تۋريزم • 01 ماۋسىم, 2022

ءتۋريزمنىڭ دامۋىن تەجەمەگەن دۇرىس

730 رەت
كورسەتىلدى
14 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدە ىشكى تۋريزم جاقسى دامىپ كەلەدى. ماسەلەن, بىلتىر وتاندىق تۋريستەر سانى 50 پايىزعا ارتتى. بۇل – 6,9 ملن ادام. اتالعان كورسەتكىش پاندەمياعا دەيىنگى كەزەڭمەن سالىستىرعاندا شامامەن 300 مىڭ ادامعا كوپ. دەمەك, ىشكى ءتۋريزمنىڭ دامۋىن تەجەۋ ماڭىزدى.

ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, «ەQ»

ۇلتتىق پاركتەرگە كەلۋشىلەر كوبەيدى

وسى اپتاداعى ۇكىمەت وتىرىسىندا ءتۋريزمدى دامىتۋ ماسەلەسى تالقىلاندى. مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى داۋرەن اباەۆتىڭ پىكىرىنشە, بىلتىر ىلە الاتاۋى, كولساي, شارىن سياقتى ۇلتتىق پاركتەرگە كەلۋشىلەر سانى ەسەلەپ وسكەن. 2020 جىلمەن سالىستىرعاندا ورنالاستىرۋ ورىندارىنىڭ سانى 172 بىرلىككە ارتىپ, 3 686 قوناقۇيدى قۇرادى. نومىرلىك قور ءوسىپ, 193 مىڭ توسەكتىك ورىنعا جەتتى. ءبىر عانا تۇركىستان وبلىسىندا 40 قوناقۇي سا­لىندى. 2021 جىلى تۋريزم سالاسىندا كور­سەتىلگەن قىزمەتتەردىڭ كولەمى 109 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. ءوسىم بار. ول وتاندىق تۋريستەر سانىنىڭ ارتۋىمەن بايلانىستى.

– سالادا ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. بۇگىندە وڭىرلەردە تۋريزم ينفراقۇرىلىمىنىڭ جالپى قاجەتتىلىگى 870,5 ملرد تەڭگە بولاتىن 244 جوبانى قۇرادى. باسىم تۋريستىك دەستيناتسيالار ينفراقۇرىلىمدىق جوبالارىنىڭ قاجەتتىلىگى – 422,8 ملرد تەڭگە بولاتىن 178 جوبا. دەستينا­تسيا­لاردا ينفراقۇرىلىم سالۋدان باسقا, مارشرۋتتار بويىنداعى ينفرا­قۇرى­لىمنىڭ دامۋىنا نازار اۋدارۋ, سونداي-اق تۋريستىك ءونىمنىڭ ماتەريالدىق ەمەس كومپونەنتتەرىن دامىتۋ قاجەت. ەل بويىنشا «قازاقستاننىڭ گراند-تۋرى» نەگىزىنە كىرەتىن بەس باسىم باعىت ايقىندالدى. بۇل قازىردىڭ وزىندە سۇرانىسقا يە باعىتتار, – دەدى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى.

2021 جىلى تۋريزم سالاسىنداعى نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار كولەمى 564,4 ملرد تەڭگەنى قۇراپتى. جوسپارلانعان كورسەتكىشتەرگە 8 وڭىردە قول جەتكىزىلگەن. بيىلعى قاڭتار-ساۋىردە سالاعا 75,6 ملرد تەڭگە تارتىلعان. 2022 جىلعى جوسپار – 1 ترلن تەڭگە.

بيىل 1 قاڭتاردان باستاپ تۋريستىك سالادا مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ جاڭا شارا­لارى قولدانىسقا ەنگىزىلدى. ولاردى جە­تىلدىرۋ ماقساتىندا مينيسترلىك ءما­جىلىس دەپۋتاتتارى باستاماشىلىق ەتكەن تۋريستىك سالانى قولداۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى زاڭ جوباسى اياسىندا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر.

– قازىرگى ۋاقىتتا 25 ەلمەن 80 باعىت بويىنشا حالىقارالىق اۋە قاتىناسى قالپىنا كەلتىرىلدى. 74 ەلگە ۆيزاسىز رەجىم جۇيەسى بار. قۇرلىق شەكارالارى اشىلدى. تاياۋ كەلەشەكتە ۆيزالىق رەجىمدى ودان ءارى ليبەراليزاتسيالاۋ مىندەتى تۇر, – دەدى د.اباەۆ.

مينيستر تۋريستىك سالانى تسيفرلان­دىرۋ اياسىندا جۇمىس جالعاسىپ جات­قانىن ايتتى. قازىرگى ۋاقىتتا eQonaq جۇيەسىندە رەسپۋبليكا بويىنشا 3 123 ورنالاستىرۋ ورنى تىركەلگەن. 159 320 شەتەلدىك تۋريست تىركەۋدەن وتكەن.

– تۋريزم نىساندارىنىڭ, گيدتەردىڭ, تۋركومپانيالاردىڭ, جول بويىنداعى سەرۆيستەردىڭ جۇمىس ساپاسىن باعالاۋ ءۇشىن شاعىمدار مەن پىكىرلەردى قابىلداي­تىن تسيفر­لى مودۋل قۇرىلدى. الىنعان اقپا­رات تۋريستىك ونىمدەردىڭ ساپاسىن باقىلاۋ, وڭىرلەردىڭ رەيتينگتەرىن قۇرۋ, كەمشىلىكتەردى انىقتاۋ جانە ناقتى شەشۋ ءۇشىن پايدالانىلاتىن بولادى, – دەدى د.اباەۆ.

وكىنىشكە قاراي, بۇگىنگى تاڭدا قازاق­ستاندا بىلىكتى گيدتەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى بايقالادى. ولاردى دايىنداۋ جانە سەرتيفيكاتتاۋ جۇيەسى جاڭعىرتۋدى تالاپ ەتەدى. وسى ماقساتتا گيدتەردىڭ بىرىڭعاي ءتىزى­لىمىن تسيفرلاندىرۋ جۇمىستارى جۇر­گىزىلىپ جاتىر. پلاتفورما گيدتى تىر­كەۋ­گە, سەرتيفيكاتتاۋدى راستاۋعا, جۇ­مىستا پايدالانۋ ءۇشىن QR كود پەن بەيدج الۋعا ءوتىنىش بەرۋگە مۇمكىندىك بەرە­دى. بۇل جۇيە – گيدتەر مەن ەكسكۋرسيا جەتەك­شى­لەرىن ىزدەۋ مۇمكىندىگى بار تولىققاندى دەرەكتەر بازاسى. ال QR-كودتار جۇيەسى ءوز كەزەگىندە بەلسەندى ەمەس گيدتەردى انىقتاۋعا جانە تىزىلىمنەن شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋم­نىڭ نۇسقاسى بويىنشا جاقىندا جاريا­لانعان جاھاندىق تۋريزم رەيتينگىندە قازاقستان 80-ورىننان 66-ورىنعا كوتەرى­لىپ, ءوز پوزيتسياسىن جاقسارتقانىن اتاپ وتكەن ءجون.

ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى سەرىكقالي برەكەشەۆ ۇلتتىق پاركتەر اۋماعىندا ەكولوگيالىق ءتۋريزمنىڭ دامۋى تۋرالى باياندادى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاندا جالپى اۋدانى 2,7 ملن گەكتاردى قۇرايتىن 14 ۇلتتىق پارك بار. سوڭعى جىلدارداعى ستاتيستيكا تۋريستەر سانىنىڭ وسكەنىن كورسەتەدى. ماسەلەن, 2021 جىلى ۇلتتىق پاركتەرگە كەلگەن تۋريستەردىڭ سانى شامامەن 1,5 ملن ادامدى قۇرادى. بۇل 2020 جىلعا قاراعاندا 40 پايىزعا كوپ.

– ۇلتتىق پاركتەر اۋماعىندا حالىق­ا­رالىق تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ, جاڭا مارشرۋتتار جانە سوقپاقتار سالۋ ارقىلى ەكوتۋريزم دامىپ كەلەدى. بۇل رەتتە زاماناۋي ۆيزيت-ورتالىقتار, گلەمپينگتەر, كەمپينگتەر, قازاق ەتنواۋىلدارى مەن كەرۋەن-ساراي سالىنۋى كوزدەلۋدە. وسىعان بايلانىستى بارلىق ۇلتتىق تابيعي پارك­تەر جۇيەسىن دامىتۋدىڭ باس جوسپارلارى بەكىتىلدى, كەيبىر پاركتەر بويىنشا تۇزەتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر, – دەدى مينيستر.

ۇكىمەت باسشىسى ءاليحان سمايىلوۆ ءتۋريزمنىڭ وتە پەرسپەكتيۆتى سالا ەكەنىن اتاپ ءوتتى. پاندەمياعا دەيىن تۋريزم سالاسىنا جاھاندىق قىزمەت كورسەتۋ ەكس­پورتى­نىڭ 30 پايىزى, الەمدىك ينۆەس­تيتسيا­لاردىڭ 7 پايىزى جانە سالىق تۇسىم­دەرىنىڭ 5 پايىزى تيەسىلى بولدى. باسقا جاعىنان, بۇل فاكتور ىشكى ءتۋريزم­دى دامىتۋعا ۇلكەن سەپتىگىن تيگىزدى. قازاق­ستانداعى تۋريستىك وبەكتىلەرگە قىزىعۋشىلىق ارتىپ كەلەدى. سوندىقتان ۇكىمەت باسشىسى تۋريستىك الەۋەتى جوعارى وڭىرلەردە ينفراقۇرىلىم مەن سەرۆيستى دامىتۋ قارقىنىن ودان ءارى كۇشەيتۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.

سونداي-اق ەكوتۋريزم وبەكتىلەرىندەگى قىز­مەت كورسەتۋ ينفراقۇرىلىمىن دامى­تۋدىڭ ماڭىزى زور. ونى ىسكە اسىرۋ كە­زىندە ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماق­تاردىڭ ەكوجۇيەسى قاتاڭ ساقتالۋعا ءتيىس.

ءا.سمايىلوۆتىڭ پىكىرىنشە, كەيبىر تۋريستەر دەمالاتىن جەرلەرگە اۋە جانە تەمىر جول تاسىمالىنىڭ بولماۋى, دەمالىس ماۋسىمىندا جول قاتىنا­سى­نىڭ قيىندىعى ءتۋريزمنىڭ دامۋىن تەجەپ وتىر. وسى­عان بايلانىستى يندۋستريا جانە ينف­­را­قۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى ين­تە­رمودالدىق جولاۋشىلار تاسىمالىن دامىتۋ بويىنشا ۇسىنىستار ازىرلەپ, اۆيا, اۆتو جانە تەمىر جول كولىك­تەرىنىڭ ىڭعايلى قيىلىسقان باعىتتارىن قامتاماسىز ەتۋى قاجەت. سونداي-اق تۋ­ريس­تىك سالا ماماندارىن كاسىبي دايار­لاۋ­عا جۇيەلى ءتاسىل كەرەك ەكەنى ايتىلىپ ءجۇر.

– قولدانىستاعى باعدارلامالار تۋريزم سالاسىنىڭ ناقتى قاجەتتىلىكتەرىنە ساي كەلمەيدى. سوندىقتان وسى باعىتتاعى جۇمىستى, ونىڭ ىشىندە تۇركىستان قالاسىنداعى حالىقارالىق تۋريزم جانە مەيماندوستىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا كۇشەيتۋ قاجەت, – دەدى ءا.سمايىلوۆ.

جالپى, ۇكىمەت باسشىسى تۋريزم سالاسى­نىڭ دامۋىندا وڭ ديناميكا بار ەكەنىن, وسى ورايدا كەلەسىدەي ماسەلەلەرگە كوڭىل ءبولۋ كەرەك ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. بىرىن­شىدەن, تۋريستىك وبەكتىلەردى ينجە­نەرلىك ينفراقۇرىلىممەن ۋاقتىلى قامتاماسىز ەتۋ شارالارىن قابىلداۋ قاجەت. ەكىنشىدەن, تۋريستەردىڭ قاۋىپ­سىز­دىگى مەن قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارت­تىرۋ­دى كوزدەيتىن تۋريستىك ونىمدەر ۇسى­­نۋ جونىندە كەشەندى جۇمىستاردى ۇيىم­­داس­تىرۋ ماڭىزدى. ۇشىنشىدەن, يمان­تاۋ-شالقار كۋرورتتىق ايماعىن دامى­تۋ جوسپارىن بەكىتىپ, ونداعى شارالار­دى ىسكە اسىرۋعا كىرىسۋ كەرەك.

– تۋريستەرگە قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىنا نازار اۋدارۋ كەرەك جانە دە بيو­تۋا­­لەتتەر ماسەلەسى شەشىلۋگە ءتيىس. بۇل تۋ­ريس­تەر سانىنىڭ وسۋىنە ىقپال ەتەدى. وتان­دىق جانە شەتەلدىك تۋريستەر كوبىنە ءدال وسى سەرۆيستىڭ ناشارلىعىن ايتىپ, شاعىم­دانادى. سوندىقتان بۇل ماسەلەنى مۇقيات پىسىقتاۋ قاجەت, – دەدى ۇكىمەت باسشىسى.

بار جاقسىلىق – بالالارعا

سونىمەن قاتار ۇكىمەت وتىرىسىندا بالالار جىلىن ويداعىداي وتكىزۋ ماسە­لەسى قارالدى. ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى شولپان قارينوۆانىڭ ايتۋىن­شا, بالالار جىلى اياسىندا مەكتەپ جاسىنا دەيىنگى بالالار ءۇشىن 34 مىڭ ورىندىق 322 بالاباقشا اشىلادى. بيىلعى 5 ايدا 9,4 مىڭ ورىندىق 130 بالاباقشا اشىلعان. جىل سوڭىنا دەيىن 3-6 جاستاعى بالالاردى بالاباقشامەن قامتۋ 99,3 پايىزعا جەتكىزىلمەك.

– جەكەمەنشىك بالاباقشالاردا ورىن الاتىن كەلەڭسىزدىكتەرگە جول بەر­مەۋ ءۇشىن قاۋىپسىزدىك شارالارىن كۇشەي­تەمىز. بىلىكتىلىگى سايكەس ماماندارمەن قامتاماسىز ەتۋ تالاپتارىنىڭ ورىندالۋىن قاداعالاپ, مەملەكەتتىك تاپسىرىستىڭ ساپاسىن ۆاۋچەرلىك مەحانيزم ارقىلى جاقسارتامىز. 15 مىڭنان اسا تاربيەشى جاڭا مودەل بويىنشا ءتيىستى كۋرستاردان ءوتىپ جاتىر. ولار تاربيەلەۋ ساپاسىن جاقسارتادى. اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كەزەكتىڭ بىرىڭعاي بازاسىن قۇرۋ جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر, – دەدى ۆيتسە-مينيستر.

ونىڭ ايتۋىنشا, بيىل العاش رەت 25 مىڭنان اسا بالانى وقۋ ورنىنا قاۋىپسىز تاسىمالداۋ ءۇشىن ارنايى مەكتەپ اۆتوبۋستارىنىڭ اۆتوپاركى جاڭار­تىلادى. اكىمدىكتەر 515 مەكتەپ اۆتوبۋسىن ليزينگپەن ساتىپ الۋدا. وعان قوسا, بالالار جىلى باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىن تەگىن ىستىق تاماقپەن قامتۋ 10 پايىزعا وسكەن.

– 2,4 ملن وقۋشى قوسىمشا ءبىلىم الىپ جاتىر. بيىل 270 مىڭنان اسا بالا قوسىمشا ۇيىرمە جانە سەكتسيالار­مەن قام­تىلادى. جىل سوڭىنا دەيىن قامتۋ كور­سەتكىشى 5 پايىزعا ۇلعايادى. ودان بولەك, بيىل قازاقستاندىق وليمپيا­دا­شىلارعا حالىقارالىق 7 بەدەلدى وليم­پياداعا قاتىسۋعا 31 تولىق كۆوتا ءبو­لىندى. العاش رەت رەسپۋبليكالىق قارا­جات ەسەبىنەن اتالعان حالىقارالىق ينتەل­لەكتۋالدىق وليمپيادالاردىڭ جەڭىم­پازدارى مەن جۇلدەگەرلەرىنە, ولاردى دايىنداعان پەداگوگتەرگە سىياقى بەرى­لەدى. الەۋمەتتىك وسال وتباسىلاردان شىق­قان ۇلگەرىمى تومەن 1 000 بالا العاش رەت دا­رىندى بالالارعا ارنالعان 134 مەكتەپ­تە تالانتتى بالالارمەن قاتار وقۋ مۇم­كىن­دىگىنە يە بولادى, – دەدى ش.قارينوۆا.

بيىل كوللەدجگە تۇسەتىن بالالارعا تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋگە 45 مىڭ ورىنعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 10 ملرد ءبولىندى. ءسويتىپ, مەملەكەتتىك تاپسىرىس 40 پايىزعا ۇلعايتىلدى. جوعارى وقۋ ورنىنا باراتىن بالالارعا ارنالعان گرانتتاردىڭ سانى 88 214-كە ارتتى. بۇل 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا 15 مىڭعا ارتىق. تەحنيكالىق ماماندىقتارعا گرانت­­تار 60 پايىزعا, اۋىلدىق كۆوتا 35 پا­يىزعا ۇلعايتىلدى. الەۋمەتتىك از قام­تىل­عان ساناتتارعا 7 مىڭنان اسا گرانت ءبولىندى.

دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اجار عينياتتىڭ ايتۋىنشا, بالالار مەن جاسوس­پىرىمدەردىڭ دەنساۋلىعىن ساق­تاۋ­داعى ەڭ ماڭىزدىسى – جۇكتىلىك كەزەڭى­نەن باستاپ, بالالاردىڭ ءوسىپ-دامۋ كەزەڭدەرىندە مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەلى ستراتەگياسىن ايقىنداۋ. سوندىقتان بۇگىنگى تاڭدا جۇكتى ايەلدەردى ۇرىق اعزالارى مەن جۇيەلەرىنىڭ اقاۋلارىن انىقتاۋعا ارنالعان پرەناتالدىق سكرينينگپەن قامتۋ تولىقتاي جۇرگىزىلەدى.

– جاڭا تۋعان نارەستەلەردەگى دەنساۋ­لىق كەمىستىگى قۇرىلىمىندا اعزالار مەن جۇيەلەردىڭ اقاۋلارى 96,3 پايىزدى, حروموسومالىق ءارتۇرلى بۇزىلۋ 3,7 پايىزدى قۇرايدى. تۋا بىتكەن اقاۋلاردان بولاتىن ءولىم-ءجىتىم نارەستەلەر ءولىمىنىڭ سەبەپتەرى قۇرىلىمىندا ەكىنشى ورىن الادى جانە تومەندەۋ ءۇردىسى جوق. بۇل ۋلترادىبىستىق زەرتتەۋ ماماندارىنىڭ جەتىس­پەۋشىلىگى مەن بىلىكتىلىگىنىڭ جەتكى­لىكسىزدىگىنە بايلانىستى. رەسپۋب­ليكا بويىنشا پرەناتالدىق سكرينينگكە ارنالعان ۋلترادىبىستىق زەرتتەۋ اپپاراتتارىمەن جاراقتاندىرىلۋى 67 پا­يىزدى قۇرايدى, – دەدى ا.عينيات.

جاعدايدى جاقسارتۋ ءۇشىن مينيستر­لىك پرەناتالدىق سكرينينگتى جۇرگىزۋ­دىڭ جاڭا قاعيدالارىن بەكىتتى. پرەناتالدىق ۋلترادىبىستىق زەرتتەۋ سكري­نينگىن وتكىزۋ ستاندارتىن ازىرلەدى. ۋلترا­دى­بىس­تىق زەرتتەۋ دياگنوستي­كاسى­نىڭ حالىق­ارالىق ستاندارتى بويىنشا 150 ماماندى وقىتقان. بيىل جوعارى ەكس­پەرت-كلاسىنىڭ 50-دەن استام ۋلترادى­بىستىق زەرتتەۋ اپپاراتى ساتىپ الىنباق.

پرەمەر-مينيستر بالالاردىڭ ءبىلىم الىپ, جان-جاقتى دامۋىنا, دەمالۋى مەن مەديتسينالىق قىزمەت الۋىنا جاعداي جاساۋ مەملەكەتتىڭ ماڭىزدى مىندەتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. جىل سايىن ەلىمىزدە جۇزدەگەن مەكتەپ, بالاباقشا, مادەنيەت جانە سپورت نىساندارى سالىنادى – مۇنىڭ ءبارى با­لالار­دىڭ جان-جاقتى دامۋى ءۇشىن قاجەت.

ۇكىمەت باسشىسى بالالاردى قورعاۋ كۇنى قاشان دا جازعى ساۋىقتىرۋ كومپا­نياسىنىڭ باستاماسى بولعانىن اتاپ ءوتىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيستر­لىگىنە جاز مەز­گىلىن بارىنشا ءتيىمدى پايدالانىپ, كە­شەندى شارالاردى قابىلداۋدى تاپسىردى.

– ەڭ باستىسى – كوشەدە, سۋدا دەمالۋ كەزىندە, ءتۇرلى ەكسكۋرسيادا بالا­لارىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاما­سىز ەتۋ. بالالار قاتىساتىن كەز كەلگەن ءىس-شارانى ۇيىمداستىرۋ, ەڭ الدىمەن, ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە كەپىلدىك بەرۋى ءتيىس, – دەدى پرەمەر-مينيستر.

وسىعان بايلانىستى سالالىق ۆەدومست­ۆولارعا ءتيىستى قىزمەتتەردىڭ جۇمى­سىن جۇمىلدىرىپ, وقۋ ورىندارىن قاۋىپسىزدىك جۇيەسىمەن جاراقتاندىرۋ جانە جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن جانداندىرۋ تاپسىرىلدى.

وعان قوسا, ءا.سمايىلوۆ وبلىس اكىم­­دىك­تەرىنە الەۋمەتتىك جاعىنان از قام­تىل­عان ساناتتاعى بالالاردى ساۋىق­تىرۋ شارالارىمەن, جازعى دەمالىس­پەن جانە بوس ۋاقىتتارىن پايدالى وتكىزۋمەن بارىنشا قامتۋدى تاپسىردى. بارلىق اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە سپورت الاڭدارىن, بالالاردى دامىتۋ ورتالىقتارىن جابدىقتاپ, ويىن-ساۋىق, مادەني ءىس-شارالار ۇيىمداستىرۋ قاجەت.

– دەنساۋلىق ساقتاۋ بويىنشا شالعاي­داعى ەلدى مەكەندەردە بالالاردىڭ دەن­ساۋ­لىق جاعدايىنا سكرينينگتىك جانە ستو­ماتولوگيالىق تەكسەرۋلەر جۇرگىزۋ ءۇشىن جىلجىمالى مەديتسينالىق پۋنكتتەر­دىڭ جۇمىس ىستەۋىنە قاتىستى شارالار قابىلدانۋى كەرەك. ودان بولەك, بالالار قۇقىقتارىنىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءوڭىر اكىمدىكتەرى جانىنداعى تاۋەلسىز بالا قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلدەردىڭ لاۋازىمدارىن ەنگىزۋدى تەزدەتۋ تاپسىرىلدى. ىشكى ءتۋريزمدى دامىتۋ اياسىندا بالالار ءۇشىن ەكسكۋرسيالىق-تانىمدىق ءىس-شارالار ۇيىمداستىرۋ ماڭىزدى. بالالاردى ۇيىرمە جانە سەكتسيا­لارمەن قامتۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ, سپورت جانە شىعارماشىلىق تاپسىرىستار بويىنشا اقپاراتتىق جۇيە­لەر ينتەگراتسياسى قامتاماسىز ەتىلە­دى. بۇل سەكتسيالار مەن ۇيىرمەلەردەگى ناقتى جاع­دايدى كورۋگە, سونداي-اق ولاردىڭ قول­جەتىم­دىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى ۇكىمەت باسشىسى.

سوڭعى جاڭالىقتار