رەسەي قورعانىس مينيسترلىگى ليمان قالاسىن تولىقتاي باسىپ العانىن حابارلادى. الايدا ۋكراينا قورعانىس ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى اننا ماليار مۇنى جوققا شىعاردى. ونىڭ ايتۋىنشا, قالادا ءالى دە ۇرىس ءجۇرىپ جاتىر.
«تۇپكىلىكتى قورىتىندى جاساۋعا ءالى ەرتە. بىراق جاعداي شىنىمەن قيىن دەپ ناقتى ايتا الامىن. قارسىلاس كۇشتى, بىراق ۋكراينانىڭ قارۋلى كۇشتەرى دە كۇشتى», دەدى ا.ماليار.
سونداي-اق سەۆەرودونەتسك قالاسىندا دا كەسكىلەسكەن شايقاس ءجۇرىپ جاتىر. لۋگانسك وبلىستىق اسكەري اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى سەرگەي گايداي ءوزىنىڭ تەلەگرام كانالىندا شاھاردىڭ ءالى دە بەرىلمەي تۇرعانىن جازدى. ونىڭ ايتۋىنشا, رەسەي اسكەرى قالانىڭ شەتىندە ورنالاسقان «مير» قوناقۇيىن باسىپ الۋعا ۇمتىلىپ جاتىر. بىرنەشە رەت شابۋىلعا شىققانىمەن, ايتارلىقتاي شىعىنعا ۇشىراعان. ءتىپتى قوناقۇيدى باسىپ الىپ, سول ماڭدى باقىلاۋعا دا العان ەكەن. بىراق ۋكراينا جاۋىنگەرلەرى عيماراتتان ولاردى قۋىپ شىققان.
سونداي-اق رەسەي تاراپى ۋكراينانىڭ شەپتەن الىستا جاتقان قالالارىن راكەتامەن اتقىلادى. دنەپروپەتروۆسك وبلىسىنداعى كريۆوي روگ قالاسىنا وسىنداي زىمىران قۇلاعان. بۇدان بولەك, سۋمسك وبلىسىنا اۋەدەن شابۋىل جاسالدى. شەكارا ماڭىنداعى ەلدى مەكەندەردىڭ بىرىندە راكەتا شىركەۋ, بالاباقشا مەن تۇرعىن ۇيلەرگە تۇسكەن. سونىڭ سالدارىنان ءبىر ايەل جارالانعان.
سلاۆيانسك قالاسىنىڭ مەرى تۇرعىنداردى قاۋىپسىز ايماققا كەتۋگە شاقىردى. وسىعان بايلانىستى ەۆاكۋاتسيالاۋ ءۇشىن ارنايى اۆتوبۋستار جولعا شىعاتىنىن مالىمدەدى.
اپتا سوڭىندا فرانتسيا پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكرون مەن گەرمانيا كانتسلەرى ولاف شولتس رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن تەلەفون ارقىلى سويلەستى. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا تاراعان مالىمەتكە سۇيەنسەك, ماكرون مەن شولتس ءپۋتيندى ماريۋپولدەگى «ازوۆستال» زاۋىتىندا تۇتقىنعا تۇسكەن 2 500 ۋكراين ساربازىن بوساتۋعا شاقىرعان. بۇل تۋرالى فرانتسيا پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
گەرمانيا ۇكىمەتى تاراتقان مالىمدەمەدە شولتس پەن ماكروننىڭ «تەز ارادا اتىستى توقتاتۋدى جانە رەسەيلىك اسكەرلەردى شىعارۋدى تالاپ ەتكەنى» ايتىلعان. مەملەكەتتەر باسشىلارى ءپۋتيندى «ۋكراينا پرەزيدەنتىمەن تىكەلەي كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋگە جانە قاقتىعىستى ديپلوماتيالىق جولمەن شەشۋگە» ۇگىتتەگەن.
كرەمل تاراتقان اقپاراتقا سۇيەنسەك, ۆ.پۋتين ارىپتەستەرىنىڭ كەڭەسىن تىڭداماعان سىڭايلى. ول رەسەي اسكەرى حالىقارالىق قۇقىقتى ساقتايتىنىن ايتىپ, الەمدە تۋىنداۋى مۇمكىن استىق داعدارىسىنا ۋكراينا مەن باتىس ەلدەرىن كىنالاعان.
شىندىعىندا, رەسەي اسكەري كەمەلەرى ۋكراينانىڭ بۇكىل پورتىن بلوكاداعا الىپ, اتالعان ەلدەگى استىقتىڭ شەتەلگە شىعۋىنا كەدەرگى كەلتىرىپ تۇر. ونىڭ ۇستىنە, كەيبىر بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ۋكراينا بيدايىن رەسەيلىك كەمەلەرگە تيەپ اكەتىپ جاتقانىن حابارلاعان ەدى.
بۇل از دەسەڭىز, رەسەي تاراپى ماريۋپول قالاسىنداعى مەتالدى اكەتە باستاعان. BBC ارناسىنىڭ مالىمەتىنە ساي, قالا پورتىنا «سلاۆۋتيچ» ۇلگىسىندەگى رەسەيلىك العاشقى كەمە كىرگەن. ءسويتىپ, وعان جۇك تيەلە باستاپتى. جوسپار بويىنشا دۇيسەنبىدە كەمە دونداعى روستوۆقا قاراي جولعا شىعادى.
كيەۆ بيلىگى ماريۋپول پورتىندا رەسەيلىك كەمە جۇك تيەپ جاتقانىن راستاپ, مۇنى توناۋ ارەكەتى دەپ اتادى. جوعارعى رادانىڭ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلى ليۋدميلا دەنيسوۆانىڭ ايتۋىنشا, ءبىرىنشى كەمەگە 3 مىڭ توننا مەتالل بۇيىم تيەلگەن كورىنەدى. ونىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, باسىپ العانعا دەيىن ماريۋپول پورتىندا قۇنى 170 ميلليون دوللارعا جۋىق 200 مىڭ توننا مەتالل بولعان.
الەم ەلدەرى ۋكرايناعا كومەكتەسۋىن جالعاستىرىپ جاتىر. ماسەلەن, كەمەگە قارسى قولدانىلاتىن Harpoon زىمىراندارى جەتكىزىلىپ ۇلگەرىلدى. بۇعان دەيىن اۋىر قارۋ تۇرلەرىن جەتكىزۋ تۋرالى ايتىلا باستاعان ەدى. وسىنداي قارۋ-جاراقتىڭ بىرەۋى – Harpoon بولاتىن.
ودەسسا وبلىسى اسكەري اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى سەرگەي براتچۋكتىڭ سوزىنە سەنسەك, ۋكرايناعا اكەلىنگەن «گارپۋندار» رەسەيدىڭ قارا تەڭىز فلوتىن سۋ تۇبىنە باتىرۋعا جەتكىلىكتى. بۇل زىمىرانداردىڭ كەلگەنىن سەنبى كۇنى ەلدىڭ قورعانىس مينيسترلىگى راستادى. قارۋ ۇلىبريتانيا, دانيا جانە نيدەرلاند ارقىلى تاسىمالدانعان. ازىرگە ناقتى قانشا راكەتا بەرىلگەنى ايتىلعان جوق.
ۋكراينا جالپى «نەپتۋن» سەكىلدى جاعالاۋدان اتىلاتىن كەمەگە قارسى زىمىراندار جاسايدى. بىراق ولاردىڭ سانى شەكتەۋلى. ساراپشىلاردىڭ پايىمداۋىنشا, Harpoon سەكىلدى راكەتالار رەسەيدىڭ تەڭىز بلوكاداسىن بۇزۋعا كومەكتەسە الادى. ويتكەنى اشىق تەڭىزدە Harpoon زىمىراندارى كەز كەلگەن كەمەنى سۋ تۇبىنە باتىرادى.
اقش مەدياسىنىڭ حابارلاۋىنشا, كەلەسى اپتادا دجو بايدەن اكىمشىلىگى ۋكرايناعا ۇزاق قاشىقتىققا اتاتىن زىمىران تاسىعىشتار جونەلتىلگەنىن جاريالاۋى مۇمكىن. بۇل تۋرالى New York Times جانە Wall Street Journal گازەتتەرى قاتارىنان جازدى.
WSJ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, ۋكرايناعا دۇركىندى رەاكتيۆتى جۇيە جەتكىزىلۋى مۇمكىن. باتىس ۇسىناتىن مۇنداي قارۋ ءتۇرى ۋكراينا قارۋلى كۇشتەرىندە بار جۇيەلەردەن الدەقايدا قۋاتتى. الدا-جالدا ولاردى جەتكىزە قالسا, ۋكرايندار قاشىقتان وق جاۋدىرا الادى.
اقش سونىمەن قاتار HIMARS دۇركىندى رەاكتيۆتى جۇيەسىن جونەلتۋدى جوسپارلاپ وتىرعان كورىنەدى. HIMARS جۇك كولىكتەرى التى GMLRS زىمىرانىن نەمەسە باسقارىلاتىن ۇلكەن ءبىر زىمىران تيەلگەن كونتەينەردى تاسىمالداۋعا قابىلەتتى. ونىمەن وق جاۋدىرعان سوڭ تەز ارادا باسقا جەرگە ورىن اۋىستىرۋعا قولايلى. GMLRS زىمىراندارىن بىرنەشە سەكۋندتا اتۋعا بولادى. ونىڭ قۋاتى اۋە بومبالارىمەن بىردەي. بىراق اقش بۇل جۇيەلەردىڭ قانشاسىن بەرۋدى جوسپارلاپ وتىرعانى بەلگىسىز. New York Times گازەتى جاڭا قارۋ بىرنەشە اپتا ىشىندە ۋكرايناعا جەتكىزىلەتىنىن جازدى.
بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا مۇنداي جاڭالىقتىڭ شىعۋى رەسەي تاراپىن بەيجاي قالدىرعان جوق. ء«بىز پاراساتتىلىق جەڭىپ, ۆاشينگتون مۇنداي ارانداتۋشىلىق قادامعا بارمايدى دەپ ۇمىتتەنەمىز», دەدى رەسەيدىڭ اقش-تاعى ەلشىسى اناتولي انتونوۆ.
دۇركىندى رەاكتيۆتى جۇيەلەردى ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆولوديمير زەلەنسكي سوعىس باستالعالى باتىستان سۇراپ كەلەدى. بىراق اقش مۇنداي قادامعا اسىققان جوق. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, اقۇي ساقتىق شاراسى ماقساتىندا بۇعان بارماي وتىر. ويتكەنى دجو بايدەن اكىمشىلىگى ۋكراينا قارۋلى كۇشتەرى الىسقا ۇشاتىن HIMARS-پەن رەسەي اۋماعىن اتقىلاۋى مۇمكىن دەپ قاۋىپتەنەدى.
ايتسە دە, كەيىنگى كەزدە باتىستىڭ بىرقاتار باسشىسى تەز ارادا ۋكرايناعا اۋىر قارۋ تۇرلەرىن جەتكىزۋدى قولدادى. ماسەلەن, ۇلىبريتانيا پرەمەر-ءمينيسترى بوريس دجونسون Bloomberg اگەنتتىگىنە بەرگەن سۇحباتىندا امەريكالىق الىس قاشىقتىققا ۇشاتىن زىمىران تاسىعىشتاردى كيەۆكە بەرۋدى قولداعان.
سوعىستىڭ سالدارى دا اۋىر بولىپ تۇر. ۋكراينا باس پروكۋرورىنىڭ مالىمەتىنشە, رەسەيدىڭ قارۋلى اگرەسسياسى سالدارىنان ۋكراينادا 682 بالا زارداپ شەككەن ەكەن. سونىڭ ىشىندە 242 بالا قازا تاۋىپ, 440-تان استامى جاراقات العان. ولاردىڭ كوپشىلىگى دونەتسك وبلىسىندا (153), كيەۆتە (116), حاركوۆتە (108) زارداپ شەككەن. ۋكراينانىڭ قالالارى مەن اۋىلدارىن رەسەي اسكەرىنىڭ ۇزدىكسىز بومبالاۋى مەن اتقىلاۋى سالدارىنان
1 888 وقۋ ورنى زاقىمدانسا, 180-ءى تولىعىمەن قيراعان.
قىتاي شەتەلدە رەسمي تىركەۋدەن شىعارىلماعان رەسەيلىك Boeing جانە Airbus ۇشاقتارىنا ءوز اۋە كەڭىستىگىنە كىرۋگە تىيىم سالعان. ەڭ اۋەلى جۇك تاسىمالداۋشى كومپانيالارعا شەكتەۋ قويىلعان. ەندى رەسەيلىك جولاۋشىلار تاسىمالداۋشى كومپانيالار قىتايعا بارا المايدى.
ەۋروپالىق وداق رەسەيگە سانكتسيالار سالعاننان كەيىن كوپتەگەن شەتەلدىك كومپانيا رەسەيلىك تاسىمالداۋشىلارعا ۇشاق بەرۋدى توقتاتتى. تەوريالىق تۇرعىدا ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىندا ۇشاقتاردىڭ كوپشىلىگى ءوز يەلەرىنە قايتارىلۋى كەرەك ەدى. ايتسە دە, رەسەي ولاردى بەرگەن جوق. ناۋرىزدىڭ ورتاسىندا رەسەي بيلىگى ۇشاقتاردى قوسارلى تىركەۋگە رۇقسات بەرەتىن زاڭ قابىلدادى. بىراق قوسارلانعان تىركەۋ حالىقارالىق ازاماتتىق اۆياتسيا ۇيىمى – يكاو تالاپتارىنا سايكەس كەلمەيدى. سوندىقتان قىتاي تاراپى رەسمي تىركەۋدەن شىعارىلماعان ۇشاقتاردىڭ ەلگە كىرۋىنە تىيىم سالدى.
