ازيا دامۋ بانكى باسقارۋشى كەڭەسىنىڭ بيىلعى 47-ءشى ءماجىلىسى قازاقستاندا وتەدى. جيىن الداعى مامىر ايىنىڭ 2-5 ارالىعىنا جوسپارلانىپ وتىر.
مۇنداي جيىن وتكەن جىلى ءدال وسى ۋاقىتتا ءۇندىستان استاناسى دەليدە وتكەن بولاتىن. وندا ازيا مەن تىنىق مۇحيتى ءوڭىرىنىڭ ەكونوميكاسىن دامىتۋ, سونداي-اق ازيا ەكونوميكاسىنىڭ تەپە-تەڭدىگىن ساقتاۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. سول ماجىلىستە ءۇندىستان رەسمي تۇردە 2014 جىلعى ازيا دامۋ بانكى باسقارۋشىلار كەڭەسىندەگى توراعالىق ەتۋشى ەل دارەجەسىن قازاقستانعا ۇسىندى. بۇل ۇسىنىس ءبىراۋىزدان قابىلداندى.
ءبىزدىڭ ەلدە وتەتىن 47-ءشى ءماجىلىستىڭ نەگىزگى تاقىرىبى «جاڭا جىبەك جولى: ازيانى وزگەرىستەگى الەممەن ۇشتاستىرۋ» دەگەن تاقىرىپتا بولماق. وسى رەتتە اتالعان القالى جيىننىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى بولىپ وتىرعان ازيا دامۋ بانكى دەگەنىمىز قانداي ۇيىم, ونىڭ ءبىزدىڭ ەلمەن قانداي بايلانىسى بار, ءماجىلىستى ءبىزدىڭ ەلدە وتكىزۋدىڭ ماڭىزى نەدە دەگەن ساۋالدار تۋىندايتىنى راس. وسىعان وراي, ءبىز بۇل ۇيىم توڭىرەگىندە تانىمدىق ىزدەنىس تانىتىپ كوردىك.
نەگىزىنەن العاندا, ازيا دامۋ بانكى كوپجاقتى قارجىلىق دامۋ ينستيتۋتى بولىپ تابىلادى. بانك 1966 جىلى جەلتوقساندا قۇرىلعان. ال قىزمەتىن 1968 جىلى باستاعان. بۇگىندە 67 ەل بانكتىڭ اكتسيونەرى بولسا, ونىڭ 48-ءى سول ايماقتىڭ وزىندە ورنالاسقان. ونىڭ مۇشەلەرى بولىپ ازياداعى دامۋشى ەلدەرمەن قاتار, جاپونيا, اۆستراليا ەلدەرى دە كىرەدى. شتاب-پاتەرى ءفيليپپيننىڭ استاناسى – مانيلا قالاسىندا ورنالاسقان. بۇكىل الەم بويىنشا ازيا دامۋ بانكىنىڭ 26 كەڭسەسى جۇمىس ىستەيدى. بانكتىڭ پرەزيدەنتى – 2013 جىلدىڭ 28 ساۋىرىنەن بەرى جاپوندىق تاكەحيكو ناكاو. بانكتىڭ نەگىزگى ساياساتىن ايقىندايتىن جوعارى ورگانى – باسقارۋشىلار كەڭەسى. بانكتىڭ نەگىزگى قىزمەتى اۋقىمدى ەكونوميكالىق ءوسىم, ەكولوگيالىق تۇراقتى ءوسىم, ايماقتىق ينتەگراتسيا ارقىلى ازيا-تىنىق مۇحيتى ايماعىندا كەدەيشىلىكتىڭ دەڭگەيىن قىسقارتۋعا ارنالعان.
ازيا دامۋ بانكىنىڭ عالامدىق ماقساتى كەدەيشىلىكتى تومەندەتۋ بولىپ تابىلادى. وسىعان بايلانىستى ادب دامۋشى مۇشە ەلدەرگە حالىقتىڭ كەدەي توپتارىنىڭ مۇددەسى ءۇشىن تۇراقتى ەكونوميكالىق وسۋگە, جان-جاقتى الەۋمەتتىك دامۋعا جانە ءتيىمدى باسقارۋعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن كومەك كورسەتەدى. ازيا دامۋ بانكى 2001–2015 جىلدارعا ارنالعان ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگيالىق باعدارلاماسىن باسشىلىققا الا وتىرىپ, ءوزارا بايلانىستى ءۇش باعىتتا جۇمىس ىستەيدى. ولار – جەكە سەكتوردى دامىتۋ, ايماقتىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ جانە ەكولوگيالىق تۇراقتىلىققا قول جەتكىزۋ.
ازيا دامۋ بانكىنە قازاقستان 1994 جىلى مۇشەسى بولدى. 2004 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى جانە ازيا دامۋ بانكى اراسىندا 2004 جىلعى 29 جەلتوقسانداعى №3 ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. وسى مەموراندۋم ازيا دامۋ بانكىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكىنە «قارجى سەكتورىن باسقارۋ» تەحنيكالىق كومەك كورسەتۋ تۋرالى كەلىسىمدى بىلدىرەدى. 2006 جىلعى 8 اقپاندا ازيا دامۋ بانكى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى جانە ۇلتتىق بانكى اراسىندا «قارجى سەكتورىن باسقارۋ» تەحنيكالىق كومەك كورسەتۋ تۋرالى كەلىسىم حاتقا قول قويىلدى.
قازاقستان ەكونوميكاسىن جاڭعىرتۋدا ازيا دامۋ بانكi ەرەكشە ماڭىزدى رولگە يە. ول ەلiمiزدiڭ ينفراقۇرىلىمى مەن شيكiزاتتىق ەمەس سەكتورلارىنا ينۆەستيتسيا باعىتتاۋدا. ازيا دامۋ بانكi قازاقستان نارىعىنا كiرگەن ۋاقىتتان باستاپ بiزدiڭ ەكونوميكامىزعا 2,5 ملرد. دوللاردان استام قارجى قۇيعان. بۇل رەتتە سەرiكتەستiگiمiزدiڭ اياسىندا قۇرىلعان «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» iرi اۋقىمدى جوبانى اتاپ وتۋگە بولادى. اتالمىش حالىقارالىق ترانزيت ءدالiزi ورتالىق ازيا وڭiرiندەگi جۇك تاسىمالىنىڭ نەگiزگi باعىتىنا اينالماق. 2010 جىلى ازيا دامۋ بانكi شاعىن جانە ورتا بيزنەستi دامىتۋعا ءوز تاريحىنداعى ەڭ قوماقتى نەسيەنi ۇسىندى. ول حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتىنىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتادا بەرگەن العاشقى زايمى بولىپ تابىلادى.
قازاقستان مەن ازيا دامۋ بانكى اراسىنداعى تىعىز ىنتىماقتاستىقتىڭ تاعى ءبىر جەمىسى رەتىندە 2012 جىلى قابىلدانعان 2012-2016 جىلدارعا ارنالعان ەلدىك سەرىكتەستىكتىڭ ستراتەگياسىن اتاۋعا بولار ەدى. بۇل ستراتەگيا ەكونوميكانىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرىپ, ونى ءارتاراپتاندىرىپ, ءوز كەزەگىندە ەكونوميكانىڭ ءوسىمىن قامتاماسىز ەتىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا باعىتتالعان.
ستراتەگيا ازيا دامۋ بانكىمەن سەرىكتەستىكتى دامىتۋدىڭ بولاشاقتاعى نەگىزگى قاعيداتتارىن ايقىندادى. بۇل ىنتىماقتاستىق قازاقستاننىڭ جوعارى تابىسقا يە ەل بولۋداعى نەگىزگى ماقساتتارىنا جول اشىپ وتىر. باستىسى, ستراتەگيا قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك پروگرەسىن جانە سونىمەن قاتار, ەل دامۋىنىڭ باسىمدىقتارىن قولداۋعا باعىتتالعان.
ازيا دامۋ بانكىنىڭ قازاقستانداعى باسقارۋ ءوفيسى رەتىندە, ستراتەگيانىڭ باسىم باعىتتارىن قۇرىلىمداۋعا, ونىڭ قولداۋ فورمالارىن ايقىنداپ, مەحانيزمدەرىن جۇزەگە اسىرۋعا قازاقستان بارىنشا ىقپال ەتۋدە. سەرىكتەستىك ەكونوميكاداعى ءوندىرىستى جانداندىرۋ جانە ءارتاراپتاندىرۋدى دامىتۋ ماقساتىندا ينفراقۇرىلىمعا ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ قاجەتتىلىگىنە نازار اۋدارادى. ۋاقىت وتە جەكە سەكتوردىڭ ءوسىمدى قامتاماسىز ەتەتىن نەگىزگى كۇشكە اينالۋ قاجەتتىلىگى دە ستراتەگيادا كورسەتىلگەن. سونىمەن قاتار, جەكە سەكتوردىڭ دامۋى ءۇشىن بيزنەس ورتانى قولداۋ شارالارىنا باسىمدىق بەرىلگەن, سەبەبى, مۇندا جەكە سەكتوردىڭ ءرولىن قولداۋ ءۇشىن سونىمەن جۇمىس ىستەۋدەگى نەگىزگى باعىتتار ايقىندالعان.
ازيا دامۋ بانكى مەن قازاقستان اراسىنداعى جاڭا سەرىكتەستىكتە ءبىلىم الماسۋ دا ۇلكەن رولگە يە. بىلىمگە قۇرىلعان قىزمەت كورسەتۋ تۇرلەرى مەن ونىمدەرى – رەفورمالار مەن ينستيتۋتتىق دامۋدىڭ نەگىزى بولماق.
ءوسىم مەن ءارتاراپتاندىرۋدى قولداۋعا باعىتتالعان قارجى سەكتورىن كۇشەيتۋ – سەرىكتەستىك قاتىناستارىنىڭ نەگىزگى بولىگىن قۇرايدى. ورتا جانە شاعىن بيزنەس كاسىپورىندارىن قارجىلاندىرۋعا قول جەتكىزۋدى مەيلىنشە كەڭەيتۋ – كاسىپكەرلەردى قولداپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرىپ, ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەردى ارتتىرۋعا كۇش سالىنۋدا.
بۇعان قوسا, سەرىكتەستىك قازاقستانعا ايماقتىق ىنتىماقتاستىق ارقىلى كولىك, ەنەرگەتيكا, ساۋداعا ىقپالداسۋ بويىنشا ءوزىنىڭ ستراتەگيالىق ەۋرازيالىق اۋماقتا ورنالاسۋ ارتىقشىلىعىن پايدالانۋىنا كومەكتەسەدى. ادب تاراپىنان قولداۋ ورتالىقازيالىق ايماقتىق ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق اياسىنداعى كولىكتىك ءدالىزدىڭ اۆتوموبيل جولدارىن مودەرنيزاتسيالاۋعا, ايماقتىق ساۋدا مەن كولىكتىك قاتىناستاردىڭ كۇشەيۋىنە باعىتتالعان.
ارينە, «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق ترانزيتتىك ءدالىزدى قايتا قۇرۋ» – ادب-نىڭ ءىرى جوبالارىنىڭ ءبىرى. بۇل جوبا ترانزيتتىك ءدالىزدىڭ قازاقستاندىق بولىگى جاعىنان قوزعالىستىڭ قارقىندىلىعىن ايتارلىقتاي ارتتىرادى جانە سايكەسىنشە ترانزيتتىك جۇكتەردىڭ اينالىمى ۇلعايادى, بۇل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بارلىق دەڭگەيدەگى بيۋدجەتىنىڭ كىرىس بولىگىن ءبىرشاما وسىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ەندەشە, بيىلعى 47-ءشى ءماجىلىستىڭ ءبىزدىڭ ەلدە وتكەلى وتىرعانى جانە ونىڭ تاقىربىنىڭ «جاڭا جىبەك جولى: ازيانى وزگەرىستەگى الەممەن ۇشتاستىرۋ» دەپ اتالۋىنىڭ وزىندە دە ەرەكشە ءمان بار دەپ بىلەمىز.
دينارا بىتىكوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».