وسى مارتەبەلى اتاققا ءى.ورازباق ۇلى 1966 جىلى قول جەتكىزدى. ولەگ چاپايكين, نيكولاي پاحۋتكو جانە ۆلاديمير درەكسلەر سىندى اتاق-داڭقتارى الىسقا جايىلعان ساڭلاقتارمەن يىق تىرەسە جاتتىققان ول ءتۇرلى جارىستاردا رەسپۋبليكا نامىسىن ابىرويمەن قورعادى. دۋشانبە, تاشكەنت, كيەۆ جانە باسقا قالالاردا وتكەن ءدۇبىرلى دودالاردا ەلەۋلى تابىستارعا قول جەتكىزدى. ول كەزدە اۋىر سالماقتا كۇش سىناساتىن قازاق زىلتەمىرشىلەرى مۇلدە جوق ەدى. ايگىلى ءابدىسالان نۇرماحانوۆ پەن ابىلسەيىت ايحانوۆقا ەلىكتەگەن قارادومالاقتار نەگىزىنەن بوكس نەمەسە كۇرەس ۇيىرمەلەرىنە باراتىن. ۋاقىت وزا ءىزباساردىڭ ىزىمەن وسى سپورت ءتۇرىن سەرىك ەتكەندەردىڭ قاتارى كوبەيە باستادى.
ورتالىق ازيا مەن قازاقستان تەمىرجولشىلارى اراسىندا كەڭەس وداعىنىڭ چەمپيونى اتانعان ءىزباسار ورازباق ۇلى سپورت پەن قىزمەتتى قاتار الىپ ءجۇردى. ول بىرنەشە ەرىكتى سپورت قوعامدارىندا نۇسقاۋشى, جاتتىقتىرۋشى, توراعا بولا ءجۇرىپ, ارا-تۇرا بايراقتى باسەكەلەردە دە باق سىنادى. سونىڭ ءبىرى – 1990 جىلى ماروككونىڭ مەحناس قالاسىندا جەڭىل اتلەتيكادان ارداگەرلەر اراسىندا وتكەن الەم بىرىنشىلىگى. اتالعان جارىستا 100 مەترگە جۇگىرۋ جانە يادرو لاقتىرۋدان الدىنا جان سالماعان ءىزباسار باس جۇلدەنى ولجالادى. وسى ورايدا, كەيىپكەرىمىزدىڭ 1991-2006 جىلدار ارالىعىندا الماتى قالالىق دەنەشىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسىن باسقارعانىن دا ايتا كەتكەن ابزال.
اتتاي 16 جىل بويى قالا سپورتىنىڭ تىزگىنىن ۇستاعان ازاماتقا الماتىداعى «حالىقتىق-ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى جانە بۇقارالىق ساۋىقتىرۋ-دەنەشىنىقتىرۋ» كلۋبىنىڭ ديرەكتورى قىزمەتىن اتقارۋ پالەندەي قيىندىق تۋعىزعان جوق. ونىڭ ۇستىنە ءىزباسار 1992 جىلى بارسەلونا (يسپانيا), 1996 جىلى اتلانتا (اقش), 2000 جىلى سيدنەي (اۋستراليا) جانە 2004 جىلى افينادا (گرەكيا) الاۋى تۇتانعان وليمپيا ويىندارىنىڭ كۋاسى بولىپ, بەس قۇرلىقتى ارمانسىز شارلادى. سول جارىستاردا جيناعان مول تاجىريبەسىن جۇمىس بارىسىندا وڭدى پايدالاندى. سونىڭ ارقاسىندا «رەسپۋبليكا مادەنيەتىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قىزمەتكەرى», «كسرو دەنەشىنىقتىرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى», «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى» جانە «جوعارى دارەجەدەگى تورەشى» دەگەن اتاقتاردى يەلەندى.
ءى.ورازباق ۇلىنىڭ ەلىمىزدە بۇقارالىق سپورتتىڭ دامۋىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى زور ەكەنىن بارشا جۇرت جاقسى بىلەدى. مەدەۋ شاتقالىنداعى «باسپالداق» باسەكەسى, الماتى وبلىسىنىڭ اۋماعىنداعى قىرعاۋىلدى اۋىلىنداعى قار ۇستىندەگى قىسقى ويىن, جامبىل مۋزەيىنە شاڭعىمەن ەكى كۇندىك جورىق, الماتى قالاسىنداعى جاڭاجىلدىق تۇنگى جەلاياقتار سايىسى... وسىنىڭ بارلىعى اتالعان ازاماتتىڭ تىڭ يدەيالارىنىڭ جەمىسى. ءىزباساردىڭ جەتەكشىلىگىمەن جۇزەگە اسىرىلعان اتالعان ءىس-شارالاردىڭ ءمانى مەن ماڭىزى وتە زور ەدى. ماسەلەن, تۇنگى جاياۋ جارىس ۇيىمداستىرۋداعى ماقسات – جاڭا جىلدى اققاينار اتىپ, اراق-شاراپپەن قارسى الۋ ءداستۇرىن بۇزۋ. تۇنگى ساعات 00.00-گە 15 مينۋت قالعاندا اباي داڭعىلىمەن جۇگىرۋ باستالادى. وعان توعىز بەن 90 جاس اراسىنداعى ادامدار قاتىسىپ, ولار بالۋان شولاق اتىنداعى سپورت سارايىنىڭ الدىندا ورناتىلعان ءزاۋلىم شىرشا ماڭىنا جۇگىرىپ جەتۋگە ءتيىس. وزعاندارى جۇلدە السا, قالعاندارى ويىن-ساۋىق قۇرىپ قايتادى. ءبىر سوزبەن ايتساق, سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋدىڭ بىردەن-ءبىر داڭعىل جولى.
ءىزباساردىڭ وسى سالاداعى كوشباسشىلىق باستامالارى ءوز زامانداستارى مەن قالا تۇرعىندارى اراسىندا وتە جوعارى باعالاندى. گرەك-ريم كۇرەسىنەن الەم جانە وليمپيادا چەمپيونى جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ: «ونىڭ ەسىمى رەسپۋبليكادا العاش رەت ءداستۇرلى ەمەس دەنەشىنىقتىرۋدىڭ نەگىزىن قالاۋشى ءارى ساۋىقتىرۋ-بۇقارالىق جۇمىستاردى ومىرگە ەنگىزۋشى رەتىندە تاريحتا قالدى», دەسە جۋرناليست-جازۋشى نەسىپ ءجۇنىسباي ۇلى: «الماتىدا بۇقارالىق سپورتتى وركەندەتۋ مەن سالاماتتى ءومىر سالتىن ورنىقتىرۋدا ءىزباسار ورازباق ۇلىنىڭ توككەن تەرى مەملەكەتتىك سىيلىققا ابدەن لايىق» دەگەن وي ايتقان ەدى. ارينە, ودان بەرى دە ىقىلىم ۋاقىت ءوتتى. دۇنيەنى ۇيپالاعان وقىس وقيعالار نەبىر اتپال ازاماتتاردى ارادان الىپ كەتتى. سىمداي تارتىلعان سىمباتتى, وت جۇرەكتى, سوم بىلەكتى سپورت ساردارى ءىزباسار ورازباق ۇلى دا ويدا-جوقتا و دۇنيەلىك بولدى. ارتىندا مىڭداعان جانكۇيەرى مەن شاكىرتتەرى قالدى. عالىم, ءسۇيىن سەكىلدى ۇلدارى اكە اماناتىن ارقالاپ, مەملەكەت, قوعام الدىنداعى ازاماتتىق پارىزدارىن ادال اتقارىپ ءجۇر.
ءىزباساردىڭ ارتىندا قالعان ءىزى كوپ, سايراپ-اق جاتىر. ءوزى 63 جىل اۋاسىن جۇتقان الماتىدا ونىڭ اتىندا ءبىر بەلگى قالۋى كەرەك ەدى عوي. وعان تەلەگەي-تەڭىز توككەن تەرى لايىق دەپ بىلەمىز. قالانىڭ اكىمدىك, ونىڭ قۇزىرىنداعى دەنەشىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقاراماسى الداعى ۋاقىتتا ءىزباسار ورازباق ۇلىن ەسكە الۋعا تۇرارلىق ءىس-شارانى ويلاستىرادى دەپ ۇمىتتەنەمىز.
ورىسباي ابدىلدا ۇلى,
بايىرعى سپورت ءجۋرناليسى
