قوعام • 22 ماۋسىم، 2022

اۋەلگى نازاردى الەۋمەتتىك قولداۋعا اۋدارعان ءجون

56 رەت كورسەتىلدى

جاڭا قازاقستاننىڭ الدىندا تۇرعان جارقىن مىندەت – جۇرتتى جۇدىرىقتاي جۇمىلدىرىپ، ۇلتتى بالتالاسا بۇزىلمايتىنداي ەتىپ ۇيىستىرۋ. ارينە، جىلدار جىلجىعان سايىن تۇرعىنداردىڭ تۇرمىسى تۇزەلىپ، بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە جاعدايى جاقسارىپ كەلەدى. الايدا بەس ساۋساق بىردەي ەمەس. ءومىر بولعان سوڭ ادامزات بالاسى ءتۇرلى قيىندىقتارعا تاپ بولىپ، وقىس وقيعالارعا ۇشىراپ جاتادى. سوندىقتان الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ، قولداۋ شارالارى جولعا قويىلعان مەملەكەتتە عانا حالىقتىڭ ءومىر ساپاسى ارتادى، ۇلت بولىپ ۇيىسادى.

كوللاجدى جاساعان قونىسباي شەجىمباي، «EQ»

3 464 ادام ارنايى الەۋمەتتىك قىزمەتپەن قامتىلدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ پرەزيدەنتتىك جاستار كادر رە­زەرۆىنە وتكەن ازاماتتارمەن كەزدەسۋدە «الداعى كەزەڭدە ءححى عاسىردىڭ تا­بىستى مەملەكەتىن قۇرۋعا دايىن كاسىپ­كەرلەردىڭ، عالىمداردىڭ، مادەنيەت قاي­راتكەرلەرىنىڭ، يننوۆاتورلاردىڭ جانە باسقا دا تالانتتى جاستاردىڭ جاڭا بۋىنىنا بەلسەندى قولداۋ كورسەتەمىز. ءتۇرلى سالاعا جاۋاپكەرشىلىكتى الۋدان، قالىپتان تىس جانە ءتيىمدى شەشىم­دەر قابىلداۋدان قورىقپايتىن جاڭا فور­ماتسياداعى باسقارۋشىلار توبى قاجەت. مىسالى، قازىر ءبىز مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك ساياساتىنىڭ وڭتايلى مودەلىن قاراستىرىپ جاتىرمىز. سونىڭ ىشىندە وزەكتىسى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك ماسە­لەلەرى بولىپ تۇر. مەملەكەت شىن ما­نىندە مۇقتاج ادامدارعا كومەكتەسۋگە ءتيىس. ۇكىمەت جاردەماقىنى تابىستارىنا قاراماستان بارلىق كوپبالالى وتباسىنا بەرۋگە نيەتتى. بۇعان قوسا از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ بالالارى كەپىلدى الەۋمەتتىك پاكەتتى الادى. مەك­تەپكە دەيىنگى بالالارعا قامقورلىق جاسالادى. از قامتىلعان وتباسىلاردان شىققان وقۋشىلارعا تەگىن ىستىق تاماق، ساباققا بارىپ-كەلەتىن جولاقى­سى، مەكتەپ فورماسى مەن قاجەتتى كەرەك-جاراقتار بەرىلەدى. مۇنىڭ ءبارى ارينە مەملەكەت ەسەبىنەن»، دەگەن بولاتىن.

پرەزيدەنت ايتىپ وتكەندەي، مەملەكەت شىن مانىندە مۇقتاج ادامدار­عا كومەكتەسۋگە ءتيىس. ونسىز الەۋمەتتىك تۇرعىدا وسال توپتاردىڭ كوسەگەسى كو­گەرىپ، بەرەكەسى كىرمەيتىنى بەلگىلى. بۇل رەتتە، ەل استاناسىندا ءدال وسى با­عىت­تا بىرقاتار ماڭىزدى جۇمىستار ات­قا­رىلىپ جاتقانىن ايتۋعا بولادى. ماسەلەن، بۇگىندە ەلوردانىڭ 3 مىڭنان استام تۇرعىنى الەۋمەتتىك قىزمەت كور­سەتۋ ورتالىقتارى ارقىلى ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر الادى. بۇل مەكەمەلەرگە قيىن ومىرلىك جاعدايعا تاپ بولعان ادامدار حابارلاسادى. سونىمەن قاتار ستاتسيونار، جارتىلاي ستاتسيونار، ۇيدە كۇتىم جاساۋ نەمەسە ۋاقىتشا كومەك الۋعا مۇمكىندىك بار.

باس شاھارداعى جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ باسقارماسى ۆەدومستۆولىق باعىنىستاعى 10 مەكە­مەنىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرەدى. ولاردىڭ 6-ى تۇرمىستىق قيىن جاعدايعا تاپ بول­عان ادامدارعا ستاتسيونار، جارتىلاي ستاتسيونار، ۇيدە كۇتىم جاساۋ جانە ۋاقىتشا بولۋ جاعدايلارىندا ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتەدى. بۇل ورتا­لىقتاردىڭ قىزمەتتەر تىزىمىندە – الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق، مەديتسينالىق، پسيحولوگيالىق، پەداگوگيكالىق، ەڭ­بەك، مادەني، ەكونوميكالىق جانە الەۋ­مەتتىك-قۇقىقتىق كومەك بار. «ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتتەرمەن بيىل 3 464 ادام قامتىلدى. سونىڭ ىشىندە مەملە­كەتتىك مەكەمەلەر – 2 268 ادامعا، ۇكىمەت­تىك ەمەس ۇيىمدار 1 196 ادامعا قولداۋ كورسەتتى»، دەدى نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك قور­عاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى يليا سكۋب.

ماسەلەن، ەلوردادا «شاراپات» الەۋ­مەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. بۇل ورتالىق مۇگەدەكتىگى بار ادامدار مەن زەينەتكەرلىك جاسقا جەتكەن، ءوز بەتىنشە ءجۇرىپ-تۇرا المايتىن جانە دەنساۋلىعىنا بايلانىستى الەۋ­مەتتىك قىزمەت الۋعا مۇقتاج قارت ادامداردىڭ ستاتسيونار جاعدايىندا تاۋلىك بويى تۇراقتى نەمەسە ۋاقىتشا تۇرۋىنا ارنالعان. سونداي-اق ۇيدە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدارعا جانە وزىنە-ءوزى قىزمەت كورسەتۋ قابىلەتىن ءىشى­­نارا جوعالتقان قارت ازاماتتارعا كو­مەك كورسەتىلەدى. ورتالىقتىڭ قامقور­لىعىندا 782 ادام بار. سونىڭ 300-ءى
– ستاتسيوناردا بولسا، قالعاندارىنا ۇيىندە قىزمەت كورسەتىلەدى. ورتالىقتىڭ جۇمىسىن 286 قىزمەتكەر قامتاماسىز ەتەدى.

مۇمكىندىگى شەكتەۋلىنىڭ مۇددەسى

«نۇرلى جۇرەك» الەۋمەتتىك قىز­مەت كورسەتۋ ورتالىعى پسيحونەۆرولوگيا­لىق پاتولوگياسى بار 3 جاستان 18 جاس­قا دەيىنگى مۇگەدەك بالالاردىڭ تاۋلىك بويى تۇراقتى نەمەسە ۋاقىتشا تۇرۋى­نا ارنالعان. بۇگىندە قامقورلىققا الىنعانداردىڭ سانى 252 بالانى قۇرايدى. ولاردىڭ 111-ءى ستاتسيونار جاعدايىندا، 141-ءى جارتىلاي ستاتسيونار جاعدايىندا قىزمەت الادى. ال نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنىڭ «قامقور» الەۋمەتتىك قىز­مەت كورسەتۋ ورتالىعى» ستاتسيونار جاعدايىندا ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتكە مۇقتاج، پسيحونەۆرولوگيالىق اۋرۋلارى بار ءبىرىنشى، ەكىنشى توپتارداعى 18 جاستان اسقان ادامداردىڭ تاۋلىك بويى تۇراقتى نەمەسە ۋاقىتشا تۇرۋىنا ارنالعان. قامقورلىققا الىنۋشىلار سانى 370 ادامدى قۇرايدى. سونىڭ ىشىندە ءبىرىنشى توپتاعى مۇگەدەكتىگى بارلار – 75، ال ەكىنشى توپتاعى مۇگەدەكتەر سانى – 295 ادام»، دەدى سپيكەر.

بۇعان قوسا، ەلوردادا قيىن جاع­داي­عا تاپ بولعان ادامداردى قايتا الەۋ­مەت­تەندىرۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. مۇن­دا ۋاقىتشا ء(بىر جىلعا دەيىن) تاۋلىك بويى نەمەسە تەك تۇنگى ۋاقىتتا بەلگىلى ءبىر تۇر­عىلىقتى جەرى جوق جاندارعا، سون­داي-اق باس بوستاندىعىنان ايىرۋ ورىندارىنان بوساتىلعان نەمەسە پروباتسيا قىزمەتىندە ەسەپتە تۇرعان ادامدارعا قول­داۋ كورسەتىلەدى. بيىل ورتالىق 235 ادام­دى قامقورلىعىنا الدى. سو­نىڭ 87-ءسى – كۇندىزگى، 148-ءى تۇنگى بولىمگە قابىلداندى.

تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق قۇر­بان­دارىمەن قالادا ء«ۇمىت» داعدارىس ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. قيىن جاعدايعا تاپ بولعان جاندار وسى ورتالىقتا جارتى جىلعا دەيىن تاۋلىك بويى بولا الادى. قازىرگى تاڭدا ستاتسيونار جاعدايىندا 69 ادام تۇرىپ جاتىر. سونىڭ اراسىندا 19 ايەل جانە 50 بالا بار. بۇدان بولەك، شاھارداعى «جانسايا» الەۋمەتتىك قىز­مەت كورسەتۋ ورتالىعىنا تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا ۇيدە ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت الۋ ءۇشىن مۇگەدەكتىگى بار بالالار مەن پسيحونەۆرولوگيالىق پاتولوگياسى بار مۇقتاج ادامدار جۇگىنە الادى. اتالعان ورتالىقتا 560 ادام قامتىلىپ، ءتۇرلى قولداۋ شارالارى كورسەتىلدى.

ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ دا ۇلەسى بار

«قارتتارعا، مۇگەدەك ادامدارعا جانە مۇگەدەك بالالارعا ارنالعان وڭال­تۋ ورتالىعى ساناتوري-كۋرورتتىق ­ەمدەۋ، وڭالتۋ قىزمەتتەرىن كورسەتۋ ماقسا­تىندا جۇمىس ىستەپ كەلەدى. بۇگىندە وسى ورتالىقتىڭ قامقورلىعىندا باس-اياعى 815 ادام بار. سونىڭ 756-سى زەينەتكەرلەر بولسا، ۇوس قاتىسۋشىلارى، مۇگە­دەكتەرى جانە جەڭىلدىكتەر بويىنشا ولارعا تەڭەستىرىلگەن ادامدار سانى – 57. قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشى­راعاندار – 2. سونى­مەن قاتار قالادا بەل­سەندى ۇزاق ءومىر ءسۇرۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. بۇل ورتالىق 2 662 زەي­­نەتكەرگە قىزمەت كورسەتەدى. 2021 جىلدىڭ قاراشا ايى­نان باستاپ ورتا­لىق كوممۋنالدىق مەم­لەكەتتىك مەكەمە مارتەبەسىن الدى»، دەدى ي.سكۋب.

ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا، ەلوردانىڭ جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ باسقارماسى جىل سايىن مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىس اياسىندا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردى ارناۋ­لى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ بولىگىندە قارجىلاندىرۋدى ىسكە اسىرادى. ماسەلەن، بۇگىندە باس قالادا ومىرلىك قيىن جاعدايدا جۇرگەن ادامدارعا ستاتسيونار، جارتىلاي ستاتسيونار جانە ۇيدە كۇتىم كورسەتۋ جاعدايىندا ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتەتىن 8 ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم جۇمىس ىستەيدى.

«ۇكىمەتتىك ەمەس مەكەمەلەردىڭ قىز­مەتى بىرقاتار باعىتتار بويىنشا بولى­نەدى. ماسەلەن، پسيحونەۆرولوگيالىق پاتو­لوگياسى بار بالالار، اۋتيستىك سپەكتر­دىڭ بۇزىلۋى بار بالالار جانە تىرەك-قيمىل اپپاراتى بۇزىلعان بالالار، جالپى اۋرۋلارى بار ءبىرىنشى-ەكىنشى توپتاعى مۇگەدەكتىگى بار جانە پسيحونەۆرولوگيالىق پاتولوگياسى بار ءبىرىنشى-ەكىنشى توپتاعى مۇگەدەكتەر. اتالعان مەكەمەلەردىڭ قىزمەتى جىل سايىن شامامەن 700 ادامدى قامتيدى»، دەدى سپيكەر.

جۇمىس ىستەپ تۇرعان ۇەۇ قاتارىندا «بالام-اي» مۇگەدەك بالالاردى قولداۋ قايىرىمدىلىق قورى» قوعامدىق قورى بار. وندا جارتىلاي ستاتسيونار جاعدا­يىنداعى قىزمەتپەن 224 ادام قامتىل­دى. «استانا قالاسىنىڭ مۇگەدەك بالالار قوعامى» قوعامدىق بىرلەستىگى بولسا، 225 ادامعا ۇيدە كۇتىم كورسەتەدى. «وردا» ەلوردانىڭ ءاۋتيزمى بار بالالار اتا-انالارىنىڭ بىرلەستىگى» قوعام­دىق بىرلەستىگى 282 ادامدى ۇيدە كۇتىم كور­سەتۋ قىزمەتىمەن قامتىپ وتىر. Erekshe Analar قوعامدىق قورى بولسا، جارتىلاي ستاتسيونار جاعدايىندا 141 ادامعا قىزمەت كورسەتىپ كەلەدى. «بەرەكە استانا» مۇگەدەكتەر بىرلەستىگى» قوعامدىق بىر­لەستىگى 139 ادامعا ۇيدە كۇتىم كورسەتىپ ءجۇر. «كۇن الەمى» قوعامدىق قورى ۇيدە كۇتىم كورسەتۋ قىزمەتىمەن 59 ادامدى قامتىپ وتىر. «است استانا الەۋمەتتىك تەحنولوگياسى» قوعامدىق بىرلەستىگى جارتىلاي ستاتسيونار جاعدايىندا 99 ادامعا كومەك كورسەتەدى. ال «قورعاۋ – استانا» جەكە قورى ادام ساۋداسىنىڭ قۇربانى بولعان 6 ادامدى جانە تۇرمىستىق زور­لىق-زومبىلىقتىڭ قۇربانىنا اينالعان 21 ادامدى قولداۋ شارالارىمەن قامتىپ كەلەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ايتىپ كەلگەن اپات

ايماقتار • كەشە

«مىڭ بالا» جەڭىمپازدارى

رۋحانيات • كەشە

اقيقاتتىڭ اي ديدارى – ءباسپاسوز

ەگەمەن قازاقستان • كەشە

ىنتىماقتاستىق ىقپالى

ەكونوميكا • كەشە

جاڭا فورماتتاعى ساۋدا

ەكونوميكا • كەشە

جوتەلگە جەڭىل قاراماڭىز

مەديتسينا • كەشە

بىتىمگەرشىلىك ساردارلارى

قازاقستان • كەشە

جىپ-جىلى جۇرەك بۋىنداي

ادەبيەت • كەشە

داۋىستىڭ دا ءتۇسى بار

ادەبيەت • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار