اسىرەسە وڭىردەگى پروبلەمالىق ماسەلەلەردى ايتقان ۇكىمەت باسشىسى ءتيىستى ۆەدومستۆولار مەن وبلىس اكىمدىكتەرىنە جوسپارلانعان جوبالاردى ۋاقىتىندا پايدالانۋعا بەرۋدى جانە بولىنگەن قاراجاتتى تولىق يگەرۋدى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. وسى ورايدا الماتى وبلىسىندا قانداي جۇمىستار ىستەلىپ جاتقانىنا از-كەم توقتالىپ وتسەك. بيىل جەتىسۋداعى جەرگىلىكتى ماڭىزى بار جولداردى جوندەۋگە 59 ملرد تەڭگە قارجى بولىنگەن ەكەن. بۇگىندە ايماقتاعى 150 ەلدى مەكەننىڭ كوشەلەرىن جانە ۇزىندىعى 500 شاقىرىم بولاتىن وبلىستىق جولداردى جوندەۋ باستالعان. بولجام بويىنشا, جىل سوڭىنا قاراي جاعدايى جاقساراتىن ىشكى جولداردىڭ ۇلەسى 91 پايىزعا جەتۋگە ءتيىس. وڭىردەگى جولداردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ جۇمىسى «مىقتى وڭىرلەر – ەل دامۋىنىڭ درايۆەرى» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا جۇرگىزىلۋدە. بۇل بويىنشا 2025 جىلعا دەيىن 1 700 شاقىرىم جولدى جوندەۋدىڭ بارلىق تۇرىمەن قامتۋ جوسپارلانعان. قازىر الماتى قالاسىنان كولىكتىڭ شىعۋىن جەڭىلدەتە ءتۇسۋ ماقساتىندا جوعارعى قاسكەلەڭ تراسساسى مەن تالعار تراكتى جولدارىن ءبىرىنشى ساناتقا دەيىن جەتكىزىپ, قايتا جاڭارتۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل ماقساتتا ۇلكەن الماتى اينالما جولىنا شىعاتىن التى ىشكى جول سالىنادى. جوباعا سايكەس مەگاپوليستىڭ ساين, اباي, رىسقۇلوۆ كوشەلەرى مەن سولتۇستىك اينالما جولى كوشەسىنەن قوسىمشا جول سالۋ جۇمىستارى باستالدى. وسى جىلى 8,5 ملرد تەڭگە ءبولىندى. ناتيجەسىندە, 2025 جىلعا قاراي جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق جاعدايداعى وبلىستىق ماڭىزى بار جولداردىڭ ۇلەسىن 95 پايىزعا جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ايماقتا رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولدىڭ پروبلەماسى تولىق شەشىلىپ قويدى دەۋگە بولمايدى. ماسەلەن, قازىر قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتقان «سارىوزەك – كوكتال» اۆتوموبيل جولىنىڭ جوندەۋ جۇمىستارى قارجى جەتىسپەۋشىلىگىنە بايلانىستى توقتاپ قالۋى مۇمكىن. ياعني جول قۇرىلىسى ورتا جولدا قالادى دەگەن كۇدىك باسىم.
– 2021 جىلدان باستاپ «سارىوزەك – كوكتال» اۆتوموبيل جولىنىڭ التىن-ەمەل اسۋىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلۋدە. بۇل جول وبلىس ورتالىعىن كەربۇلاق, پانفيلوۆ اۋداندارى ارقىلى «قورعاس» شەكارا ماڭى ايماعىمەن بايلانىستىرادى. جول توسەمى 90 پايىزعا دەيىن بۇزىلعان. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 7 ملرد تەڭگە, ونىڭ ىشىندە بيىل 1 ملرد تەڭگە عانا ءبولىندى. ءبىر ايدىڭ ىشىندە قارجى بىتەتىن ءتۇرى بار. جولدىڭ ترانزيتتىك الەۋەتىن ەسكەرە وتىرىپ, وسى جىلى قارجىلاندىرۋ سوماسىن 5 ملرد تەڭگەگە ۇلعايتۋدى ۇكىمەتتەن سۇراپ وتىرمىز. بۇل جوبا اياقتالسا وبلىس تۇرعىندارىنىڭ جول ءجۇرۋىن وڭ باعىتتا قامتاماسىز ەتەدى, – دەدى قانات بوزىمباەۆ.
ايتپاقشى, 2017 جىلدان باستاپ ۇزىندىعى 313 شاقىرىم بولاتىن «تالدىقورعان – ءۇشارال» اۆتوموبيل جولىن قايتا جاڭارتۋ جۇمىسى جۇرگىزىلۋدە. بۇگىنگە دەيىن بۇل باعىتتاعى 280 شاقىرىم جولعا, ياعني 89 پايىزعا اسفالتبەتون جابىنى توسەلگەن. الايدا قۇرىلىس ماۋسىمى باستالعانىنا قاراماستان, جولدىڭ قالعان 33 شاقىرىمىندا جۇمىستار ءالى جۇرگىزىلمەي وتىر.
– بۇل جول وبلىستاعى بەس ءىرى ەلدى مەكەن ارقىلى وتەدى. مەن اقسۋ, سارقان جانە الاكول اۋدانى حالقىمەن كەزدەسۋلەر كەزىندە وسى جولدىڭ بارلىق ۋچاسكەسىن ارالاپ شىقتىم. كەزدەسۋ بارىسىندا تۇرعىندار جولدىڭ قۇرىلىسى سوزىلىپ كەتكەنىن, سونىڭ كەسىرىنەن قارىم-قاتىناستىڭ قيىنداپ وتىرعانىن كوتەردى. بۇدان اۋداندارداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەس تە زارداپ شەگىپ وتىرعانى ايتىلدى. ياعني اينالما جولداردىڭ جاعدايى ناشار, قىستا قارى تازالانباعان, شۇڭقىرى كوپ. جولدىڭ قالعان ۋچاسكەسىن قايتا جاڭارتۋدى دەرەۋ باستاۋ قاجەت, – دەيدى ق.بوزىمباەۆ.
الماتى وبلىسى
