تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا حالىقتىڭ كوڭىل كۇيى جوعارى بولعاندىعى بەلگىلى. 1995 جىلعى رەفەرەندۋمدا ساياسي ورلەۋ ۇستىندە ءوتتى دەسەك ەشقانداي ارتىق ايتقاندىق ەمەس. ءبىرىنشى رەفەرەندۋم مەملەكەت باسشىسىنىڭ وكىلەتتىگىن 2000 جىلعا دەيىن ۇزارتۋ جونىندە بولدى. حالىق ول ۇسىنىستى قولدادى. ويتكەنى ول كەزدە قايتا-قايتا سايلاۋ جاساپ شارشاۋدىڭ قاجەتى شامالى ەدى, ەكى تىزگىن, ءبىر شىلبىردى ءبىر قولعا بەرىپ, پرەزيدەنتتىك بيلىكتى كۇشەيتۋ قاجەت بولاتىن. ەكىنشى رەفەرەندۋم قازاقستاننىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسىن تالقىلاۋعا بايلانىستى. وسى باعىتتا دا ۇلكەن جۇمىس جۇرگىزىلدى. ءالى ەسىمدە, 90 پايىز حالىق رەفەرەندۋمدى قولدادى, 10 پايىزى قارسى داۋىس بەردى. 7 ملن-نان استام ادام قولداپ, 800 مىڭنان استامى قارسى داۋىس بەرگەن بولاتىن.
قاي مەملەكەتتىڭ تۇرپاتىن دا, تابيعاتىن دا, تاعدىرىن دا, تىنىس-تىرشىلىگىن دە بارىنەن بۇرىن كونستيتۋتسياسى ايقىندايدى. جاڭا قازاقستاندى قۇرۋدىڭ كونستيتۋتسيانى جاڭارتۋدان باستالىپ وتىرعانى سوندىقتان.
بۇل جاڭارتۋ – تۇبەگەيلى جاڭارتۋ. كونستيتۋتسيانىڭ 33 بابىنا تۇزەتۋ ەنگىزىلمەكشى. ال مۇنىڭ ءوزى بۇكىل كونستيتۋتسياداعى باپتاردىڭ ۇشتەن ءبىرى.
رەفورمانىڭ كەي باعىتتارىن سانامالاپ شىقساق تا وزگەرىس كوپ بولاتىنىن اڭعارتا الامىز. بيلىكتىڭ اسىرە سۋپەرپرەزيدەنتتىك مودەلىنەن پرەزيدەنتتىك رەسپۋبليكا مودەلىنە اۋىسۋ جۇزەگە اسىرىلماقشى. بيلىك تارماقتارىنىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسىنىڭ ءتيىمدى, تەڭگەرىمدى ۇلگىسى جاسالماقشى. مەملەكەت پەن قوعامنىڭ ۇنقاتىسۋىنىڭ جاڭا سيپاتى ورنىقتىرىلماقشى. پارلامەنتتىڭ ءرولى ارتتىرىلماقشى. ماجىلىسكە زاڭدى قابىلداۋ قۇقى بەرىلمەكشى. ءماجىلىس دەپۋتاتتارىن سايلاۋ بۇرىنعىداي ءبىر جولمەن ەمەس, ەكى جولمەن, ياعني پارتيالىق تىزىمدەر بويىنشا جانە ءبىر مانداتتى وكرۋگتەر بويىنشا جۇرگىزىلمەكشى. جۇرتشىلىقتىڭ ەلدى باسقارۋعا قاتىسۋى كەڭەيتىلمەكشى. ادام قۇقىن قورعاۋ كۇشەيتىلمەكشى. كونستيتۋتسيالىق سوت قۇرىلماقشى. جوعارى اۋديتورلىق پالاتا ەنگىزىلمەكشى.
ومىرىمىزگە ەنەتىن وزگەرىستەر پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ وكىلەتتىكتەرىن ەداۋىر ىقشامدايدى. بىراق مەملەكەت باسشىسى وسى قادامعا ءوزى باستاماشىلىق جاساپ وتىر. بۇل وزگەرىستەردى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى حالىقتىڭ وكىلەتتىكتەرىن بارىنشا كەڭەيتۋ ءۇشىن ۇسىنىپ وتىر. قازاقستاندا دەموكراتيانىڭ دامۋى, ادام قۇقىنىڭ قازىرگىدەن جاقسىراق قورعالۋى, جۇرتشىلىقتىڭ ءوز ەلىنىڭ تاعدىرىنا جاۋاپكەرشىلىگى ارتا ءتۇسۋى ءۇشىن ۇسىنىپ وتىر.
رەفەرەندۋم – ءبارىمىز ءۇشىن تاعدىرشەشتى ماسەلە. ەلىمىزدىڭ قانداي ەل بولاتىنى, قازاقستانداعى دەموكراتيانىڭ قالاي داميتىنى ازاماتتارىمىزدىڭ رەفەرەندۋمداعى ۇستانىمىنا, ەل تاعدىرى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىگىنە تىكەلەي قاتىستى.
ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ,
ءماجىلىس دەپۋتاتى
