توتەنشە جاعداي ماماندارى جەتىپ ۇلگەرگەنشە, رەچنوە اۋىلىندا ەكى ءۇيدى سۋ باسىپ, ءۇش ءۇيدىڭ ماڭايىنا جايىلعان. قۇتقارۋشىلار جەتە سالىسىمەن, 16 تۇرعىندى قاۋىپسىز جەرگە شىعاردى. قورا-قوپسىسىنداعى تورايىنا دەيىن امان الىپ قالدى. اۋىلدىقتاردىڭ ايتۋىنشا, دەر كەزىندە جەتكەن قۇتقارۋ قىزمەتى 50 باس مالدى اۋىل شەتىندەگى سۋ باسپايدى-اۋ دەگەن ورىنعا قاماعان. «مالىم – جانىمنىڭ ساداعاسى» دەپ وتىرعان رەچنوە اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن مالدان باسقا بايلىق جوق.
وزەن ارناسىنا كەپتەلگەن مۇزدى تەحنيكامەن اشۋ مۇمكىن بولماعاندىقتان, ماماندار بىردەن جارۋعا شەشىم قابىلدادى. سەبەبى مينۋت سايىن كوتەرىلىپ بارا جاتقان وزەن سۋى بۇكىل اۋىلعا قاۋىپ ءتوندىردى. سۋ قاۋپىنىڭ الدىن الۋعا قىس ورتاسىنان بەرى دايىندالعان قۇتقارۋشىلار 6 067 شارشى مەتر الاڭدا جارىلعىش زات پايدالانىپ, كەپتەلگەن مۇزدى كۇلدەي ەتتى. قاۋىپ تاعى تونبەۋى ءۇشىن توتەنشە جاعداي قىزمەتكەرلەرى تىكۇشاقپەن وزەن بويىن بارلاپ شىقتى.
دەگەنمەن, سۋدىڭ ەكپىنى كۇشەيە بەرگەن كورىنەدى. 20 ساعات ىشىندە سۋ دەڭگەيى تاعى كوتەرىلىپ, 8 ءۇي سۋ استىندا قالعان. ونىڭ التاۋى تۇرعىن ءۇي بولسا, ەكەۋى بوس تۇرعان ەدى. تۇرعىندار قۇتقارۋشىلاردىڭ باقىلاۋىمەن دەرەۋ ۇيلەرىن تاستاپ كەتتى. رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, 36 تۇرعىن, ونىڭ ىشىندە 10 بالا ەۆاكۋاتسيادان كەيىن تۋعان-تۋىستارىنا ورنالاستىرىلعان ەكەن.
وقيعا ورنىنا وبلىستىق تجد جەكە قۇرامىنىڭ 69 قىزمەتكەرى, 2 ءجۇزۋ قۇرالى, 11 موتوپومپا جانە 8 بىرلىك تەحنيكا, جاو-نىڭ 20 قىزمەتكەرى جانە 8 بىرلىك تەحنيكا جۇمىلدىرىلدى. قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋ جانە سۋ باسقان ۇيلەردى توناۋ فاكتىسىن بولدىرماۋ ءۇشىن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى دە جۇمىلدىرىلدى.
– رەچنوە اۋىلىندا سۋ باسۋ قاۋپىنىڭ بەتى قايتقان سياقتى. باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرمىز. جالپى, وبلىستا جاعداي تۇراقتالدى, – دەيدى تجد ءباسپاسوز حاتشىسى مارينا ليسكوۆا.
قازىرگى ۋاقىتتا اۋىلدا سۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى بايقالادى. تىكۇشاقپەن شولۋ جاساعان ماماندار وزەن ارناسىندا مۇز كەپتەلىسى جوقتىعىن ايتتى. تجد ماماندارىنىڭ كۇشىمەن سۋ باسقان اۋماقتاردا سورۋ جۇمىستارى ۇيىمداستىرىلدى. قاۋىپتىڭ بەتى قايتتى دەگەنمەن, قۇزىرلى ورگاندار مونيتورينگ جۇرگىزىپ, كۇشەيتىلگەن رەجىمدە جۇمىستارىن جالعاستىرادى.
تجد باستىعى ەرلان نۇرپەيىسوۆتىڭ ايتۋىنشا, مارقاكول قورىعى جاقتا قاردىڭ بيىكتىگى 100-125 سانتيمەتر ارالىعىندا. ال وبلىستىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەرىندە قار مۇلدەم جوق. قار سۋىنىڭ قورى التاي, گلۋبوكوە, كاتونقاراعاي, كوكپەكتى اۋداندارىندا جانە ريددەر قالاسىندا نورمادان جوعارى. سينوپتيكتەر بولجاعانداي, ساۋىردە وبلىس اۋماعىنىڭ باسىم بولىگىندە جاڭبىر جاۋادى.
جالپى, وبلىس اۋماعىندا سۋ باسۋ قاۋپى بار-اۋ دەگەن 108 ەلدى مەكەندە 7 682 تۇرعىن ءۇي ورنالاسقان. سونداي-اق وبلىستىق تج دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى «جول كارتاسى» باعدارلاماسى اياسىندا قابىلدانعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە سۋ باسۋ قاۋپى بار ەلدى مەكەندەردىڭ ازايعانىن تىلگە تيەك ەتتى.
– جاعداي شيەلەنىسكەن جاعدايدا جەكە قۇرامنىڭ 1 524 ادامى, 838 بىرلىك تەحنيكا جانە 179 موتوپومپا بار. ودان بولەك جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ كۇشتەرى دايىن. تجد كۇشتەرى مەن قۇرالدارىنىڭ توپتاماسى ازىرلەندى. تجد ءۇشىن 111 ۋاقىتشا ورنالاستىرۋ پۋنكتى دايىندالدى. التاي, گلۋبوكوە, شەمونايحا, كاتونقاراعاي, كوكپەكتى جانە بورودۋليحا اۋداندارىندا سۋ تاسقىنى جاعدايى بولعان جاعدايدا وزگە وڭىرلەردەن كۇشتەر مەن قۇرالداردى اۋىستىرۋ سحەماسى ازىرلەندى, – دەدى تجد باستىعى ەرلان نۇرپەيىسوۆ.
جۋىقتا سۋ تاسقىنى بولۋى ىقتيمال وڭىرلەرگە مونيتورينگ جۇرگىزۋ ماقساتىندا التاي اۋدانىنا تجم 68303 اسكەري ءبولىمىنىڭ 16 اسكەري قىزمەتشىسى جانە 2 جول تالعامايتىن تەحنيكاسى جىبەرىلدى. مامانداردىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, ءدال قازىرگى ۋاقىتتا گيدرولوگيالىق جاعداي تۇراقتى. وزەندەردەگى جارىلىس جۇمىستارى 17 ەلدى مەكەندەگى بارلىق 22 ۋچاسكەدە اياقتالدى. ءۇش رەت اەروۆيزۋالدى تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى. بۇل ورايدا تۇرعىندار دا ارقانى كەڭگە سالماي, ءۇي ماڭىنداعى بۇلاقتاردىڭ كوزىن اشىپ, قوقىستان تازارتىپ قويعاندارى ءجون دەسەدى قۇتقارۋشى ماماندار.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
بورودۋليحا اۋدانى
