كوللاجدى جاساعان قونىسباي شەجىمباي, «ەQ»
«KTZ Express» كومپانياسى ۇيىمداستىرعان قاناتقاقتى كونتەينەرلىك پويىزدىڭ قۇرامىندا ارقايسىسىنىڭ سالماعى 20 فۋت بولاتىن 48 تىركەمە بولدى. پويىز 12 كۇندە 6 336 شاقىرىم جولدى باسىپ ءوتتى. جۇكتى اۋىستىرىپ تيەۋدى قاجەت ەتپەيتىن جاڭا ترانسۇلتتىق قاتىناستىڭ ىسكە قوسىلۋى بالاما باعدارلاردى ارتاراپتاندىرۋعا جانە قازاقستان اۋماعى ارقىلى وتەتىن كونتەينەرلىك جۇك تاسىمالىن جەدەلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ەستەرىڭىزگە سالساق, بيىل ءساۋىر ايىندا پاۆلودار-وڭتۇستىك ستانساسىنان قىتايدىڭ لانچجوۋ قالاسىنا 1 400 توننادان استام كۇنباعىس تيەلگەن 54 كونتەينەرلى پويىز جونەلتىلگەن ەدى. قحر تاراپىنان قازاقستاندىق ەكسپورتتاۋشىلارعا جۇكتەردى كونتەينەرلەرمەن تاسىمالداۋ قولايلى ءارى ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى بولىپ وتىر.
ەڭ باستىسى, جۇكتىڭ بارار جەرىنە ءدىن امان جەتۋىنە كەپىلدىك مول. ءتىپتى تەمىرجولدان تۇسىرىلگەن جۇكتى اۆتوموبيل نەمەسە تەڭىز كولىگى ارقىلى اۋرە-سارساڭسىز ودان ءارى تاسىمالداۋعا بولادى.
ماڭىزدى ەكى وقيعا پاۆلودار وبلىسىنداعى تەمىرجول كلاستەرى جايلى اڭگىمە وربىتۋگە سەبەپ بولىپ وتىر. ەلىمىزدە يندۋستريالاندىرۋ ناتيجەسىندە قۇرىلعان تەمىرجول كولىگىن جاساۋ كلاستەرى وڭىردەگى بىرنەشە كاسىپورىننىڭ جۇمىسىنا قان جۇگىرتكەنىن اتاپ وتكەن ءجون. ماسەلەن, سوڭعى جىلدارى تاپسىرىستار بولماي, جۇمىسى تۇرالاپ قالعان ەكىباستۇزدىق بىرنەشە كاسىپورىن تەمىرجولعا قاجەت ونىمدەردى شىعارۋعا قايتا كىرىستى. ءتىپتى كەيبىر كومپانيالار بۇرىن-سوڭدى بولماعان ءونىم تۇرلەرىن ازىرلەۋدى قولعا الدى.
شامامەن 2,5 جىل ۋاقىت بويى تۇرالاپ تۇرعان «قازاقستان ۆاگون جاساۋ كومپانياسى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ باسشىلىعى ۇجىمدى تاراتۋعا دەيىن بارعان-دى. بىلتىر «قازتەمىرترانس» اق 1 مىڭ اشىق ۆاگونعا تاپسىرىس بەرىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە كاسىپورىننىڭ جۇمىسى قايتا جاندانا باستادى. ۆاگون جاساۋ كومپانياسىنىڭ باسشىلىعى قىزمەتكەرلەردى قايتا جۇمىسقا تارتىپ, جەرگىلىكتى كاسىپتىك-تەحنيكالىق وقۋ ورىندارىمەن بايلانىس ورناتۋ ارقىلى كادر ماسەلەسىن دە شەشۋگە كىرىستى.
دەسە دە, كاسىپورىننىڭ باياندى تاعدىرىنا سەنىم جوق. ونى باسشىلارى دا جاسىرمايدى. سۇرانىس ارتپاسا, جۇمىستىڭ العا باسپايتىنىن ءبىلىپ وتىر. ايتىپ اۋىز جيعانشا بولعان جوق, «قازتەمىرترانس» كومپانياسىنا 1 مىڭ اشىق ۆاگون شىعارعاننان كەيىن 2021 جىلدىڭ قازان ايىندا زاۋىتتىڭ جۇمىسى تاعى توقتادى. سودان بەرى اۋقىمدى جيىنداردا اشىق ۆاگوندار شىعاراتىن «قازاقستان ۆاگون جاساۋ كومپانياسى» جشس ماسەلەسى ءجيى الدان شىعادى. تۋراسىن ايتايىق, كاسىپورىن «قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق قۇرامىنا كىرەتىن كومپانيالارمەن ۇزاقمەرزىمدى كەلىسىمشارت جاساسۋدا كومەككە مۇقتاج. جوعارىدا جازعانىمىزداي, وندىرىستىك قىزمەتتى قالپىنا كەلتىرۋ تۋرالى ماسەلە يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ مينيسترلىگى مەن «سامۇرىق قازىنا» ۇك» اق الدىندا بىرنەشە رەت كوتەرىلىپ, ناتيجەسىندە 1 مىڭ ۆاگون ءوندىرىسىن ليزينگتىك قارجىلاندىرۋ ماسەلەسى شەشىلگەن ەدى. بىراق بولاشاقتا كاسىپورىننىڭ قايتا توقتاپ قالۋىنىڭ قاۋپى جويىلمادى. ناقتى سۇرانىستار جوق. بىلتىر وبلىس باسشىلىعىمەن كەزدەسۋدە كومپانيا باسشىلىعى ءتۇيىنى تارقاماعان ماسەلەلەردىڭ ءالى دە بار ەكەنىن بۇگىپ قالمادى.
– ءبىز قازىرگى كەزدە اشىق ۆاگونداردىڭ قاجەتتى كولەمىن شىعارۋعا دايىنبىز. دەسە دە, الداعى ۋاقىتتا «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسى مەن ونىڭ ەنشىلەس كومپانيالارىنان تاپسىرىس بولماۋى مۇمكىن. بۇل وندىرىسكە قايتادان كەرى اسەرىن تيگىزۋى ىقتيمال. سونىمەن قاتار سالىق پەن نەسيە بويىنشا قارىزىمىز بار. تىعىرىقتان شىعۋ ءۇشىن سالىقتى ءبولىپ تولەۋ مۇمكىندىگى بەرىلسە جاقسى بولاتىن ەدى. قازىرگى ۋاقىتتا كاسىپورىنعا ينۆەستيتسيا سالۋعا دايىن ينۆەستور دا, دامۋ جوسپارى دا بار, – دەگەن ەدى كومپانيا باسشىلىعى.
وبلىس اكىمى ۆاگون جاساۋ كومپانياسىنا قولداۋ كورسەتۋگە ۋادە بەرىپ, وندىرىستە قازاقستاندىق قۇرامدى ارتتىرۋعا نازار اۋدارۋ كەرەكتىگىن ايتقان بولاتىن. ءوز كەزەگىندە ەكىباستۇز قالاسىنىڭ اكىمدىگىنە تاپسىرىس بەرۋشىلەرمەن بايلانىستى جانداندىرۋعا ۇسىنىس بىلدىرگەن-ءدى.
ەكىباستۇز قالالىق كاسىپكەرلىك ءبولىمىنىڭ باسشىسى زەينەپ جاقسىباەۆانىڭ ايتۋىنشا, بىلتىردان بەرى تاپسىرىس بەرۋشىلەرمەن جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىلگەن. ناتيجەسىندە, 2022 جىلدىڭ اقپانىندا الماتى جانە سەمەي قالالارىنداعى جەكە فيرمالاردىڭ تاپسىرىسى بويىنشا 80 اشىق ۆاگون شىعارىلعان. الماتى جانە تۇركىستان قالالارىنداعى جەكە فيرمالاردان تاعى 110 اشىق ۆاگونعا تاپسىرىس ءتۇسىپتى. بۇگىندە «قازتەمىرترانس» اق-مەن 2 مىڭ اشىق ۆاگوندى جەتكىزۋ شارتى تۋرالى كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلىپ جاتقان كورىنەدى. بۇعان دا ءتاۋبا. اتالعان كومپانيادا 300-دەن استام ادام ناپاقا ايىرىپ جۇرگەنىن ەسكەرسەك, كاسىپورىننىڭ تاعدىرىن ايقىنداپ العان دۇرىس سياقتى.
ەكىباستۇز قالاسىنداعى تەمىرجول كلاستەرى باعىتىندا ەڭبەكتەنىپ جۇرگەن وزگە كاسىپورىنداردىڭ احۋالى جامان ەمەس سياقتى. سىرتتان قۇرمەتتى مەيمان كەلسە, جەرگىلىكتى اكىمدىك «بىزدە مىناداي بار, مىناداي بار» دەگەن ماقتانىشپەن سول جاققا اپارادى. سوعان قاراعاندا كومپانيالاردىڭ جاعدايى ءتاۋىر-اۋ.
ءيا, «پرومماشكومپلەكت» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىندە ءونىمدى جەتكىزۋگە قاتىستى جۇمىستار وڭ جولعا قويىلعان. سوڭعى 1,5-2 جىل ىشىندە مۇندا 210 مىڭنان استام دوڭگەلەك شىعارىلىپ, وتاندىق جانە شەتەلدىك كومپانيالارعا جونەلتىلىپتى. ال ءونىم دايىنداۋعا قاجەت شيكىزاتتاردى رەسەي مەن ۋكراينادان ساتىپ الادى.
تەمىرجول وستەرى مەن دوڭگەلەك جۇپتارىن وندىرەتىن «RWS Wheelset» جشس دا ءوز جۇمىسىن باياندى جالعاستىرۋدا. بىلتىر اتالعان كاسىپورىن پەتروپاۆلداعى «زيكستو» اق ءۇشىن 10 مىڭ دوڭگەلەك جۇبى مەن «قازاقستان ۆاگون جاساۋ كومپانياسىنا» 4 مىڭ دوڭگەلەك دايىنداپ بەرگەن ەدى.
باعىتتامالى بۇرمالارعا ارنالعان كەرىلگەن بىلەك شىعاراتىن «RWS Concrete» جشس-نىڭ جۇمىسى دا ءبىراز ۋاقىت تۇرالاپ قالسا دا, وتكەن جىلى «قازاقستان تەمىرجولى» اق-نان تاپسىرىس الىپ, ءوندىرىس قايتا ىسكە قوسىلدى. ءتىپتى كومپانيا شپال شىعارۋدى قولعا الۋدا. ال «فەررو ترانس ترەيد» جشس سەرپىمدى كلەمما جاساپ تۇرۋعا كىرىستى. تەمىرجول رەلستەرىن بەكىتۋگە قاجەت بۇل بولشەك ەلىمىزدە ازىرگە شىعارىلمايدى. جاڭا وندىرىستە 100-گە جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى. بۇگىندە ءونىمدى سىناۋ جانە سەرتيفيكاتتاۋ ءۇشىن قۇجاتتار ازىرلەنۋدە. الدىن الا تاپسىرىستار الۋ بويىنشا كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلۋدە ەكەن.
قورىتا ايتساق, يندۋستريالاندىرۋ شەڭبەرىندە پاۆلودار وبلىسىندا ىسكە قوسىلعان جوبالار از ەمەس. بىراق تاعدىرى كۇماندى. ۇزاق جىلعا جاسالعان كەلىسىمشارت جوق سەبەبى. سودان بولار, زاۋىت باسشىلارى تاپسىرىس قاي جاقتان تۇسەدى ەكەن, بولماي قالا ما ەكەن دەپ الاڭداپ وتىرادى. قالتالى باسشىلار دالادا قالماس, قاراپايىم قىزمەتكەرلەر جۇمىسسىز قالامىز با دەپ ۇرەيمەن ءجۇر. الاۋلاتىپ-جالاۋلاتىپ زاۋىت اشامىز دا, كەيىنگى تاعدىرىنا بەي-جاي قارايتىنىمىز وكىنىشتى.
پاۆلودار وبلىسى
