رەفەرەندۋم • 19 مامىر, 2022

رەفەرەندۋم ناتيجەسى ەل قولداۋىمەن كورىنىس تابادى

845 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

فيلوسوفيا, ساياساتتانۋ جانە ءدىنتانۋ ينستيتۋتىندا «كونستيتۋتسيالىق رەفورما جاڭا قازاقستاننىڭ ساياسي-قۇقىقتىق نەگىزى رەتىندە» تاقىرىبىندا وتكەن كونفەرەنتسيادا كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى, جاڭا قازاقستاننىڭ ساياسي-قۇقىقتىق اسپەكتىلەرى, جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋمنىڭ ماقساتى مەن مىندەتى تالقىلاندى.

رەفەرەندۋم ناتيجەسى ەل قولداۋىمەن كورىنىس تابادى

ينستيتۋتتىڭ جەتەكشى عالىمدارى مەن ساراپشىلار جيىن بارىسىندا پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ جالپىۇلت­تىق رەفەرەندۋم وتكىزۋ باستاماسىن قول­داي وتىرىپ, رەفورمالار ناتي­جە­سىندە ەلىمىزدىڭ ساياسي ديسكۋرسى, قۇقىق­تىق, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق بارىسىنا قاتىستى وزگەرىستەرگە قاتىستى باسىم­دىقتارعا توقتالدى.

كونفەرەنتسيانى ينستيتۋتتىڭ ساياسي زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ايدار امرەباەۆ جۇرگىزدى.

كونستيتۋتسياعا وزگەرىستەر مەن تولىق­تىرۋلار ەنگىزۋ بويىنشا رەفەرەندۋم وتكىزۋدى قولدايتىن الماتى قالالىق شتابىنىڭ مۇشەسى, فيلوسوفيا, ساياساتتانۋ جانە ءدىنتانۋ ينستيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى, اكادەميك سەرىك سەيدۋمانوۆ كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار تاراپىنان قويىلعان سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى. قازىرگى كەزدە رەسپوندەنتتەردىڭ الپىس پايىزدان استامى رەفەرەندۋمعا قاتىسۋ­دى قولدايدى. ال الداعى كۇندەردە بۇل كور­سەتكىشتىڭ ارتا تۇسەتىندىگىنە سەنىم بىل­­دىرگەن س.سەيدۋمانوۆ قۇقىقتىق ور­كە­نيەتتىلىك, ىشكى ساياسي مادەنيەتكە قاتىس­تى ماسەلەلەرگە توقتالدى.

ساياساتتانۋشى, ۇقسك مۇشەسى راسۋل جۇمالى «بۇعان دەيىن ەلىمىزدە, حالىق­ارالىق كەڭىستىكتە ورىن العان ساياسي احۋالدى ەسكەرگەندە پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ قوعام الدىنا ساياسي رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋعا قاتىستى شەشىم قابىلداۋى باتىل قادام», دەپ اتاپ ءوت­تى. «ال رەفەرەندۋم وتكىزۋ وركەنيەتتى قوعامعا ءتان. ارينە, بولار ىسكە سىنشى كوپ. وسى ورايدا كەز كەلگەن ەلدەگى سايا­سي رەفورمالاردى وي ەلەگىنەن وتكىزىپ, تالداۋ جاساۋدىڭ ماڭىزى مول», دەدى ساراپشى. ر.جۇمالىنىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە مەملەكەتتىك قۇرىلىم وسىنداي ساراپتامالىق عىلىمي تۇجىرىمدارعا ءزارۋ. «قوعامدى سوڭعى ونجىلدىقتاردا بەلەڭ العان ادىلەتسىزدىك, الەۋمەتتىك تەڭسىزدىك, جەمقورلىق, اشىقتىقتىڭ جەت­كىلىكسىزدىگى سياقتى فاكتورلار الاڭ­داتىپ كەلدى. وسى ورايدا كوشە دەموكرا­تياسىمەن ەمەس, قوعامنىڭ ءوزىن ساياسي ۇردىستەرگە قاتىستىرا وتىرىپ وڭ ناتي­جەگە قول جەتكىزۋدىڭ ماڭىزىن ۋاقىت كورسەتىپ وتىر. وسى ورايدا وزگەرىس­تەردى قالاپ وتىرعان قوعام ءۇشىن رەفە­رەن­دۋمنىڭ بارىسىن ءتۇسىندىرۋ جۇمىس­تارى جەتكىلىكسىز ءجۇرىپ جاتىر», دەگەن ر.جۇمالى ساۋاتتى, وركەنيەتتى اقىلعا جەڭدىرەتىن رەفورمالار ءدال وسى كەزەڭدە ەلىمىز ءۇشىن اسا قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور مۇرات ءسابيت حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ, كادر­لار دايارلاۋ, قوعامداعى ادىلەتتىلىك تۋرالى پىكىرىمەن ءبولىسىپ, ەلدەگى رەفورمالاردى قولدايتىندىعىن بىلدىرسە, ينستيتۋتتىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى راۋشان سارتاەۆا «وتپەلى كەزەڭدە ەلىمىز جاڭعىرۋىنا باعىتتالعان مىندەتتەردى جىلدام جۇزەگە اسىرۋدىڭ ماڭى­زىنا توقتالىپ, الەۋمەتتىك, قۇقىق­تىق مادە­نيەتتى ارتتىرۋ, رۋحاني دامۋىمىزعا ءمان بەرە وتىرىپ, مىقتى قۇقىقتىق بازا­­مىزدى قالىپتاستىرۋ قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى. بۇل باعىتتا ساپالى ءبىلىم­نىڭ, وتباسىنىڭ, بۇتىندەي قوعامنىڭ بەلسەن­دىلىگى ماڭىزدى ەكەنىن دە العا تارتتى.

ەۋرازيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋ­تىنىڭ اعا زەرتتەۋشىسى ابەن داۋرەن رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋدان تۋىنداعان قاراما-قايشىلىقتار توڭىرەگىندە وي قوزعاپ, ءاربىر پىكىرگە قاتىستى دايەكتى ويلارىن ورتاعا سالدى.

ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, سىندارلى كەزەڭدە جۇزەگە اساتىن ءىس-قيمىلدارعا بايلانىستى سىني پىكىرلەردىڭ بولاتىنى زاڭدىلىق. دەگەنمەن ىشكى, سىرت­قى جاع­داي­لاردى ەسكەرە قاراعان­دا پرەزي­دەنت ۇس­تانىپ وتىرعان رەفورما­تور­لىق با­عىت­تىڭ قورىتىندىسى تاياۋ كەلەشەك­تىڭ ەن­شى­سىندە. ال جالپىۇلتتىق رەفەرەن­دۋم­­نىڭ ناتيجەسى ءاربىر قازاق­ستاندىقتىڭ ەل بو­لا­شاعىنا دەگەن سەنىمىنەن كورىنىس تابادى.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار