىنان بەرى سالاعا 5,4 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلدى, ونىڭ ىشىندە 1,5 ملرد تەڭگەگە كاتونقاراعاي اۋدانىنىڭ ورەل اۋىلىندا 250 ورىندىق «مۇزتاۋ «ەكو-وتەلى» تۋريستىك كەشەنى سالىندى. بۇعان قوسا 12 ملرد تەڭگەگە 36 جوبانى ىسكە اسىرۋ, ونىڭ ىشىندە بۇقتىرما سۋ قويماسىندا 12 دەمالىس بازاسى سالىنا باستادى.

ء«بىز الاكول كولىن دامىتۋعا 17 ملرد تەڭگە جۇمسادىق. قازىر باعىتىمىزدى وزگەرتىپ, ءوزىمىزدىڭ بۇقتىرما جاعالاۋىن دامىتۋعا اۋىسىپ جاتىرمىز. بىزگە ءۇش جىل ۋاقىت كەرەك, سوندا بۇل جاعالاۋ ەلدەگى كەز كەلگەن كۋرورتتىق اي­ماق­پەن باسەكەگە تۇسە الادى, ءتىپتى اسىپ تا كەتەمىز. بۇلاي سەنىمدى اي­تۋىمنىڭ سىرى نەدە؟ تەك قانا ءبىزدىڭ وبلىستا مارال مۇيىزى­مەن ەمدەۋ ءۇشىن تابيعي رەسۋرس بار. بۇل ءبىز دامىتاتىن باعىت­تار­دىڭ ءبىرى بولادى, دامىتۋدى باستاپ تا كەتتىك», دەدى وبلىس اكىمى.

وڭىردە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى بەلسەندى دامىپ كەلەدى. د.اح­مە­توۆتىڭ ايتۋىنشا, 7 جىلدا 1,3 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى نەمەسە بۇل – جالپى وبلىستىق كورسەتكىشتىڭ 43%-ى. كەزىندە سەمەي وبلىسىندا 136 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى, وتكەن جىلى سەمەي قالاسىنىڭ وزىندە 243 مىڭ شارشى مەتر تاپسىرىلدى. سونداي-اق حالىقتى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ايتار­لىقتاي جۇمىس جۇرگىزىلدى. 2015 جىلدان باستاپ اباي وڭىرىن­دە 40 ملرد تەڭگەگە 156 نىسان پاي­دالانۋعا بەرىلدى, بۇل ورتالىق­تاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتاۋعا قولجەتىمدىلىكتى 2 ەسەگە ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.

«وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار 865 كم جول 19,6 ملرد تەڭگەگە, سونداي-اق سەمەي قالا­سىنىڭ 223 كم جول جەلىسى 18 ملرد تەڭگەگە جوندەلدى. 2018 جىلى سەمەي قالاسى اۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعىن قايتا جاڭارتۋ اياق­تالدى, عيماراتى جوندەلدى. مەنىڭ ويىم­شا, سەمەي قالاسىنىڭ اۋە­جايى ارحيتەكتۋرالىق تۇرعى­دان ەڭ تار­تىمدى. الەۋمەتتىك ينفرا­قۇرى­لىم جوسپارلى دامىپ كەلەدى. 2015 جىلدان باستاپ اباي وڭىرىندە 20 مەكتەپ, ءتورت با­لاباقشا, ءۇش ستۋ­دەنتتىك جاتاقحانا, 17 مادە­نيەت جانە سپورت نىسانى سالىندى, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ءتورت ءىرى جوبا ىسكە اسىرىلدى, ونىڭ ىشىندە بارلىق الەمدىك ستان­دارتتارعا ساي كەلەتىن وتە قىزىق­تى مادەني-سپورت كەشەنى بار. بۇ­گىنگى تاڭدا بۇل عيماراتتا كوپ­تەگەن سپورت تۇرىنەن الەم چەم­پيو­ناتتارىن وتكىزۋگە بولادى. سو­نىمەن قاتار مەملەكەت-جەكە­شەلىك ارىپتەستىگى اياسىندا 17 ملن تەڭگەنىڭ 79 جوباسىنا قول قويىلىپ, 68 جوبا 7,5-كە اياق­تالدى. 9,5 ملرد تەڭگە سوماسىنا 11 جوبانى ىسكە اسىرۋ ءتيىمدى جالعاسۋدا», دەپ اتاپ ءوتتى سپيكەر.

سوڭعى جاڭالىقتار

نەسيە الۋ نەگە قيىندادى؟

قوعام • بۇگىن, 17:38