ينستيتۋتتىڭ جەتەكشى عالىمدارى مەن ساراپشىلار جيىن بارىسىندا پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋم وتكىزۋ باستاماسىن قولداي وتىرىپ, رەفورمالار ناتيجەسىندە ەلىمىزدىڭ ساياسي ديسكۋرسى, قۇقىقتىق, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق بارىسىنا قاتىستى وزگەرىستەرگە قاتىستى باسىمدىقتارعا توقتالدى.
كونفەرەنتسيانى ينستيتۋتتىڭ ساياسي زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ايدار امرەباەۆ جۇرگىزدى.
كونستيتۋتسياعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ بويىنشا رەفەرەندۋم وتكىزۋدى قولدايتىن الماتى قالالىق شتابىنىڭ مۇشەسى, فيلوسوفيا, ساياساتتانۋ جانە ءدىنتانۋ ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى, اكادەميك سەرىك سەيدۋمانوۆ كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار تاراپىنان قويىلعان سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى. قازىرگى كەزدە رەسپوندەنتتەردىڭ الپىس پايىزدان استامى رەفەرەندۋمعا قاتىسۋدى قولدايدى. ال الداعى كۇندەردە بۇل كورسەتكىشتىڭ ارتا تۇسەتىندىگىنە سەنىم بىلدىرگەن س.سەيدۋمانوۆ قۇقىقتىق وركەنيەتتىلىك, ىشكى ساياسي مادەنيەتكە قاتىستى ماسەلەلەرگە توقتالدى.
ساياساتتانۋشى, ۇقسك مۇشەسى راسۋل جۇمالى «بۇعان دەيىن ەلىمىزدە, حالىقارالىق كەڭىستىكتە ورىن العان ساياسي احۋالدى ەسكەرگەندە پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ قوعام الدىنا ساياسي رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا قاتىستى شەشىم قابىلداۋى باتىل قادام», دەپ اتاپ ءوتتى. «ال رەفەرەندۋم وتكىزۋ وركەنيەتتى قوعامعا ءتان. ارينە, بولار ىسكە سىنشى كوپ. وسى ورايدا كەز كەلگەن ەلدەگى ساياسي رەفورمالاردى وي ەلەگىنەن وتكىزىپ, تالداۋ جاساۋدىڭ ماڭىزى مول», دەدى ساراپشى. ر.جۇمالىنىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە مەملەكەتتىك قۇرىلىم وسىنداي ساراپتامالىق عىلىمي تۇجىرىمدارعا ءزارۋ. «قوعامدى سوڭعى ونجىلدىقتاردا بەلەڭ العان ادىلەتسىزدىك, الەۋمەتتىك تەڭسىزدىك, جەمقورلىق, اشىقتىقتىڭ جەتكىلىكسىزدىگى سياقتى فاكتورلار الاڭداتىپ كەلدى. وسى ورايدا كوشە دەموكراتياسىمەن ەمەس, قوعامنىڭ ءوزىن ساياسي ۇردىستەرگە قاتىستىرا وتىرىپ وڭ ناتيجەگە قول جەتكىزۋدىڭ ماڭىزىن ۋاقىت كورسەتىپ وتىر. وسى ورايدا وزگەرىستەردى قالاپ وتىرعان قوعام ءۇشىن رەفەرەندۋمنىڭ بارىسىن ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جەتكىلىكسىز ءجۇرىپ جاتىر», دەگەن ر.جۇمالى ساۋاتتى, وركەنيەتتى اقىلعا جەڭدىرەتىن رەفورمالار ءدال وسى كەزەڭدە ەلىمىز ءۇشىن اسا قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور مۇرات ءسابيت حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ, كادرلار دايارلاۋ, قوعامداعى ادىلەتتىلىك تۋرالى پىكىرىمەن ءبولىسىپ, ەلدەگى رەفورمالاردى قولدايتىندىعىن بىلدىرسە, ينستيتۋتتىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى راۋشان سارتاەۆا «وتپەلى كەزەڭدە ەلىمىز جاڭعىرۋىنا باعىتتالعان مىندەتتەردى جىلدام جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالىپ, الەۋمەتتىك, قۇقىقتىق مادەنيەتتى ارتتىرۋ, رۋحاني دامۋىمىزعا ءمان بەرە وتىرىپ, مىقتى قۇقىقتىق بازامىزدى قالىپتاستىرۋ قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى. بۇل باعىتتا ساپالى ءبىلىمنىڭ, وتباسىنىڭ, بۇتىندەي قوعامنىڭ بەلسەندىلىگى ماڭىزدى ەكەنىن دە العا تارتتى.
ەۋرازيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ اعا زەرتتەۋشىسى ابەن داۋرەن رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋدان تۋىنداعان قاراما-قايشىلىقتار توڭىرەگىندە وي قوزعاپ, ءاربىر پىكىرگە قاتىستى دايەكتى ويلارىن ورتاعا سالدى.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, سىندارلى كەزەڭدە جۇزەگە اساتىن ءىس-قيمىلدارعا بايلانىستى سىني پىكىرلەردىڭ بولاتىنى زاڭدىلىق. دەگەنمەن ىشكى, سىرتقى جاعدايلاردى ەسكەرە قاراعاندا پرەزيدەنت ۇستانىپ وتىرعان رەفورماتورلىق باعىتتىڭ قورىتىندىسى تاياۋ كەلەشەكتىڭ ەنشىسىندە. ال جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋمنىڭ ناتيجەسى ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ ەل بولاشاعىنا دەگەن سەنىمىنەن كورىنىس تابادى.
الماتى