قوستاناي وبلىسى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى بويىنشا جوعارعى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزىپ وتىر. ماسەلەن, سوڭعى بەس ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وڭىردە ونەركاسىپ ءوندىرىسى 13,8%, قۇرىلىس سالاسى 12,9%, كوتەرمە ساۋدا 8,6%-عا وسكەن.
– جىل باسىنان بەرى ونەركاسىپ كاسىپورىندارى 1,0 ترلن تەڭگەنىڭ ءونىمىن ءوندىردى. ءوسىمدى نەگىزىنەن ەلدى يندۋستريالاندىرۋ جىلدارى ىسكە قوسىلعان كاسىپورىندار قامتاماسىز ەتىپ وتىر. قوستاناي وبلىسىندا ونەركاسىپ سالاسىنداعى جوبالار پۋلى قۇرىلدى. وعان بيۋدجەتتىك شىعىندارى 1,8 ترلن تەڭگەنى قۇرايتىن 52 جوبا كىرەدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە, وڭىردە 8 مىڭعا جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى پايدا بولادى. پۋل بۇگىندە ونەركاسىپ ءوندىرىسى كولەمىنىڭ ايتارلىقتاي ارتۋى ەسەبىنەن ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق ءوسىمىنىڭ رەزەرۆىنە اينالىپ وتىر, – دەدى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ.
ماشينا جاساۋ سالاسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ءىرى جوبالار جونىندە كەڭىرەك ءسوز ەتكەن وبلىس اكىمى توبىل وڭىرىندە اۆتوموبيل ءوندىرىسىنىڭ قارقىندى دامۋىنىڭ ناتيجەسىندە, وڭدەۋ سەكتورىنىڭ جالپى ونەركاسىپتەگى ۇلەسى 55,7%-عا جەتكەنىن اتاپ ءوتتى.
ارحيمەد مۇحامبەتوۆ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىنە دە ەرەكشە توقتالىپ, جەرگىلىكتى كاسىپورىندار ءوڭىر تۇرعىندارىن ۇلتتىق نورمالارعا سايكەس ازىق-ت ۇلىكتىڭ نەگىزگى تۇرلەرىمەن تولىق قامتاماسىز ەتىپ وتىرعانىن ايتتى. وڭىردە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا قايتا وڭدەۋمەن اينالىساتىن 210 كاسىپورىن جەمىستى جۇمىس ىستەپ جاتىر.
بيىل قوستانايلىق ديقاندار كوكتەمگى ەگىس ناۋقانىن مەرزىمىمەن اياقتاپ, 4,8 ملن گەكتار جەرگە ءدان ءسىڭىردى. ونىڭ ىشىندە بيداي القابىنىڭ كولەمى 3,5 ملن گەكتار بولادى. مۇنىڭ سىرتىندا, وبلىس تۇرعىندارىنىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىككە دەگەن قاجەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جارما داقىلدارى, كارتوپ جانە كوكونىس القاپتارى ەداۋىر ۇلعايتىلىپ وتىر.
وڭىردە ينفلياتسيانى تەجەۋگە جانە داعدارىسقا قارسى ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرۋعا 6,6 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. قوماقتى قارجىنىڭ 2,8 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى ءبىر بولىگى تۇراقتاندىرۋ قورىنا, ال 3,8 ملرد تەڭگەسى كاسىپكەرلەردى قارجىلاي قولداۋعا ءبولىندى.
مامىر ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, وبلىستا جۇمىس ىستەپ جاتقان شاعىن جانە ورتا بيزنەس نىساندارىنىڭ سانى 5,8%-عا, ءونىم ءوندىرىسى 1,1%-عا ۇلعايدى.
ايماق باسشىسى, سونداي-اق بيىل وڭىردە 500 شاقىرىمنان استام اۆتوجولعا جانە ەلدى مەكەندەردەگى 220 كوشەگە جوندەۋ جۇرگىزىلەتىنى تۋرالى مالىمدەدى. قازىر وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىنىڭ 78%-ى جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق جاعدايدا. جىل سوڭىنا دەيىن بۇل كورسەتكىشتى 85%-عا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
بيىل قوستاناي وبلىسىندا «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا 450,5 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي تۇرعىزىپ, 4 مىڭنان استام پاتەردى ەل يگىلىگىنە تاپسىرۋ جوسپارلانعان. جىل باسىنان بەرى 169 مىڭ شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى.
وبلىس تۇرعىندارىن ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىنداعى جۇمىستار دا جاندانىپ كەلەدى. 2022 جىلى «نۇرلى جەر» جانە «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلامالارى اياسىندا حالىقتى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە ەلدى مەكەندەرگە سۋ قۇبىرىن تارتۋ بويىنشا 48 جوبانى ىسكە اسىرۋعا 20 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ وتىر.
الەۋمەتتىك سالاداعى مىندەتتەردىڭ دە وڭ شەشىم تاۋىپ جاتقانىن بايانداي كەلە, ارحيمەد مۇحامبەتوۆ بيىل وبلىستا 11 ەمدەۋ مەكەمەسىنە جوندەۋ جۇرگىزىلەتىنىن ايتتى. بۇل ورايدا دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارىنا قاجەتتى مەديتسينالىق جابدىقتار ساتىپ الۋعا 4,4 ملرد تەڭگە بولىنگەن. وسىنىڭ ناتيجەسىندە, اۋرۋحانالار مەن ەمحانالاردى مەديتسينالىق تەحنيكامەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيى 86%-دان 90%-عا دەيىن ۇلعاياتىن بولادى.
بيىل وبلىستىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىن قارجىلاندىرۋعا 149,1 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ وتىر. بۇگىندە وڭىردە 2 200 ورىندىق 3 مەكتەپ سالىنىپ جاتىر. اكىم وبلىستا اپاتتى جانە ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەر جوق ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قازىر ايماقتا 78 ءبىلىم بەرۋ نىسانىنا كۇردەلى جانە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر.
– حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ ەڭ ماڭىزدى فاكتورى – جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ بولىپ تابىلادى. 2022 جىلى وبلىستا 27 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلدى. الداعى ۋاقىتتا شامامەن 18 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ونىڭ 10 مىڭى – تۇراقتى جۇمىس ورىندارى, –دەدى ايماق باسشىسى.
وبلىس اكىمى وڭىردە جىل باسىنان بەرى 8,4 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلعانىن مالىمدەدى. ونىڭ تەڭ جارتىسىنان استامى تۇراقتى جۇمىس ورىندارى بولىپ تابىلادى. ءوڭىر باسشىسى حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ شارالارى مەن جاڭادان پايدا بولىپ جاتقان بوس جۇمىس ورىندارىنىڭ ناتيجەسىندە, ايماقتاعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,8%-دان ارىگە بارمايتىن بولادى دەگەن بولجام ايتتى.
اكىم ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ 150 جىلدىعى اياسىندا اتقارىلىپ جاتقان ءىس-شارالارعا ارنايى توقتالىپ ءوتتى.
– اتاپ ايتساق, احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ تۋعان اۋىلىنا اپاراتىن كۇرە جول كۇردەلى جوندەۋدەن وتەدى. تاياۋدا عانا جەرگىلىكتى حالىقتىڭ ءوتىنىشى بويىنشا اقكول مەن ا.بايتۇرسىنوۆ اۋىلدارىنا جىلدامدىعى جوعارى ءموبيلدى ينتەرنەت جەلىسى قوسىلدى. بۇگىنگى تاڭدا ا.بايتۇرسىن ۇلىنىڭ اۋىلىندا جاڭا مەديتسينالىق پۋنكتتىڭ قۇرىلىسى باستالىپ, اۋىلدىق امبۋلاتورياعا جوندەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار تورعايداعى ا.بايتۇرسىن ۇلى مەن م.دۋلات ۇلىنىڭ مۋزەيىن جوندەۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر, – دەدى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ.
قوستاناي وبلىسى
