قازاقستان • 29 ءساۋىر، 2022

كەتكەندەر قايتىپ كەلەدى

105 رەت كورسەتىلدى

تىرلىگى مەن بىرلىگى جاراسقان قازاق ەلى كىسى بالاسىن كوكىرە­گىنەن كەرى يتەرمەگەنى قارت تاريح پاراقتارىندا حاتتاۋلى تۇر. قايتا ناۋبەت جىلدارىندا، ستاليندىك رەپرەسسيا كە­زىندە جەر اۋدارىلىپ كەلگەن وزگە ۇلت وكىلدەرىن باۋىرىنا با­سىپ، مەيىرىن توككەنىن تاريح پاراقتارىنان جاقسى بىلەمىز.

وزگە ەلدەن كەلگەندەر قاي كەزدە دە قازاقتاردىڭ وزەكتەن تەپپەگەنىن ايتۋدان شارشاعان ەمەس. ولار جىل سايىن كوڭىلى بالاداي رياسىز، پەيى­لى دارحان دالاداي كەڭ قازاق حال­قىنا شىن كوڭىلدەن شىققان العىس­­تارىن جاۋدىرىپ-اق جاتادى. سارتاپ دالا، جۋساندى قىردان باقى­تىن تاپقانداردىڭ قاراسى قالىڭ. ءتىپتى جىل وتكەن سايىن ەسەلەنىپ تە كەلەدى.   

ۋاقىتىندا كوپتەگەن وزگە ۇلت وكىل­دەرى ەس جيىپ، ەتەك جيناعان سوڭ تاريحي وتاندارىنا ورالۋعا نيەتتى بولدى. بابالارىنىڭ كىندىك قانى تام­عان ولكەگە اياق باسقىلارى كەلگەندىكتەن بولار، ولاردىڭ ءبىرى گەرمانيا، گرەكيا، يز­رايل، رەسەي، ۋكراينا دەپ شەكارا استى، جاڭا ومىرگە قادام باس­تى. الايدا قازاقستاننىڭ بايتاق دالاسىنداعى ەركىن­دىك پەن ەلدىڭ اق ادال نيەتىن اڭساعان تالاي وتباسى كەرى ورالدى. ايتەۋىر كوكىرەگىن ساعى­نىش تابى سارعايتتى ما، الدە بايىرعى وتانىنداعى ەكونوميكالىق جاعدايلار اسەر ەتتى مە، الەۋمەتتىك ماسە­لەلەر مەزى ەتتى مە، ول جا­عىن كىم ءبىلسىن؟! بەلگىلىسى، كوش كەرۋەنىنىڭ بەتى كەرى بۇ­رىلدى. قازاقستانعا قايتا ورالعانداردىڭ سانى ۋاقىت وتكەن سايىن ارتا تۇسكەنىن ستاتيستيكالىق دەرەك­تەر دە ايقىنداپ تۇر.

شىرايلى شىمكەنت شا­ھارىن مەكەن ەتكەن يونيس سيدي­روپۋلوعا تاۋەل­­سىزدىكتىڭ ال­عاش­قى جىلدارى وڭاي بول­ماعان كورىنەدى. ول تاريحي وتانى – ەللادا ەلىنە كوشۋگە بەل باي­لايدى. الايدا ارادا كوپ ۋا­قىت وتپەي، قازاقستان­عا قايتا ورالعاندى ماقۇل كورەدى.

– مەن قازاقستانعا جاع­دايدى باي­قاپ كورەيىن، ەلدەگى احۋالدى بارلا­يىن دەگەن نيەتپەن، باقاي ەسەپپەن قايتا ورالعان جوقپىن. شەتەلدى كەز­گەننەن دە كادىمگىدەي شار­شايسىڭ. ونى ءوزىم ايقىن سەزىن­دىم. كوپ ادامدار ايتىپ، ىزدەپ جۇرگەن ەرتەگىدەگىدەي ءتاتتى ءومىردى شىن مانىسىندە ول جاقتان تابا بەرمەيسىڭ. بۇل دالەلدەۋدى قاجەت ەتپەيتىن اكسيوما ىسپەتتى. ءوزىمنىڭ بو­لاشاعىمدى قازاقستانمەن بايلانىستىرامىن. نەگە دەسەڭىز، بۇل – مەنىڭ وتانىم. بالالارىمدى ءوسىرىپ، قازاق دالاسىندا تاربيەلەگەندى، ولار­دىڭ وسىندا تۇرعانىن، وسىندا جەتىلگەنىن راسىندا دا ماقۇل كورەمىن، – دەيدى ول.

دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، كەيىنگى جىل­دارى شەتەلدەن مىڭ­­داعان وزگە ۇلت وكىلى قا­­زاق­ستانعا كوشىپ كەلگەن ەكەن. ولاردىڭ بارلىعى دا ۋاق­تىلى قازاقستاننىڭ ازامات­تى­عىن الىپ، تىر­لىكتەرىن باستاۋعا نيەتتەنگەن. كوشىپ كە­لۋشىلەردىڭ قاتارىندا ۋكراين، ورىس، ازەربايجان ۇل­تى وكىلدەرىنىڭ ۇلەس سال­ماعى باسىم. ەلگە قايتا ورال­عانداردىڭ دەنى قوستاناي، الماتى، ماڭعىستاۋ وبلىس­تارى مەن الماتى قالاسىنا قونىستانعاندى ءجون كورەدى. بايقاعانىمىز، تاريحي وتاندارىنا ورالعانداردىڭ باسىم كوپشىلىگى قازاقستاندا­عى باۋىرمالدىقتى، مەيىر­باندىقتى قاتتى اڭسايدى. ونى وزدەرى ءجيى ايتىپ تا ءجۇر. ەڭ باستىسى ولار ەلدەگى تى­نىشتىقتى ماق­تان تۇتادى. بىرلىك ۇستەمدىك قۇرعان ەلدە بەرەكەنىڭ ورنايتىنىنا دەگەن سەنىمدەرى زور.

جوعارىدا ءبىز اڭگىمەگە ارقاۋ ەتكەن يونيس سيديرو­پۋلو بابالارى­نىڭ تابانىنىڭ تابى قالعان ەلگە بارىپ، وندا 19 جىل ءومىر ءسۇرىپتى. تۇسىنگەن­گە 19 جىل از ۋاقىت ەمەس. ەللادا ەلىندە جۇرگەنىمەن، ونىڭ قا­زاقستانعا، وڭتۇستىكتەگى شىرايلى شا­ھار شىمكەنتكە اڭسارى اۋا بەرگەن. ول البەتتە، ءوز سوزىندە تۇراقتىلىق پەن ەلدەگى تاتۋلىق، تىنىشتىق اتاۋ­لى قاستەرلى ۇعىمداردى قاتتى باعا­لايتىنىن تىلىنە تيەك ەتتى. ونىڭ كوكىرەگىندەگى قازاقستانعا دەگەن سا­عى­­نىش كەرى قايتۋىنا سەپ بولعان سى­ڭايلى. قانشا دەگەنمەن قازاق حالقىنا باۋىر باستى، توننىڭ ىشكى باۋىنداي ارا­لاستى، سىيلاستى. سول سىيلاستىق گرەكيا اسقان ازاماتتىڭ شىمكەنتكە كەلىپ، تىرلىگىن تىكتەۋىنە تۇرتكى بول­عانى انىق.

سوڭعى جاڭالىقتار

اقجايناق استانا

ەلوردا • كەشە

ديماش پەن دجەكسون

ونەر • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار