شىمكەنت قالاسى جانە تۇركىستان وبلىسى قاجد-نە قاراستى جەتىساي اۋداندىق پروباتسيا قىزمەتى بولىمىندە پروباتسيا قىزمەتكەرلەرى مەن اۋداندىق جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ پسيحولوگىمەن بىرلەسە وتىرىپ ۇيىمداستىرعان پسيحولوگيالىق ترەنينگكە پروباتسيا قىزمەتى ەسەبىندە تۇراتىن ون بەس سوتتالعان ادام قاتىستى. پسيحولوگ مامان سوتتالعاندارمەن جەكە-جەكە پسيحولوگيالىق سۇحبات وتكىزدى.
«سوتتالعانداردى قوعامنان وقشاۋلاتپاي, ورتاعا تارتۋ ماڭىزدى. بارىنشا جۇمىس تاۋىپ بەرىپ, ءارى قاراي كوپپەن بىرگە ارالاسىپ كەتۋىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك», دەيدى مامان.
بۇل ترەنينگتىڭ ماقساتى – سوتتالعانداردى جاڭاشىلدىققا, يننوۆاتسيالىق ءادىس-تاسىلدەردى تاجىريبەلەرىنە ەنگىزە وتىرىپ, لوگيكالىق ويلاۋ قابىلەتىن, شىعارماشىلىق ىزدەنىسىن, وي-قيالىن ارتتىرۋ, جاڭا قوعامداعى ادامگەرشىلىك, پاتريوتيزم سەزىمدەرىن دامىتۋ, سونداي-اق سوتتالعانداردىڭ ەموتسيالىق كوڭىل كۇيلەرىن كوتەرۋ, توپتاسىپ جۇمىس ىستەۋ جۇيەسىن ءارى قاراي دامىتۋ. ترەنينگ بارىسىندا تاعدىر تالكەگىنە تۇسكەن ازاماتتار كوپتەگەن پسيحولوگيالىق جاتتىعۋلار جاساپ, ءارتۇرلى سۇراق-جاۋاپتارعا قاتىستى.
سەمينارعا قاتىسقان پروباتسيا ەسەبىندە تۇرعان ازاماتتار پسيحولوگ ماماننىڭ ايتقان كەڭەستەرىن داپتەرلەرىنە جازىپ الىپ تا وتىردى.
«سەمينار-ترەنينگتى وتكىزۋدەگى ماقساتىمىز, پروباتسيا قىزمەتىنىڭ ەسەبىندە تۇرعان جاستار مەن ازاماتتار وزدەرىنىڭ ءاربىر ۋاقىتىنىڭ قادىرىن ءبىلىپ, باعالاسا ەكەن دەيمىن. سەبەبى, ۋاقىت – ءبىزدىڭ ومىرىمىزدەگى ەڭ ماڭىزدى باعا جەتپەس قۇندىلىقتارىمىزدىڭ ءبىرى. باعالى ءارى قىزىقتى كۇندەردى كەرى قايتارىپ الۋعا نەمەسە قالپىنا كەلتىرۋگە بولمايدى. پروباتسيا قىزمەتىنىڭ ەسەبىندە تۇرعان ءاربىر جاستىڭ جەكە باسى جان-جاقتى زەردەلەندى جانە تاربيەلىك ىقپال ەتۋدى جاعىمدى قابىلداۋعا جانە قورشاعان ورتانىڭ جاعىمسىز ىقپالىن تەرىسكە شىعارۋعا پسيحولوگيالىق دايىندىق دارەجەسى انىقتالدى. مەكەمە پسيحولوگتەرى سوتتالعانداردىڭ تۇزەلۋى ماقساتىندا ونىڭ قوعامدىق تولىق قۇقىلى مۇشەسى الەۋمەتتىك مارتەبەسى قالپىنا كەلۋىنە, ءتارتىپتىڭ جالپىعا بىردەي قابىلدانعان نورمالارى مەن قۇقىق نورمالارى نەگىزىندە قوعامدا ءوز بەتىنشە ءومىر سۇرۋىنە ورالۋىنا كومەكتەسەدى. مۇنداي ءىس-شارالاردى وتكىزۋ جازانى وتەۋدىڭ «سۇر» كۇندەرىن بويايتىن جانە رۋحاني-ادامگەرشىلىك قايتا تاربيەسىنە اسەر ەتەدى. سوتتالعانداردىڭ جازا وتەۋ مەرزىمىنەن سوڭ تەرىس نەمەسە جاعىمسىز مىنەز-ق ۇلىققا جول بەرمەۋلەرىنە, ولاردىڭ قوعامعا, اينالاعا كوزقاراسىن جاقسارتۋعا ىقپال جاسايدى. مۇنداي ءىس-شارالار الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تابادى», دەدى اۋداندىق پروباتسيا قىزمەتى ءبولىمىنىڭ باسشىسى, ادىلەت مايورى ديلشود نازاروۆ.
سوتتالعانداردىڭ ءبىرى پسيحولوگ ماماننىڭ كەڭەسىنەن قاجەتتى ماعلۇمات الىپ, ءوزىنىڭ جاساعان قىلمىسىنا وكىنەتىنىن ءبىلدىردى. ەرمان ەسىمدى سوتتالعان ازامات وسى كۇنگە دەيىن اناسىنا دورەكىلىك تانىتىپ كەلگەنىن جاسىرمادى. ول ءوزىنىڭ جاساعان قاتەلىگى ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, اناسىنان كەشىرىم سۇرايتىنىن ايتتى.
«جاساعان قىلمىسىم ءۇشىن قاتتى وكىنەمىن. وسى كۇنگە دەيىن اناما دورەكى سويلەپ كەلدىم. ءوزىمنىڭ جىبەرگەن قاتەلىكتەرىم ءۇشىن انامنان كەشىرىم سۇرايمىن. انامدى رەنجىتكەنىم, ونىڭ ءاربىر كوز جاسى ومىردە جولىمنىڭ بولماۋىنا تۇرتكى بولدى. قازاق حالقى «بالانىڭ باقىتى انانىڭ تابانىنىڭ استىندا» دەپ بەكەر ايتپاسا كەرەك. انانىڭ رازىلىعىن العان ادامنىڭ ومىردە جولى بولاتىنىن ءتۇسىندىم. پسيحولوگ ماماننىڭ كەڭەسىنەن ۇلكەن وي ءتۇيدىم. مەنىڭ تۇزەلۋ جولىما ۇلكەن ۇلەسىن قوسقان جەتىساي اۋداندىق پروباتسيا باستىعى مەن قىزمەتكەرلەرىنە العىس ايتامىن», دەدى سوتتالعان ەرمان.
پروباتسيا قىزمەتىنىڭ ەسەبىندە تۇرعان ازاماتتار قوعامدىق پايدالى قىزمەتپەن اينالىسۋعا, بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالانۋ مەن ومىرگە قىزىعۋشىلىقتارىن ارتتىرۋعا, ءوزىن-ءوزى دامىتۋعا ارنالعان پسيحولوگيالىق دوڭگەلەك ۇستەلدەن كوپتەگەن قاجەتتى دۇنيەنى ەستىدى.
راۋشان ناربەك
تۇركىستان وبلىسى