ۇكىمەت • 09 ماۋسىم, 2022

ەكونوميكاداعى ىسكەرلىك – ماڭىزدى فاكتور

1070 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

كەشە ءماجىلىس سپيكەرى ەرلان قوشانوۆتىڭ توراعالىعىمەن پالاتانىڭ جالپى وتىرىسى ءوتتى. وندا دەپۋتاتتار ۇكىمەتتىڭ جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتىنىڭ 2021 جىلعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى تۋرالى ەسەبىن قارادى.

ەكونوميكاداعى ىسكەرلىك – ماڭىزدى فاكتور

وتىرىستى اشقان ءماجىلىس تور­اعاسى ەرلان قوشانوۆ دەپۋتاتتاردى قازاقستاننىڭ جاڭارتىلعان كونس­تيتۋتسياسىمەن قۇتتىقتادى.

– 5 ماۋسىمدا وتكەن رەفە­رەن­دۋم­نىڭ قورىتىندىسى قازاقستان­دىق­تاردىڭ باسىم كوپشىلىگى پرەزي­دەنتتىڭ ساياسي جاڭعىرۋ باعىتىنداعى باع­دارلاماسىن قولدايتىنىن كورسەتتى. بىرلىك پەن سەنىم – جاڭا قازاق­ستاننىڭ نەگىزگى تىرەگى. حالقى­مىزدا ەرتەڭگە دەگەن سەنىم, اۋىزبىر­لىك, تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىق بار. ەن­دىگى كەزەكتە پرەزيدەنتىمىزدىڭ ماڭا­يىنا توپتاسىپ, وسى سەنىم مەن ىنتى­ماقتى ەسەلەي تۇسۋگە ءتيىسپىز. مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ سەنىمىن اقتاپ, سايا­سي وزگەرىستەردى زاڭنامالىق تۇر­عىدا ساپالى ءارى جەدەل ىسكە اسىرۋىمىز قاجەت, – دەدى پالاتا سپيكەرى.

جالپى وتىرىستا پالاتانىڭ ەكو­نوميكالىق رەفورما جانە وڭىر­لىك دامۋ كوميتەتى مەملەكەت باس­شى­سىنىڭ جەكەلەگەن تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگى­زۋ تۋرالى زاڭ جوباسىن جۇمىسقا الدى. سونىمەن قاتار جيىندا دە­پۋتاتتاردىڭ باستاماسىمەن ازىرلەن­گەن قىلمىستىق جولمەن الىنعان كىرىستەردى زاڭداستىرۋ جانە تەر­روريزمدى قارجىلاندىرۋعا قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ جانە اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسكە جوعارىدا اتالعان تۇزەتۋلەردى ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ جوبالارى ماقۇلداندى.

بۇل قۇجاتتار زاڭنامانى جانە قىل­مىستىق جولمەن الىنعان كىرىس­تەردى زاڭداستىرۋعا جانە تەررو­ريزمدى قارجىلاندىرۋعا قارسى ءىس-قي­مىلدىڭ ۇلتتىق جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ماقساتىمەن ازىرلەنگەن.

– بيىل قازاقستان قىلمىستىق جولمەن الىنعان كىرىستەردى زاڭ­داستىرۋعا جانە تەرروريزمدى قار­جى­لان­دىرۋعا قارسى كۇرەس جونىندەگى ەۋرازيالىق توپتىڭ ءوزارا باعالاۋى­نىڭ ەكىنشى كەزەڭىنەن ءوتۋى كەرەك. 2021 جىلدىڭ كۇزىندە اقشانى جىلىس­تاتۋعا قارسى كۇرەستىڭ قارجىلىق شارالارىن ازىرلەۋ توبى حالىقارالىق ستان­دارتتارعا سايكەس نەگىزگى ۇسىنىس­تاردى ۇلتتىق زاڭناماعا ەنگىزۋ ماق­ساتىندا زاڭ جوباسىن ازىرلەۋگە باستاماشىلىق جاسادى, – دەدى ءماجى­لىس دەپۋتاتى س.سيمونوۆ.

جالپى وتىرىستا قارجى نارىعى مەن قارجى ۇيىمدارىن مەملەكەتتىك رەتتەۋدى, باقىلاۋ مەن قاداعالاۋدى كۇشەيتۋ جانە قارجىلىق پيرامي­دالاردىڭ قىزمەتىنە قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى جانە اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسكە وسى اتالعان تۇزەتۋلەردى ەنگىزۋ تۋرالى دەپۋتاتتاردىڭ باستاماسىمەن ازىرلەنگەن زاڭ جوبالارىن ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى.

وسى زاڭ جوباسى بويىنشا بايان­داما جاساعان ءماجىلىستىڭ قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ مۇشەسى يۋري لي زاڭنىڭ 217-بابىندا ەندى تانىمال تۇلعالار, سونىڭ ىشىندە انشىلەر مەن بلوگەرلەر, ۆاينەرلەر قارجىلىق ونىمگە قاتىستى جارناما جاريالار الدىندا وتە مۇقيات بولۋى كەرەكتىگى انىق جازىلعانىن اتاپ ءوتتى.

– بۇدان بىلاي قارجىلىق ونىمگە بايلانىستى جارناما جاساعاندارعا زاڭ اياسىندا قىلمىستىق جاۋاپ­كەر­شىلىك كوزدەلەدى. ونىڭ ىشىندە 2000 اەك جانە 600 ساعاتتىق قوعامدىق جۇمىسقا تارتىلۋ, ءتىپتى 2 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ قاراس­تىرىلعان. بىرلەسكەن توپتار ءۇشىن قىلمىستىق جازا 3-7 جىل ارالى­عىندا بولۋى مۇمكىن. سونىمەن قاتار باپ سانكتسياسىنا قاراي م ۇلىكتى تاركىلەۋ دە كوزدەلگەن. بۇل – وتە قاتاڭ شارا, – دەدى يۋ.لي.

ءوز كەزەگىنە ءماجىلىس توراعاسى بۇل ماڭىزدى زاڭ جوباسىنا ءماجىلىس دەپۋتاتتارى باستاماشى بولعانىنا كەڭىنەن توقتالىپ, زاڭ جوبالارىنىڭ قارجى پيراميدالارىن قۇرعانى جانە ونى جارنامالاعانى ءۇشىن جاۋاپ­كەر­شىلىكتى كۇشەيتۋگە باعىتتال­عا­نىن ايتتى.

سونداي-اق جالپى وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار بىرقاتار زاڭ جوباسىن ەكىنشى وقىلىمدا ماقۇلداپ, سەناتتىڭ قاراۋىنا جىبەردى. جوعارى پالاتاعا جىبەرىلگەن قۇجاتتاردىڭ قاتارىندا – سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى سالىق كودەكسى, قۇقىق قورعاۋ قىزمەتىن وتكەرۋ ءتارتىبىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ جوباسى جانە ۆولونتەرلىك قىزمەت, قايىرىمدىلىق, مەملەكەتتىك الەۋ­مەتتىك تاپسىرىس جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا ارنالعان گرانتتار ماسە­لەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ جوبالارى بار.

جالپى وتىرىستا دەپۋتاتتار ۇكىمەت­تىڭ جانە رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەت­تىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىن­دەگى ەسەپ كوميتەتىنىڭ 2021 جىلعى رەس­پۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقا­رىلۋى تۋرالى ەسەپتەرىن قارادى.

وندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىن­باسارى – قارجى ءمينيسترى ەر­ۇلان جاماۋباەۆ, ەسەپ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ناتاليا گودۋنوۆا بايانداما جاسادى.

قارجى ءمينيسترى ەرۇلان جاماۋ­باەۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, ترانسفەرت­تەردى ەسەپكە الماعاندا كىرىستەر بويىنشا جوسپار 156 ملرد تەڭگەگە اسىرا ورىندالعان.

– بيۋدجەتكە 7,4 ترلن تەڭگە ءتۇستى. سالىق تۇسىمدەرى 7,1 ترلن تەڭگەنى نەمەسە جوسپارعا قاراعاندا 102,1 پايىزدى قۇرادى. سالىق بويىنشا اسىرا ورىنداۋدىڭ نەگىزگى سوماسى كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعىنا (225 ملرد تەڭگە), شيكى مۇنايعا ەكسپورتتىق كەدەن باجىنا (89 ملرد تەڭگە) جانە يمپورتقا قوسىلعان قۇن سالىعىنا (41 ملرد تەڭگە) تيەسىلى بولدى, – دەدى ە. جاماۋباەۆ.

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – قارجى ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, ەكونوميكاداعى ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ بىرتىندەپ جاندانۋى, سالىق ءارى كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋدى جەتىلدىرۋ مەن تسيفرلاندىرۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىس سالىق تۇسىمدەرىن ۇلعايتۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورلارىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى.

وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار مينيسترلەرگە بىرقاتار سۇراق قويىپ, پىكىر الماستى.

سوڭعى جاڭالىقتار