«زاڭ جوباسىندا نەگىزگى بيولوگيالىق قاۋىپتەر ەسكەرىلگەن. بىرىنشىدەن, اسا قاۋىپتى ينفەكتسيالاردىڭ تابيعي وشاقتارىنا ءمان بەرىلىپ وتىر. اسا قاۋىپتى ينفەكتسيالاردىڭ وشاقتارى ەل اۋماعىنىڭ جارتىسىنا تارالعان. مىسالى, وبا 10 وبلىستىڭ اۋماعىندا, تۋليارەميا 12 وبلىستىڭ اۋماعىندا, گەمورراگيالىق قىزبالار 4 وبلىستىڭ جانە شىمكەنت قالاسىنىڭ اۋماعىنا تاراعان. سونداي-اق ەكى مىڭداي كۇيدىرگى بويىنشا قولايسىز ەلدى مەكەندەر بار. ەكىنشىدەن, قاۋىپتى ينفەكتسيالاردىڭ سىرتتان اكەلىنۋى ماسەلەسىنە توقتالساق, قازاقستاننىڭ حالىقارالىق تۋريستىك ىسكەرلىك بايلانىستاردى كەڭەيتۋى ناتيجەسىندە جىل سايىن تىرىسقاقتىڭ اكەلىنۋى جاعدايلارى تىركەلەدى», دەدى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اجار عينيات.
زاڭ جوباسى بويىنشا بيولوگيالىق قاتەرگە قارسى ءىس-قيمىلدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن مىناداي باعىتتاردىڭ اياسىندا قۇرۋ جوسپارلانۋدا: ءبىرىنشى باعىت - ستراتەگيالىق جوسپارلاۋ, بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىكتى بولدىرماۋ, بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى باسىم عىلىمي-زەرتتەۋ باعىتتارىن ايقىنداۋ جونىندەگى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى ازىرلەۋ.
ەكىنشى باعىت - مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ ۇيلەستىرىلگەن ۆەدومستۆوارالىق جۇيەسىن قۇرۋ جانە ونىڭ پروفيلاكتيكالىق فۋنكتسياسىن كۇشەيتۋ. ۋاكىلەتتى ورگان ەنگىزىلەدى, ونىڭ نەگىزگى مىندەتى - ۆەدومستۆوارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءىس-قيمىلدارىنىڭ كەلىسىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ, بيولوگيالىق قاتەرلەردىڭ الدىن الۋ جونىندەگى ۋاقتىلى ءارى ءتيىمدى شارالاردى ازىرلەۋ ءۇشىن ءارتۇرلى سالالاردان اقپارات جيناۋ جانە تالداۋ جۇرگىزۋ.
سونىمەن قاتار, 13 مۇددەلى ۋاكىلەتتى ورگان, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان وكىلەتتىكتەرىنىڭ قۇزىرەتتەرى ايقىندالادى. پروفيلاكتيكالىق فۋنكتسيانى كۇشەيتۋ اياسىندا الدىن الا ەسكەرتۋسىز اسا قاۋىپتى پاتوگەندەرمەن جۇمىس ىستەۋگە قاتىستى مەملەكەتتىك باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ, سونداي-اق بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك سالاسىندا جەدەل نازار اۋدارۋ جانە پروفيلاكتيكا شارالارى كوزدەلەدى. ءۇشىنشى باعىت - بەيىندى قىزمەتتەر مەن حالىقتىڭ ىقتيمال توتەنشە جاعدايلارعا دايىندىعىن قامتاماسىز ەتۋ.
ء«اربىر ىقتيمال قاۋىپ ءۇشىن بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك سالاسىندا نازار اۋدارۋ حاتتامالارى (ستسەناريلەرى) ازىرلەنەدى, وندا مەملەكەتتىك ورگاندار مەن وزگە دە ۇيىمدار ءىس-قيمىلدارىنىڭ, ولاردىڭ توتەنشە جاعدايلار كەزىندە ۆەدومستۆوارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ الگوريتمدەرى جاسالادى. اسا قاۋىپتى پاتوگەندەرمەن جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن دايارلىقتان وتكەن بىلىكتى مامانداردان كادر رەزەرۆى قالىپتاستىرىلادى, قاجەت بولعان جاعدايدا ولار اسا قاۋىپتى پاتوگەندەرمەن جۇمىس ىستەۋگە (توتەنشە جاعدايلار, پاندەميا, باسقا ەلدەرگە كومەك كورسەتۋ) جۇمىلدىرىلادى. پاتوگەندى بيواگەنتتەرمەن جۇمىس ىستەيتىن وبەكتىلەردى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋ حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلتىرىلەدى. عىلىمي-تەحنيكالىق الەۋەت پەن رەسۋرستاردى مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن كۇشەيتۋ جوسپارلانىپ وتىر. پاندەميا ساباقتارىن ەسكەرە وتىرىپ, زاڭ جوباسىندا حالىقتىڭ حاباردار بولۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ جانە ونىڭ قاۋىپتى بيوفاكتورلاردىڭ اسەرىنە نازار اۋدارۋعا دايىندىعى جونىندەگى شارالار قاراستىرىلعان. سونداي-اق كادرلىق الەۋەتتى ساقتاۋ جانە نىعايتۋ ءۇشىن ىنتالاندىرۋ شارالارى كوزدەلگەن. مەملەكەتتىك ۇيىمداردىڭ تاۋەكەلگە نەعۇرلىم بەيىم ماماندارى مەن قوسالقى پەرسونالىنا ەڭبەكاقى تولەۋ ارتتىرىلادى, ساۋىقتىرۋ جونىندەگى جاردەماقىلار بەلگىلەنەدى», دەدى مينيستر.
ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, ميكروورگانيزمدەردىڭ ۇلتتىق جانە جۇمىس كوللەكتسيالارىنىڭ قىزمەتىن رەتتەۋ ەسكەرىلگەن. ميكروورگانيزمدەر كوللەكتسيالارىن جۇرگىزۋدىڭ جالپى تالاپتارى ەنگىزىلەدى, ۇلتتىق جانە جۇمىس كوللەكتسيالارىنىڭ ماقساتى ناقتى انىقتالادى. مۇنداي كوللەكتسيالار ميكروورگانيزمدەردىڭ سيپاتتارىن زەرتتەۋ, ولاردى جۇيەلەۋ جانە ولاردىڭ تەرىس اسەرىن ازايتۋ جولدارىن جاساۋ ءۇشىن ماڭىزدى.
«نەگىزگى زاڭ جوباسى جوعارىدا كورسەتىلگەن باعىتتاردى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان 8 تاراۋدان جانە 32 باپتان تۇرادى, سونداي-اق قولدانىسقا ەنگىزۋ ءۇشىن التى ايلىق وتپەلى كەزەڭدى جانە پاتوگەندى بيواگەنتتەرمەن جۇمىس ىستەۋگە رۇقساتتاردى رەسىمدەۋ مەن قايتا رەسىمدەۋ ءۇشىن قوسىمشا 6 ايدى كوزدەيدى», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
مۇنىمەن قوسا پالاتانىڭ جالپى وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» ىلەسپە قۇجات ەكى وقىلىمدا قارالىپ, قابىلداندى.
ىلەسپە زاڭ جوباسى 3 كودەكس پەن 11 زاڭدى قوسا العاندا, 14 زاڭنامالىق اكتىگە وزگەرىستەر ەنگىزۋدى كوزدەيدى.
