ءومىربايانىنا ۇڭىلگەندە بىلگەنىمىز, قىزىلوردا قالاسىندا دۇنيەگە كەلىپ, №12 ءى. قابىلوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتى ءبىتىرىپتى. 2005-2009 جىلدار ارالىعىندا ابىلاي حان اتىنداعى قازاق حالىقارالىق قاتىناستار مەن الەم تىلدەرى ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىلىم العان. كەيىن وسى وقۋ ورنىندا ماگيستراتۋرانى اياقتاپ, يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ «تابوتابوي» ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىلىمىن جەتىلدىرگەن. ءبىزدى قىزىقتىرعانى – اۋدارماشى, پسيحولوگ سىمباتتىڭ ءتىل مۇكىستىگى بار بالالار ءۇشىن مۋلتفيلم دايىندايتىندىعى. جاراعى جەتكىلىكتى, ستۋدياسى سايلى جىگىتتەردىڭ ءوزى ەلگە پايدالى دۇنيە ازىرلەۋ ءۇشىن مەمتاپسىرىسقا كوزىن ساتىپ وتىرعاندا ءبىر ءۇيدىڭ قازانىن قايناتىپ, بالالارىن تاربيەلەپ, ازاماتىنىڭ جاعدايىن جاساپ وتىرعان كەلىنشەكتىڭ مۋلتفيلمدەردى تەگىن ازىرلەيتىنىنە قايران قالعانبىز. ءسويتىپ ءبىز دە دوداعا قوسىلعان سىمباتتىڭ وزىپ شىعۋىنا تىلەكتەستەر قاتارىنا قوسىلدىق. سول جىلى سىمبات نۇرتازاقىزى جوبا جەڭىمپازى اتاندى.
– بىلەسىز بە, ۇزدىك 100 جاستىڭ قاتارىنا قوسىلعاننان كەيىنگى اۋەلگى كەزدەسۋلەردە كادىمگىدەي جۇرەكسىنەتىنمىن. كەيىن بويىم ۇيرەنىپ, ويىمدى ەركىن ايتاتىن بولدىم. نەگىزىنەن بىزبەن كەزدەسۋگە كەلەتىن جاستار عوي. ولاردىڭ اراسىنان ءتۇرلى تاعدىر يەلەرىن كورەسىڭ. سوندايدا مەنىڭ پسيحولوگتىعىم جەڭىپ كەتەدى. جاڭاعى زامانداستارىما ءسال دە بولسا كومەكتەسكىم كەلىپ, ىزدەنە ءتۇستىم, – دەيدى سىمبات.
ادەتتە ەلدىڭ الدىندا جۇرگەن تانىمال جانداردىڭ ءومىر جولدارى ءبىر-بىرىنە ۇقساس كەلەدى. كوپشىلىگى بالا كەزىنەن جاتپاي-تۇرماي وقىپ, سونىڭ ارقاسىندا قالاعان وقۋىنا ءتۇسىپ, كوپ ۇزاماي دەگەنىنە جەتىپ جاتادى. ال سىمباتتىڭ سوقپاعى ءسال باسقاشا ءورىلدى.
مەكتەپتە قاراپايىم وقۋشىلاردىڭ ءبىرى بولىپتى. قۇربىلارى ساحناداعى ءانشى, بيشىلەردى تۇگەلدەپ وتىرعاندا سىمبات ءوزىن بولاشاق ونەرتاپقىش نەمەسە عالىم رەتىندە ەلەستەتەتىن. ەشقاشان جۇرتقا بيلىك ايتاتىن باسشى بولسام دەگەن ەمەس, ەسەسىنە جانى ءلاززات الاتىن ىسپەن اينالىسقىسى كەلەتىن. مەكتەپ بىتىرەتىن جىلى قاتارلاستارىنان قالىسپاي, دايىندىق كۋرستارىنا قاتىسىپ, ۇبت-دان جوعارى ۇپاي جينادى. بۇل سىمباتقا ەرەكشە سەنىم سىيلادى جانە جەتىستىككە جەتۋدە ء«بىر پايىز تالانت, 99 پايىز ەڭبەك» دەگەننىڭ دۇرىستىعىنا كوز جەتكىزدى.
– ءوز باسىم ساتتىلىك دەگەنگە سەنەمىن. مىسالى, «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسىنا مەنىمەن قاتار 96 ادام ۇسىنىلىپتى. سولاردىڭ اراسىنان ەل تاڭداۋى ماعان تۇسكەنى جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەدى. مەكتەپ بىتىرگەن جىلى ۇبت-دان قانشا جوعارى ۇپاي الدىم دەگەنمەن ءوزىم تاڭداعان ماماندىققا تۇسە المايتىنىمدى ءبىلدىم. الماتىعا جەتە سالا كيوسكىدەن وسى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىن الىپ قاراسام, مەنىڭ ۇپايىممەن تۇرىك, پارسى تىلدەرىنە اۋدارماشى ماماندىعىنا گرانت بويىنشا تۇسۋگە بولادى ەكەن. سونىمەن, پارسى تىلىنە قۇجات تاپسىردىم. ەلىمىزدە پارسى ءتىلىن بىلەتىندەر از بولعاندىقتان ەكىنشى كۋرستان باستاپ ەلشىلىكتە جۇمىس ىستەدىم, – دەيدى سىمبات.
وقۋىن ءبىتىرىپ, قىزىلورداعا ورالدى. وبلىستىق وقۋ ورتالىعىندا الەۋمەتتىك پەداگوگيكالىق قىزمەت باعىتىندا جۇمىس ىستەي ءجۇرىپ, قيىن بالالار تاربيەسىنە ارالاستى. وسىلايشا, پسيحولوگ ماماندىعىن يگەردى. جۇمىس بارىسىندا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان قازاق تىلىندەگى ەڭبەكتەردىڭ ازدىعىن بايقايدى. ءبىراز ۋاقىت ءوزىن مازالاعان وسى ماسەلەنىڭ شەشىمى ويدا جوقتا تابىلدى. بىردە كىشكەنتايلارىنىڭ «ساياحاتشى دارا» ءمۋلتفيلمىن قىزىعا كورەتىنىن بايقاعان ول وسىنداي دۇنيە جاساپ كورۋگە بەل بۋادى. عالامتورعا قادالىپ وتىرعانداعى ەڭبەگى ەش كەتپەدى, تانىمدىق سۇراق-جاۋاپقا نەگىزدەلگەن ءمۋلتفيلمدى دايىنداپ بولعاندا ارقاسىنان ءبىر اۋىر جۇك تۇسكەندەي بولعانى ەستە.
دامىتۋشى مۋلتونىمدەردەن بولەك Bilim Foundation قوعامدىق قورىنىڭ دەمەۋشىلىگىمەن سىمبات «سيقىرلى كىلت» انيماتسيالىق ءمۋلتفيلمىن ازىرلەپ شىعاردى. تۋعان ءوڭىر تاريحى مەن كيەلى جەرلەرىن, سۇلۋ تابيعاتى مەن عاجاپ تۇلعالارىن ناسيحاتتاۋ ءۇشىن دايىندالعان ءمۋلتفيلمدى ازىرلەۋ بارىسىندا ۇزدىك پەداگوگتەر مەن تاريحشىلار كەڭەسىنە جۇگىندى. كوپ ۇزاماي تاپسىرىس نەگىزىندە «وتپەن ويناما, بالاقاي» تانىمدىق ءمۋلتفيلمىن دە كىشكەنتاي كورەرمەندەر نازارىنا ۇسىندى.
قازىر سىمبات نۇرتازاقىزى «دىبىستاردى ماشىقتاندىرۋ», «كوڭىلدى تۇستەر» اتتى دامىتۋشى مۋلتفيلمدەر سەرياسىنىڭ, «كومپيۋتەرلىك پسيحودياگنوستيكا», «لوگوريتميكا» ادىستەمەلىك قۇرالىنىڭ اۆتورى رەتىندە تانىمال. «سۋيتسيد پرەۆەنتسياسى» اتتى جوبا جاساعان ول 2016 جىلى يسپانيادا وتكەن 16-شى «سۋيتسيد جانە سۋيتسيدالدى ارەكەت» تاقىرىبىنداعى ەۋروپالىق سيمپوزيۋمدا «قازاقستانداعى كامەلەتكە تولماعاندار اراسىندا سۋيتسيدتەردىڭ الدىن الۋ: قىزىلوردا وبلىسىنىڭ تاجىريبەسى» دەپ اتالاتىن بايانداما جاساپ, الەم ساراپشىلارىنىڭ وڭ باعاسىن الدى. 2019 جىلى بۇۇ بالالار قورى مەن دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ وڭتۇستىك افريكادا وتكەن حالىقارالىق ساراپشىلار وتىرىسىنا قاتىسىپ, جاسوسپىرىمدەر اراسىندا ءسۋيتسيدتىڭ الدىن الۋداعى تاجىريبەسىن تانىستىردى.
– جۋىردا عانا ومىردەن ءوتىپ كەتكەن اكەم نۇرتازانىڭ, ءبىزدىڭ اماندىعىمىزدى تىلەپ وتىرعان انام قالدىگۇلدىڭ سەنىمىن اقتاعانىما قۋانامىن. اكەم عۇمىرىن ءبىلىم سالاسىنا ارناعان ادام ەدى. مەنىڭ جەتىستىگىمە بالاشا قۋانىپ, باعىت-باعدار بەرىپ وتىراتىن. الدىما ماقسات قويىپ, سوعان جەتۋگە تالپىنعان ماعان جىلى ءسوزىن ايتىپ, جىگەرلەندىرگەن جاقىندارىما, بارشا تىلەۋلەستەرىمە العىس ايتامىن, – دەيدى بالالاردى سيقىرلى الەمگە جەتەلەگەن سىمبات.
قىزىلوردا
