ء«بىز ءبارىمىز ءبىر ەل بولىپ جاڭا قازاقستاندى, ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرامىز. ءاربىر ازاماتتىڭ قۇقىعى قورعالاتىن مەملەكەت بولامىز. بارىنە بىردەي مۇمكىندىك بەرەمىز. ءبىز مەملەكەتتىك جۇيەنى جەتىلدىرىپ, قوعام مەن بيلىكتىڭ ءتيىمدى ديالوگىن ورناتامىز. وسىلايشا, ەكىنشى رەسپۋبليكانى قالىپتاستىرامىز. كونستيتۋتسيالىق رەفورما مۇنىڭ ءبارىن تابىستى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قاجەت» دەگەن پرەزيدەنت اتا زاڭ باپتارىنىڭ ۇشتەن ءبىرى وزگەرەتىنىن جەتكىزدى. بۇل دەگەنىمىز ەل تاريحىنداعى اسا ماڭىزدى قادام بولماق.
مەملەكەت باسشىسى ايتقان رەفورمانىڭ ەرەكشەلىگى – پرەزيدەنتتىڭ وكىلەتتىگىن كۇشەيتۋ ەمەس, ىقپالدى پارلامەنت قۇرۋ ارقىلى قارا حالىققا ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت قالىپتاستىرۋ. وسىدان 27 جىل بۇرىن ەلىمىزدە «رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭ قابىلدانعانى بارشاعا ءمالىم. سودان بەرى اتا زاڭىمىزعا 4 رەت وزگەرىس ەنگىزىلدى. ونىڭ بارلىعى پارلامەنت تاراپىنان قابىلداندى. ال بۇكىلحالىقتىق رەفەرەندۋم العاش رەت وتكىزىلگەلى وتىر.
وسىدان بەس جىل بۇرىن ء«داستۇر: كەشە, بۇگىن, ەرتەڭ» دەگەن اتپەن رەسپۋبليكالىق اۋقىمدى جوبا ۇيىمداستىرعان ەدىم. جوبامەن اتتاس ەتنوگرافيالىق سۇحباتتارعا قۇرىلعان ءتورت تومدىق كىتاپ جارىق كوردى. ەكى عاسىردىڭ كۋاسى بولعان ءبىراز اقساقالىمىزبەن سۇحبات كىتاپقا ارقاۋ بولدى. سولاردىڭ ءبىرى – اتا زاڭىمىزدى جازۋعا ءوز ۇلەسىن قوسقان, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, اكادەميك سۇلتان سارتاەۆ ەدى. «كونستيتۋتسيا – بۇل مەملەكەتىمىزدىڭ نەگىزگى زاڭى. قازاق اتاسىن سىيلاعان. سوندىقتان دا نەگىزگى زاڭىمىزدى «اتا زاڭ» دەپ اتادىق», دەي كەلە اتاقتى اكادەميك: «قازان توڭكەرىسىنەن بۇگىنگى كۇنگە دەيىن بەس كونستيتۋتسيا قابىلداندى. ونىڭ ىشىندە ءۇش كونستيتۋتسيا – 1924 جىلعى قازاق اۆتونوميالى كەڭەستىك رەسپۋبليكاسىنىڭ, 1937 جانە 1978 جىلداردا قازاق كەڭەستىك سوتسياليستىك رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالارى توتاليتارلىق وداق جۇيەسى كەزىندە قابىلدانعان ەدى. ولاردا تاۋەلسىزدىك ۇعىمى اۋىزعا الىنباعاندىعى بەلگىلى. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ءوز ەركىمىزبەن, ءوز قالاۋىمىزبەن بىرنەشە تالقىلاۋدان, پىكىر الماسۋدان سوڭ 1993 جانە 1995 جىلداردان حالىقارالىق ارەنادا ءوز جولىمەن وركەندەۋگە باعىت ۇستانعان مەملەكەتىمىزدىڭ كونستيتۋتسياسىن قابىلدادىق», دەدى سۇحباتىندا. ءيا, بۇل ءبىزدىڭ تاريحىمىز.
پرەزيدەنت بيىل 5 ماۋسىمدا وتكىزۋدى بەلگىلەگەن حالىقتىق رەفەرەندۋم دەر كەزىندە وتكىزىلگەلى جاتىر. الدا بولاتىن وزگەرىستەر تاريحىمىزداعى ەڭ ماڭىزدى جانە جاۋاپتى كەزەڭ بولارى انىق. ءسوز جۇزىندە ايتىلىپ قانا قويماي, كەرىسىنشە حالىق يگىلىگىن كورەتىن, شيرەك عاسىردان استام ۋاقىتتا قول جەتكىزگەن قۇندىلىقتارىمىزدى قاستەرلەۋ ماقساتىندا جاڭا بەلەسكە قادام باسامىز. ەل تاعدىرىن شەشۋگە تىكەلەي قاتىسى بار الداعى رەفەرەندۋمعا ەلىن, جەرىن, تاريحىن, بەرەكە-بىرلىگىن قاستەرلەيتىن, ەلدەگى بەيبىت ءومىر, قوعامداعى تۇراقتىلىق پەن تىنىشتىقتى قالايتىن ىزگى نيەتتى ءاربىر ازاماتتىڭ, بۇكىل حالىقتىڭ قاتىسۋى اسا قاجەتتى جانە ماڭىزدى.
جاڭا قازاقستاننىڭ بولاشاعى ءۇشىن ارقايسىسىمىز رەفەرەندۋمعا قاتىسىپ, ءوز تاڭداۋىمىزدى ءبىلدىرۋىمىز كەرەك. سەبەبى بۇل – ءبىزدىڭ ازاماتتىق بورىشىمىز!
قاسىمحان بەگمانوۆ,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى
