ەكونوميكا • 11 ءساۋىر، 2022

رەسەيلىك بانكتەر سانكتسيادان سوڭ قالاي جۇمىس ىستەيدى؟

86 رەت كورسەتىلدى

سانكتسيا ءالى بىتپەگەن ەكەن. باتىس كۇن ارالاتىپ جاڭا سانكتسيا­لار لەگىن جاريالاپ جاتىر. رەسەي ەكونوميكاسى مەن قارجى سەكتورىن كۇيرەتپەي قويمايتىن قۋاتتى شەكتەۋلەر. ءارى سوعىس ءبىتىپ، ەل مامىراجاي شاققا ورالدى دەگەن كۇننىڭ وزىندە وڭايلىقپەن الىنا قويماس تىيىمدار. رەسەيدىڭ موينىنا قازىر كيگىزىلىپ جاتقان قامىت جاقىن جىلداردا شەشىلە قويماس. ايتپاقشى، سانكتسيانىڭ كۇرزى سوققىسى ءبىزدىڭ نارىقتا جۇمىس ىستەيتىن رەسەيلىك ەنشىلەس بانكتەردى دە سوعىپ وتكەنىن ايتالىق.

اقش 6 ساۋىردە رەسەيدىڭ ەكى بانكى – «سبەربانك» پەن «الفا-بانك» اق-عا قاتىستى سانكتسيالار اۋقى­مىن كەڭەيتتى. اقش قارجى مي­نيسترلىگى شەتەلدىك اكتيۆتەردى باقىلاۋ باسقارماسىنىڭ (OFAC) شەشىمىمەن بۇل بانكتەر جانە ولار­دىڭ ەنشىلەس ۇيىمدارى، ونىڭ ىشىندە قازاقستاندا ورنا­لاس­قان ۇيىمدارى SDN (Specially Designated Nationals) تىزىمىنە ەنگىزىلگەن. ەندى بۇدان بىلاي اقش قارجىلىق مەكەمەلەرىن قوسا العاندا، اقش يەلىگىندەگى نەمەسە اقش تۇلعالارى باقى­لاۋىن­داعى نەمەسە اقش يۋريس­ديك­تسيا­سى شەگىندەگى بارلىق مەن­شىك جانە مەنشىكتەگى مۇددەلەر بۇعات­تالادى.

بۇدان باسقا، ءبىر نەمەسە بىر­نە­شە بۇعاتتالعان ادامعا تىكە­لەي نەمەسە جاناما، جەكە نەمەسە جيىن­تىعىندا، 50 نەمەسە ودان كوپ پايىزعا تيەسىلى كەز كەل­گەن ادامنىڭ بۇكىل مۇلكى جانە مۇ­لىك­تەگى ۇلەستەرى دە بۇعات­تالا­دى. تيىسىنشە، اقش تۇلعا­لا­رىنا، ونىڭ ىشىندە اقش قارجىلىق مەكەمەلەرىنە، ەگەر بۇل ۇيىمدار OFAC-تان بوساتىلماسا نەمەسە ۋاكىلەتتىك بەرىلمەسە، ولارمەن وپەراتسيالار جاساۋىنا تىيىم سالىنعان.

OFAC الفا-بانكپەن 2022 جىلعى 6 مامىرعا دەيىن، سبەر­بانك­پەن 2022 جىلعى 13 ساۋىرگە دەيىن مامىلەلەر اياقتاۋ مەرزىمىن بەلگىلەدى. دەمەك وسى ەكى بانكتىڭ كليەنتتەرى اقش دول­لا­رىمەن تولەم جانە اۋدارىم وپەراتسيالارىن جاساي المايدى. دەگەنمەن، ۇلتتىق ۆاليۋتا ارقىلى بانك ىشىندەگى وپەراتسيا­لار­دى ەشقانداي شەكتەۋسىز جۇزە­گە اسىرا بەرەدى. وسى ورايدا قار­جى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامى­تۋ اگەنتتىگى احۋالعا وراي پىكىر بىل­دىرگەن.

«اتاپ ايتقاندا، الفا-بانك­­كە قاتىستى ەنگىزىلگەن سانك­تسيا­لار بىرقاتار ۋاقىتشا شەك­تەۋ­­گە اكەلدى. بانك جەكە جانە زاڭدى تۇل­عالار ءۇشىن اقش دول­لا­رىن­داعى جانە ەۋروداعى اۋدا­رىم­داردى توقتاتا تۇردى. بۇدان باس­قا، جەكە جانە زاڭدى تۇل­عا­­لار ءۇشىن بانكوماتتار مەن POS تەرمينالداردىڭ مەن­شىك­­تى جەلىسىنەن تىس Visa جانە MasterCard كارتالارىنىڭ جۇ­مى­سى توقتاتىلا تۇردى. الفا-بانك ۋاقىتشا جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن قولما-قول اقشا الۋعا جانە اۋدارىم جاساۋعا ل­ي­ميتتەر ەنگىزدى، كرەديتتەر بەرۋ­دى توقتاتتى. الفا-بانكتى قوس­پاعاندا، باسقا بانكتەردىڭ كارتالارىمەن زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن POS-تەرمينالدارداعى تولەم­دەر­دى قابىلداۋ توقتاتىلدى.

بۇل رەتتە كليەنتتەر بانكو­مات­­تاردان قولما-قول اقشا الىپ، جەدەل تولەم جۇيەسىنە (جتج-نە) قاتىسۋشى بانكتەرگە تەلە­فون ءنومىرى بويىنشا ءموبيل­دى قوسىمشاداعى اقشانى تەڭ­گە­­مەن جانە تاۋلىكتىك ليميت شەگىندە باسقا بانكتەرگە شوت دەرەك­تەمەلەرىن اۋدارا الادى. كوممۋنالدىق قىزمەتتەر، ۇيالى بايلانىس جانە باسقا دا قىز­مەتتەر ءۇشىن تولەمدەر تاۋ­لىكتىك ليميت شەڭبەرىندە شتات­تىق رەجىمدە وتەدى. جالپى ال­عاندا، رەسەيدىڭ ەنشىلەس بانك­تە­رى كليەنت­تەر الدىنداعى مىندەت­تە­مە­ل­ەرىن ۋاقتىلى جانە تولىق كو­لەمدە ورىندايدى، ونىڭ ىشىن­دە سالىمدارعا، كرەديتتەرگە قىز­مەت كورسەتۋ، سونداي-اق اقشا قاراجاتىن قابىلداۋ جانە بەرۋ بار. بۇل بانكتەر – دەپوزيتتەرگە مىن­دەتتى كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىنىڭ قاتى­سۋشىلارى. سوندىقتان ازاماتتار قاراجاتىنىڭ ساقتالۋىنا كەپىلدىك بەرەدى»، دەلىنگەن حابارلامادا.

اگەنتتىكتىڭ حابارلاۋىنشا، رەسەيدىڭ ەنشىلەس بانكتەرىنە قا­تىس­تى ەنگىزىلگەن سانكتسيالار مەن شەكتەۋلەر قازاقستان بانك­تە­رىنىڭ قىزمەتىنە بايلانىستى ەمەس جانە ولارعا اسەر ەتپەيدى.

«قازاقستاننىڭ بانك سەكتورى كاپيتالدىڭ جانە وتىمدىلىكتىڭ ەلەۋلى قورىنا يە – 16 ترلن تەڭگە نەمەسە اكتيۆتەردىڭ 42،3 پا­يىزى. مۇنداي الەۋەت بانك­تەرگە اعىمداعى سىرتقى ەكونو­مي­كالىق كۇيزەلىستەردى سىڭىرۋ­گە مۇمكىندىك بەرەدى. بيىل جىل باسىنان بەرى بانكتەردىڭ جيىن­تىق اكتيۆتەرى 148 ملرد تەڭگەگە نەمەسە 37،8 ترلن تەڭگە كورسەت­كىش­ىنە دەيىن 0،4 پايىزعا ءوستى. مەنشىك كاپيتالى 96 ملرد تەڭگەگە نەمەسە 2،1 پايىزعا ءوسىپ، 4،6 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر كاپيتالى مەن وتىمدىلىگىنىڭ نورماتيۆتەرى زاڭ­نا­مادا بەلگىلەنگەن ەڭ تو­مەن­گى ماندەردەن بىرنەشە ەسە اسىپ تۇسەدى. بۇل بانكتەرگە شتاتتىق رەجىمدە جۇمىس ىستەۋگە جانە حا­لىق پەن كورپوراتيۆتىك كليەنت­تەر ءۇشىن ۇزدىكسىز قىزمەت كورسەتۋدى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى»، دەيدى اگەنتتىك وكىلدەرى.

سوڭعى جاڭالىقتار

شابىت شاقىراتىن شاھار

ەلوردا • بۇگىن، 08:23

اقجايناق استانا

ەلوردا • بۇگىن، 08:22

وزىق ءوندىرىس ورنىندا بولدى

ايماقتار • بۇگىن، 08:20

باعدارىڭ قالاي، باس قالا؟

ەلوردا • بۇگىن، 08:17

ديماش پەن دجەكسون

ونەر • بۇگىن، 08:10

ۇتقانىمىز شامالى بولىپ تۇر

قوعام • بۇگىن، 08:05

ۇقساس جاڭالىقتار