وتىرىسقا قاتىسقان قازاقستاننىڭ ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى رەفەرەندۋم وتكىزۋ ماسەلەسى بويىنشا ءوز كوزقاراستارىن ءبىلدىردى. سونداي-اق بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى قاتىناستاردا كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ ءرولىن, حالىقتىڭ ەلدى باسقارۋعا قاتىسۋىن كەڭەيتۋدى جانە ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن قورعاۋدى كۇشەيتۋدى تالقىلادى. ءىس-شارا «قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى» كەاق باسقارما توراعاسىنىڭ كەڭەسشىسى سامات نۇرتازانىڭ مودەراتورلىعىمەن ءوتتى.
قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اليانسىنىڭ پرەزيدەنتى بانۋ نۇرعازيەۆا ءوز سوزىندە بۇگىنگى تاڭدا باستى مىندەت ازاماتتاردى كونستيتۋتسياعا وزگەرىستەر مەن تۇزەتۋلەر تۋرالى حاباردار ەتۋ ەكەنىنە نازار اۋداردى.
«بۇل قاراپايىم ازاماتقا نە بەرەدى, نە وزگەرەدى, وسىنى ءتۇسىنۋ وتە ماڭىزدى. كونستيتۋتسيا پارلامەنتتىڭ قابىلداۋىمەن بىرنەشە رەت وزگەرىسكە ۇشىرادى. بۇل زاڭدى پروتسەسس جانە مۇنداي تاجىريبەنى وسى جولى دا قولدانۋعا بولاتىن ەدى. بىراق قازىرگى مەملەكەت باسشىسى قابىلداعان ساياسي قادامداردىڭ بىرىزدىلىگى «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» قاعيداتىمەن كورىنىس تابادى. قاسىم-جومارت توقاەۆقا حالىقتىڭ پىكىرىن ەستۋ ماڭىزدى. ءوز ازاماتتارىن تىڭداۋ, ولاردىڭ پىكىرىن ءبىلۋ بيلىك پەن حالىق اراسىنداعى قارىم-قاتىناستا تەرەڭ سەنىمگە تەڭ», دەدى ب.نۇرعازيەۆا.
رەفەرەندۋم وتكىزۋ تۋرالى جاڭالىققا «بەلسەندى ازامات» قوعامدىق قورىنىڭ توراعاسى گامال تۇزەلباەۆ تا تۇسىنىكتەمە بەردى. ونىڭ پىكىرىنشە, ەلدىڭ ءاربىر ازاماتى رەفەرەندۋمعا قاتىسۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن سەزىنۋگە ءتيىس. سونىمەن قاتار ول ۇكىمەتتىڭ اتقارۋشى بيلىك ينستيتۋتى رەتىندە قاڭتار وقيعالارىنان كەيىن ازاماتتاردىڭ سەنىمىن قالپىنا كەلتىرۋى كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«ارينە, قازىر ۇسىنىلىپ وتىرعان كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر قوعامدى ودان ءارى دەموكراتيالاندىرۋعا, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرىندە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعانى قۋانتادى. ەگەر قاڭتار وقيعاسىنىڭ اۋىر زارداپتارى بولماسا, ۇكىمەتتىڭ وتستاۆكاعا كەتۋى مۇمكىن ەمەس ەدى. وكىنىشكە قاراي, بۇگىندە قازاقستان ازاماتتارى ۇكىمەتتىڭ بۇرىنعى قۇرامى جول بەرگەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماسەلەلەردىڭ سالدارىن ءالى دە باستان كەشۋدە. ساتىپ الۋ قابىلەتىنىڭ تومەندىگى, كولەڭكەلى مونوپوليالار, رەيدەرلىك, الاياقتىق, سىبايلاس جەمقورلىق, ەلدەگى تاۋارلارعا تۇسىنىكسىز باعا بەلگىلەۋ, جەكە تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا قول جەتىمدىلىكتىڭ تومەن دەڭگەيى, زاڭناماداعى ولقىلىقتار. دەمەك ۇكىمەتكە زاڭ كۇشى بار ۋاقىتشا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى ءوز جاۋاپكەرشىلىگىنە الۋ قۇقىعىن بەرە وتىرىپ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىنا, بوستاندىقتارى مەن مىندەتتەرىنە قاتىستى نقا-نى قوعامدىق تالقىلاۋ نورمالارىن ەلەمەي, قايتا بەتپە-بەت كەلۋ قاۋپى بار ەكەنى بەلگىلى بولدى», دەدى گ.تۇزەلباەۆا.
حالىقارالىق قۇقىق سالاسىنداعى ساراپشى, ءسىم جانىنداعى قوعامدىق كەڭەستىڭ مۇشەسى ليليا يسپەنبەتوۆا داۋىس بەرۋدىڭ پراكتيكالىق ماسەلەلەرىنە توقتالدى. سونداي-اق داۋىس بەرۋ ۋچاسكىلەرىندە نەنى قاراستىرۋ كەرەكتىگىنە ەكپىن بەردى. ال Eurasian Expert Council Foundation قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى شىڭعىس لەپسىباەۆ رەفەرەندۋمنىڭ حالىقتىڭ تىكەلەي زاڭ شىعارۋىن بىلدىرەتىن دەموكراتيانىڭ ماڭىزدى ينستيتۋتى ەكەنىن العا تارتتى.
«بۇل – مەملەكەت جانە ءاربىر ازاماتتاردىڭ ماڭىزدى شەشىمدەر قابىلداۋدا قوعامنىڭ قاتىسۋىنىڭ ءبىر ءتاسىلى. تۇلعانىڭ قابىلداعان شەشىمى پروتسەدۋرانىڭ ناتيجەسىنە اسەر ەتەدى, سوندىقتان دا وسى ماسەلە بويىنشا ونىڭ حاباردار بولعانى ماڭىزدى. رەفەرەندۋمنىڭ شارتتارى مەن ءتارتىبى ءتيىستى ەلدەردىڭ كونستيتۋتسيالارى مەن زاڭدارىمەن رەتتەلەدى», دەدى ش.لەپسىباەۆ.
وتىرىسقا قاتىسۋشىلار رەفەرەندۋمدى وتكىزۋ يدەياسىن قولداپ, كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلەتىن تۇزەتۋلەر جوباسى ساياسي ينستيتۋتتاردىڭ قۇرىلىمدىق قايتا قۇرۋىن قامتيتىنىن اتاپ ءوتتى.
