اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى س.شاپكەنوۆ ءوز سوزىندە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس اتىراۋ وبلىسى دامۋىنىڭ كەشەندى جوسپارى قابىلدانعانىن جەتكىزدى. قۇجاتتا تۇرعىنداردى ساپالى, تازا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ناقتى ءىس-شارالار قاراستىرىلعان.
«نەگىزگى سۋ كوزدەرى – رەسەي فەدەراتسياسىنان باستاۋ الاتىن جايىق, قيعاش, اقتوبە وبلىسىنان جەم, ساعىز, ويىل وزەندەرى جانە قوياندى مەن تايسويعان جەراستى سۋ كەن ورىندارى. وبلىس حالقىنىڭ 70 پايىزى جايىق وزەنىنەن, 24 پايىزى قيعاش وزەنىنەن «استراحان-ماڭعىستاۋ» سۋ قۇبىرى ارقىلى اۋىز سۋمەن قامتىلعان.
سونداي-اق تشو, KUS, «بولاشاق» زاۋىتى سياقتى ءىرى ونەركاسىپتىك كاسىپورىندار مەن شارۋا قوجالىقتارى تەحنيكالىق ماقساتتا قولدانىلادى. قالعان 6 پايىزى قىزىلقوعا جانە قۇرمانعازى اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى جەراستى سۋ قورىن تۇتىنىپ وتىر», دەدى س.شاپكەنوۆ.
اكىمنىڭ مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك, قازىرگى تاڭدا وبلىس بويىنشا ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ دەڭگەيى 99,6 پايىزدى قۇرايدى. اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر بويىنشا 83,6 پايىزعا تەڭ. ياعني 128 اۋىلدىق ەلدى مەكەنگە سۋ جەتكىزىلگەن.
«اتىراۋ قالاسى جانە ماقات اۋدانىن سۋمەن قامتاماسىز ەتەتىن سۋ تازارتقىش جابدىقتارى وتكەن عاسىردىڭ 30-شى جانە 60-شى جىلدارى قولدانۋعا بەرىلگەن. قازىر ولار اپاتتىق جاعدايدا تۇر. سونىمەن بىرگە سۋ تاپشىلىعى بار جانە الداعى بەس جىلدا سۋ جەتىسپەۋشىلىگى 40 پايىزعا دەيىن وسەدى دەپ بولجانعان. وسىعان بايلانىستى جاڭا ەكى سۇزگىلەۋ ستانساسىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«استراحان – ماڭعىستاۋ» سۋ قۇبىرى ارقىلى حالىقتى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىمەن بىرگە, ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزىن قالىپتاستىراتىن ءىرى ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردىڭ دا ماسەلەلەرىن شەشۋ قاجەت. سەبەبى الداعى ۋاقىتتا سۋ تاپشىلىعى تۋىندايدى», دەدى س.شاپكەنوۆ.
سوندىقتان قۇبىردى ەكى كەزەڭنەن تۇراتىن قايتا جاڭعىرتۋ جانە وتكىزۋ قابىلەتىن ۇلعايتۋ بويىنشا جوسپارلانعان قۇرىلىس جۇمىستارىن كەيىنگە شەگەرمەي, تەزدەتىپ شەشۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«اۋىز سۋ تاپشىلىعىن جويۋدا كوكجيدە تۇششى سۋى كەن ورنىن پايدالانۋ قاجەت. بۇل حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋعا ءسوزسىز اسەر ەتەدى. ەكولوگيا مينيسترلىگىنەن جوبانىڭ تەحنيكالىق ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسىنىڭ ازىرلەنۋىنە قولداۋ كورسەتۋىڭىزدى سۇرايمىن. جىلدان-جىلعا جەراستى سۋ قورلارى ازايىپ كەلەدى. ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن بارلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى ازىرلەندى. جوبالاردىڭ جالپى قۇنى – 5,9 ملرد تەڭگە. بيىل وسى جوبالارعا 300 ملن تەڭگە ءبولىندى, بۇل جەتكىلىكسىز, ۇلعايتۋدى سۇرايمىز.
اعىندى سۋلار تازارتىلماعان كۇيدە دالاعا توگىلگەندىكتەن, بۋلانۋ ارقىلى كۇكىرت سۋتەگى جانە كومىرقىشقىل گازعا اينالىپ, قورشاعان ورتا مەن حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى. بۇگىنگى كۇنى قۋاتى تاۋلىگىنە 70 مىڭ شارشى بولاتىن كارىز تازالاۋ عيماراتى پايدالانۋعا بەرىلدى. قۋاتى تاۋلىگىنە 31 مىڭ شارشى بولاتىن جۇيەنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. ءۇش اۋداندا كارىزدىك تازارتۋ قۇرىلعىلارى بار, قالعاندارىندا قۋاتتىلىعى ورتاشا مودۋلدىك قوندىرعىلاردى ورناتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇل اعىندى سۋلاردى تەحنيكالىق سۋ دەڭگەيىنە دەيىن تازارتىپ, ءتيىمدى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى س.شاپكەنوۆ.
وسى ورايدا اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى وڭىردەگى كانالداردىڭ توزعانىن, سۋ وتكىزۋ قابىلەتى وتە تومەن ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قازىرگى تاڭدا 7 كانال بويىنشا جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن ەكەن. ال 14 كانال بويىنشا جوبالىق-سمەتالىق قۇجات ازىرلەنىپ, رەسپۋبليكالىق مەنشىككە بەرىلىپتى. ءۇش ارنا بويىنشا ءىشىنارا قارجىلاندىرۋ باستالىپ, بۇل جۇمىستارعا 250 ملن تەڭگە بولىنگەن.
«جىلدان-جىلعا جايىق جانە قيعاش وزەندەرىنىڭ سۋى تارتىلىپ بارادى. سونىمەن بىرگە وزەندەردىڭ ساعاسىن تازالاۋ مەن ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ جۇمىستارى دا وزەكتى ماسەلە. ويتكەنى بالىقتىڭ تەڭىزدەن وزەنگە ءوتۋى توقتاپ قالۋى مۇمكىن. بۇل ساعالار – بالىقتىڭ ۋىلدىرىق شاشاتىن جەرلەرىنە ءوتۋ جولدارى. اتاپ ايتقاندا, بالىق تەڭىزدەن وزەنگە وسى ساعالاردان ءوتىپ ۋىلدىرىق سالادى. وسى ماسەلەنى شەشۋ مەرزىمىنىڭ سوزىلۋى كاسپي تەڭىزىنىڭ بالىق قورلارىنىڭ ءوسىمىن مولايتۋ مۇمكىندىگىنەن ايىرىلۋعا اكەلىپ سوعاتىنىن ەسكەرۋ قاجەت. سونداي-اق لايلانعان ساعالار بارلىق سۋ كەمەلەرىنىڭ ءوتۋىن توقتاتادى», دەدى س.شاپكەنوۆ.
بايانداماشى كوكجيدەدەن تازا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەنى ازىرلەۋدى باستاۋعا نازار اۋداردى. رەسەي فەدەراتسياسىمەن بىرىگە وتىرىپ, يريكلين سۋ قويماسىنىڭ جۇمىس رەجىمىن بىرلەسىپ قاراستىرۋ كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«جىل سايىن 200 ملن شارشى مەتر سۋدى جىبەرۋ جاز ايلارىندا جۇزەگە اسىرىلاتىنىن ەسكەرە وتىرىپ, ماۋسىم ايىندا ەڭ جوعارى مولشەرى 60 پايىزعا دەيىن ءوسىرىپ, سۋ تاسقىنى كەزەڭى وتكەننەن كەيىن ودان ءارى بىرتە-بىرتە 20 پايىزعا دەيىن شىلدە جانە تامىز ايلارىندا تيىسىنشە ازايتۋ كەرەك.
سۋ قورىنىڭ لاستانۋىن بولدىرماۋ ماقساتىندا, قازىرگى ۋاقىتتا سۋعا باتقان ءىرى گاباريتتى زاتتاردى كوتەرۋ قاجەت. اتىراۋ وبلىسىنىڭ اۋماعىندا گيدرولوگيالىق رەجىمدى جاقسارتۋ جانە سۋ دەڭگەيىن كوتەرۋ ماقساتىندا تۇراقتى تۇردە وزەندەر ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ جۇمىستارىن جۇزەگە اسىراتىن كوممۋنالدىق كاسىپورىن قۇرعان ءجون», دەدى س.شاپكەنوۆ.
