اتباسار القاپتارىنداعى مولشىلىق شۋاعى

ادەتتە جاڭا تاعايىندالعان اكىم­­نىڭ وڭىرلەردى ارالاپ, اۋدان­دار­دىڭ كۇش-قارىمىن سالىستىرمالى تۇردە باعامداپ, جوسپار-جوبالار تۇزەتىنى قالىپتاسقان جاعداي. اقمو­لا وبلىسىنىڭ تىزگىنىن ۇستاعان سەر­گەي دياچەنكونىڭ اتباسارداعى اكتيۆ جينالىسىندا ءجۇزى جادىراپ, جالىنداتىپ سويلەگەنىن كوردىك. ونىڭ: “مەن بۇگىن اۋماعى عانا ەمەس, اتقارىپ جاتقان ۇلكەن ءارى ونە­گەلى ىستەرى بار اۋدان تۇرعىن­دارى­مەن ەمەن-جارقىن اڭگىمەلەس­كە­نىمە قۋانىشتىمىن”, دەگەن ءسوز­دەرىن ءوزى ۇزاق جىلدار قىزمەت ات­قارعان پارلامەنت مىنبەرىنەن ايتىلعانداي سەزىنگەنبىز. سەرگەي الەكساندروۆيچتىڭ مۇنىسى جاراسىپ تا تۇرعانداي ەدى. ويتكەنى, مەملە­كەت­تىك ماسەلەلەر ەل ىشىنەن باستاۋ الادى. سول مەملەكەتتىك ماسەلەنىڭ ءبىرى – اگرارلىق سەكتوردى جاڭاشا دا­مى­تۋ. اتباساردىڭ بۇل باعىتتاعى اتى وزىق, ياعني نازار سالارلىق ءتا­جى­ريبەلەر جيناقتاعان دەسەك بولا­دى. ونى بىلتىرعى جىلى وسى اۋدان­نىڭ اۋماعىندا ەگىنشىلىك سا­لاسىن ءارتاراپتاندىرۋ, مايلى دا­قىلدار ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ, قايتا وڭدەۋ كاسىپورىندارىن جانداندى­رۋ, جاستاردى اۋىلدا تۇراقتاندىرۋ, تاعى باسقا وزەكتى ماسەلەلەردى تال­قىعا سالعان وبلىستىق, ايماقتىق سەمينار-كەڭەستەر وتكىزىلگەنىنەن دە اڭعاراسىز. “باستاۋ” جاۋاپكەرشىلىگى شەك­تەۋ­لى سەرىكتەستىگىنىڭ كۇرەجولعا تاياۋ القابىنان اۋدان اكىمىنىڭ ورىنبا­سا­رى جولامان قاجەنوۆتىڭ كولىگىن تانىپ توقتاعانبىز. جانىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ باستىعى جىلقايدار رىسكەلدينوۆ پەن سە­رىك­تەستىك ديرەكتورى تەمىرحان مۇ­قىشەۆ بار. كوز تانىستار “قۇتتى قوناق كەلسە, قوي ەگىز تابادى” دەپ اشىق-جارقىن امانداستى. “قويما مەن قورا ىرىسقا تولسىن” دەپ جاتىرمىز. “باستاۋلىقتار” بىلتىر ەرلەگەن. گەكتار تۇسىمدىلىگىن 21 تسەنت­نەردەن اينالدىرىپ, اۋداندىق بايگەنىڭ تورىنەن كورىنگەن تە­مىر­­حان­نىڭ قولىن ىقى­لاستانا قىس­قا­نى­مىزبەن, تۇيىقتاۋ جىگىت سىر اشا قوي­ما­دى. بىراق, باسشى­لار­دىڭ بۋىرقانعان كوك­تەمگى دالا دەمىمەن تى­نىستاپ تۇرعانى­نان-اق بيىلعى بە­رە­كەنىڭ ولقى سوقپاي­تىنىن سەزدىك. جىلقايدار دا اشى­لىپ-شا­شى­لا قويمايتىن جان. ونى-مۇنى سۇ­راقتارمەن جۇلمالاپ جاتىرمىز. پاپ­كاسىنان الىپ ناۋ­قاندىق جۇ­مىس جوسپارىن, قوس پا­راق­تىق جە­دەل اقپاراتتى قولىمىزعا ۇستاتتى. ەندى بۇرىلىپ الىپ جۇرە بەرەتىن شىعار دەسەك, ولاي ەتەتىن ءتۇرى كو­رىن­بەيدى. “سىزدەردى نە قى­زىق­تى­را­دى؟” دەپ قويىن كىتاپ­شا­سىن پاراق­تاي باستادى. ء“بىزدى ءبارى قىزىق­تى­رادى”. كوزى الايىپ با­رىپ, شەشى­لىپ بەرسىن. قولىمىزداعى قاعازدى كوڭىلىندەگىدەي سويلەتە المايتى­نى­مىزدى بىلسە كەرەك. – اۋدانىمىزدا 321 شارۋاشى­لىق قۇرىلىمى تىركەلگەن, ونىڭ 53-ءى جشس, 268-ءى شارۋا قوجالىقتارى, – دەپ قويىلعان مىندەتتى اتقارا الاتىن قارىمىمىز بار دەگەندى اڭعارتىپ باستادى. بيىل 452284 گەكتارعا اۋىلشارۋاشىلىق داقىل­دارى ەگىلەدى. كوپ جىلعى تاجىريبە مەن ناقتى سۇرانىستى ەسكەرىپ, سالا قۇرىلىمىن ءارتاراپتاندىرۋدى جالعاستىرامىز. نەگىزگى داقىل بي­داي 386,5 مىڭ گەكتارعا سەبىلەتىن بو­لادى. بۇل 2009 جىلعىدان از. ەسەسىنە, بۇرشاق داقىلدارى بىل­تىرعى 150 گەكتاردىڭ ورنىنا 750 گەكتارعا, مايلى داقىلدار 5796 گەك­تاردىڭ ورنىنا 12151 گەكتارعا ۇل­عايادى. بيىلعى ەرەكشەلىك پارلى القاپتار كولەمىن 26236 گەكتارعا كوبەيتىپ, 49648 گەكتارعا جەتكىزۋدە بولىپ وتىر. ياعني, ساپانى ارتتىرۋ ارقىلى ازدان كوپكە قول جەتكىزۋ مىندەتى قويىلىپ وتىر. ءار تسيفرعا ماعىنا-ءمان بەرەتىن ماماننىڭ سوزىنە قاراعاندا, ديقان­دار جىلدىڭ ەڭ جاۋاپتى ناۋقانىنا تىڭعىلىقتى دايىندىقپەن كىرىسىپ وتىر. قىسقى ۋاقىتتا 213,4 مىڭ گەكتارعا قار توقتاتىلىپ, 51638 تون­نا تۇقىم باپتالدى. ونىڭ 93 پايىزى 1 جانە 2 كلاستىق ونگىشتىك ستاندارتقا جەتكىزىلگەن. كۇن قى­زى­سىمەن تۇقىم قورى دارىلەنىپ, اشىق اسپاندا جەلدەتىلۋدە. كوكتەم­گى دالا جۇمىستارىنا 872 تراكتور, 137 توپىراق قوپسىتقىش, 126 كۋل­تيۆاتور, 1458 تۇقىم سەپكىش جانە 78 قۋاتتى سەبۋ كەشەنى قاتىستى­رى­لادى ەكەن. وسى ورايدا, سوڭعى ءۇش جىلدا اۋداننىڭ تەحنيكا پاركى اناعۇرلىم جاڭارعانىن ايتۋىمىز كەرەك. ياعني, جالپى قۇنى 7 ميل­ليارد تەڭگەگە 87 تراكتور, 78 سەبۋ كەشەنى, 180 استىق كومباينى, 17 تىڭ­ايتقىش شاشىراتقىش جانە باسقا قۇرالدار ساتىپ الىنعان. جۇمىس جوسپارى بويىنشا ناۋ­قان­دىق جۇمىستاردى الاڭسىز ات­قارۋعا 6805 توننا ديزەل وتىنى قا­جەت بولسا, ونىڭ 65 پايىزى قوي­مالارعا جەتكىزىلىپتى. قالعانى كە­پىل­دىك كەستەگە ساي تاسىمالدانىپ جا­تىر. اۋدانعا 600 توننا مينە­رال­دى تىڭايتقىش بولىنگەن. ونىڭ سىر­تىندا, شارۋاشىلىقتار 789 تون­نا تىڭايتقىشقا تاپسىرىس بەرىپ, اقشاسىن تولەپ قويدى. ونىڭ 600 تونناسى تاسىمالدانىپ الىن­عان. سونداي-اق, تۇقىم سەبۋ الدىن­دا 20500 گەكتار القاپ حيميالىق جولمەن وڭدەلمەك. بارلىق مەحانيزاتورلار مەدي­تسي­نالىق بايقاۋدان وتكىزىلگەندىگى دە ماڭىزدى. ولار دالا قوستارىنا شىعىپ, اگرەگاتتارىن قۇراستىرىپ, جابدىقتاۋ جۇمىستارىن اياقتاپ جاتىر. جەكەلەگەن شارۋاشىلىقتار ىرىكتەپ ىلعال جابۋدى باستاپ تا كەتتى. باقبەرگەن امالبەك, اقمولا وبلىسى, اتباسار اۋدانى. قاراسايلىق ديقانداردىڭ ۇتىمدى ىستەرى كوكتەم – ديقان قاۋىمى ءۇشىن جاۋاپتى شاق. ويتكەنى, ءبىر كۇنگى تىنىمسىز تىرلىك ەرتەڭگى مول­شى­لىق­قا نەگىز قالايتىنىن ولار ءتۇسى­نە­دى. سوندىقتان دا ەگىستىكتى اگرو­تەحنيكالىق شارالارعا ساي وڭدەۋ جۇمىستارى جالعاسقان. اۋدانداعى 13 اۋىلدىق اكىمدىك اۋماعىنداعى 44770 گەكتارعا ەگىلەتىن داقىل­دار­دىڭ تۇقىمى زەرتحانادا ساراپتاما­لىق تەكسەرۋدەن وتكەن. ەندى از كۇندە 1036 توننا ماساقتى ءداندى داقىل, 15600 توننا كارتوپ, 6 توننا كوكونىس, 21 توننا جوڭىشقا جەرگە سىڭىرىلەتىن بولادى. بۇل جۇمىس­تار­دىڭ بەلگىلەنگەن مەرزىمدە اياقتا­لۋىنا 833 تراكتور مەن 1221 اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارى, 667 اگرەگات قاتىستىرىلۋدا. جىل سايىن سالانىڭ تابىستى قورىتىندىلانۋىنان شارۋا قو­جا­لىقتارىنىڭ وزدەرىن جاڭا تەحني­كا­مەن قامتاماسىز ەتۋى جاقسارعان. اعىمداعى جىلى عانا ولار 11 ملن. تەڭگە تۇراتىن جاڭا تراكتورلار الىپ, ماشينە-تراكتور شەبەرحانا­سىن جاڭارتسا, ناۋقانعا قاجەتتى جا­نار-جاعارمايمەن تولىق قامتا­ماسىز ەتىلىپتى. مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيديا­لان­دىرىلعان ارزان باعامەن 310 توننا مينەرالدى تىڭايتقىش الى­نىپ, شارۋالارعا ءبولىپ بەرىلەتىن بولىپتى. دەسەك تە كەيبىر اۋىلدىق اكىمدىكتەردەگى ەگىستىك جەر تولىق پايدالانىلماي, بوس جاتقاندىقتان, بيىل بۇل كەمشىلىكتەن قورىتىندى شىعارۋ ماسەلەسى جان-جاقتى قولعا الىنىپتى. سونىمەن قاتار جان­دوسوۆ اۋىلىنداعى الما باعىنىڭ كو­لەمىن قالپىنا كەلتىرۋ, كۇتۋ, ءونىم مول­شىلىعىن جاساۋ جونىندە دە ناق­تى ىستەر قولعا الىنعانى قۋانتادى. كۇمىسجان بايجان, الماتى وبلىسى.