جاستار فورۋمىنىڭ ءۇشىنشى كۇنى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ, پارتيانىڭ ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەسى دارحان قىدىرالى, «ادىلدىك جولى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ديدار سماعۇلوۆ «Jas Talks» اشىق ديالوگ الاڭىندا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن جاستارمەن كەزدەستى. بەيرەسمي جاعدايدا اڭگىمە ءوربىپ, جاستار قاۋىمى وزدەرىن تولعاندىرعان سۇراقتارىن قويدى. تۇششىمدى جاۋاپ الدى.
«جاستار ءۇشىن ەڭ باستىسى – ءبىلىم. سەبەبى ءبىلىمدى ازامات ءوزىن ەركىن سەزىنەدى, بولاشاققا سەنىممەن قارايدى جانە قاي باعىتتا قوزعالۋ كەرەك ەكەنىن بىلەدى. ءاربىر جاس قازاقستاندىق وسىعان ۇمتىلۋى ءتيىس. ارينە, ماماندىق تاڭداۋ – بۇل كۇردەلى ماسەلە. سوندىقتان بيىل مەكتەپتەردە جەتىنشى سىنىپتان باستاپ وقۋشىلارعا كاسىپتىك باعدار بەرەتىن مۇعالىم جۇمىس ىستەيتىن بولادى. ول وقۋشىلارعا دۇرىس باعىت تاڭداۋعا كومەكتەسەدى», دەدى ە.توعجانوۆ.
ۆيتسە-پرەمەر ەلىمىزدە ۇبت-نىڭ تالاپتارى وزگەرگەنىن دە تىلگە تيەك ەتتى. بۇدان بىلاي ابيتۋريەنتتەرگە ءبىر ەمەس, 3-4 رەت تەست تاپسىرۋىنا بولادى. بۇل قادام جاستار اراسىندا جيىلەپ كەتكەن سۋيتسيد ماسەلەسىنىڭ الدىن الۋعا باعىتتالىپ وتىر. سەبەبى تەست تاپسىرۋعا كەلگەن ازاماتتار قينالعان كەزدە پسيحولوگيالىق, مورالدىق تۇرعىدا كۇيزەلىسكە تۇسەدى. كەيبىرەۋى تەست ناتيجەسىن كورىپ قايعىعا بەرىلەدى.
«جاس عالىمدارعا ناقتى مۇمكىندىكتەر جاسالىپ جاتىر. بۇگىندە ەلىمىزدە باس-اياعى 34 000 عالىم بار بولاتىن بولسا, سونىڭ 8 700-ءى – جاس عالىمدار. ياعني, عالىمداردىڭ 24%-ى – ەل جاستارى. سول جاس عالىمدارعا بيىلدان باستاپ ءبىر مىڭ گرانت بەرىلەدى. الداعى ۋاقىتتا بۇل كورسەتكىشتى 50%-عا دەيىن ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. الدىمىزعا وسىنداي ماقسات قويدىق. بۇل – جاستارعا جاسالىپ جاتقان قوماقتى قولداۋ. شەتەلدە جۇرگەن قانشاما ءبىلىمدى ازاماتتارىمىز بار. ولاردى دا ەلگە تارتۋ ماسەلەسى قولعا الىنىپ جاتىر», دەدى سپيكەر.
كۇن تارتىبىندە تۇرعان ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى – جۇمىسسىزدىق. ەرالى توعجانوۆ بۇگىندە ەلىمىزدە جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 3,4%-دى, ال ەش جەردە جۇمىس ىستەمەيتىن جانە وقىمايتىن جاستار 7,2%-دى قۇرايتىنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار ۆيتسە-پرەمەر «AMANAT» پارتياسىمەن بىرلەسىپ جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «اۋىل اماناتى» جوباسىنا ەگجەي-تەگجەيلى توقتالدى.
«اۋىلدىڭ ماسەلەسىن شەشىپ المايىنشا, قالانىڭ ماسەلەسى شەشىلمەيدى. ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىنەن وزگە, كوشى-قون ماسەلەسى دە بار. اۋىل گۇلدەنسە قالادا ءبىلىم العان جاستار تۋعان جەرىنە ورالادى. مەملەكەت قانداي جاعداي جاساسا دا, ءار ادام تۇپكى شەشىمدى جۇمىس ىستەۋگە دەگەن جەكە قالاۋىنا قاراي قابىلدايدى. اركىم وزىنە, جاقىنىنا, ىستەگەن ىسىنە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراي باستاعان كەزدە بۇدان دا گۇلدەنگەن قوعامدا ءومىر سۇرەتىن بولامىز», دەدى ە.توعجانوۆ.
