مۇنىڭ ءوزى دە شارتتى نارسە. ورتا اقىندى قالىپتاستىرادى نەمەسە اقىن ورتانى قالىپتاستىرادى. ەكىنشىسىن, بەلگىلى ءبىر ايماقتارداعى ادەبي پروتسەستەن انىق كورۋگە بولادى. ءبىرىنشىسى, ۇلكەن ورتالارداعى احۋال. وندا تەڭىزدىڭ استىنداعى اعىستاي بىرنەشە قۋاتتى اعىندار قاتار ءجۇرىپ جاتادى.
تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى ادەبي كەڭىستىك جايلى ءسوز ايتقاندا, ءبىز بىرنەشە ايماقتارداعى اقىن-جازۋشىلاردىڭ سول وڭىردەگى جاستاردىڭ قالىپتاسۋىنا ۇلكەن مەكتەپ بولعانىن اڭعارامىز. اقتوبەدەگى مەيىرحان اقداۋلەت ۇلى, ەرتاي اشىقباەۆ, ارقاداعى سەرىك اقسۇڭقار ۇلى, شىمكەنتتەگى مارحابات بايعۇت, قانىبەك سارىباەۆ, سەمەيدەگى تىنىشتىقبەك ابدىكاكىموۆ, جامبىلداعى ەلەن ءالىمجان, نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلى, سەرىك تومانوۆ, ماڭعىستاۋداعى سابىر اداي, سۆەتقالي نۇرجان, سىرداعى شاكيزادا ابدىكارىموۆ, كەرەكۋدەگى ارمان قاني...
ءاربىرى ءبىر تاۋ تەكتەس وسى قالامگەرلەر ايماقتاردا تۇرىپ-اق ادەبي داستۇرلەردى قالىپتاستىردى, جاستاردى ءوسىردى, ەڭ باستىسى – بايتاق ەلدىڭ بيىك ادەبيەتىن سومدادى. ايماقتا جاتىپ-اق احۋال جاسادى.
ال الماتىنىڭ ادەبي ورتاسى ءوزىنىڭ اسقاق قالپىمەن, الىپ اقىندارىمەن, ارىندى اعىندارىمەن ماڭگىلىك ارقىراپ, ارناسىنا سىيماي, تەلەگەيدەي تەبىرەنىپ, بىردە باۋىرىنا باسىپ, بىردە كەۋدەدەن يتەرىپ, جاتىرقاپ, توسىرقاپ, ساعىنىسىپ, ساعىم قۇشىپ, ءسات سايىن جاڭارىپ جاتاتىن قۇبىلىس ەمەس پە؟!.
ەلوردا ەندى ەڭسە تىكتەگەندە...
جالپى, استانالىق ادەبي ورتانىڭ قالىپتاسۋى اسا باياۋ جۇرگەنىن جاتتان ەستىمەي جاقسى بىلەمىز. اۋەل باستا ءابىش كەكىلباي ۇلى, فاريزا وڭعارسىنوۆا, اكىم تارازي, تولەن ابدىك, نەسىپبەك ايت ۇلى, انەس ساراي, قاجىعالي مۇحانبەتقالي ۇلى, الدان سمايىل, سەرىك تۇرعىنبەك ۇلى, الىبەك اسقاروۆ ساناتتى قازاق ادەبيەتىنىڭ قاداۋ-قاداۋ تۇلعالارى كوش باستاپ كەلدى. ىلەسە, سونداعى جاستار, قازىرگى ورتا بۋىن ءوز ورنىن تاپتى. كوكتەمدى ولكەلەردەن الىپ كەلگەن كوشەتتەي جاس شىبىقتار بىردەن جەرسىنبەدى مە, ادەبي ميگراتسيا ۇزاق ءجۇردى. ءبىرى كەلدى, ءبىرى كەتتى. كەلدىڭ دەگەن دە ەشكىم بولعان جوق, كەتتىڭ دەگەن دە.
بىراق وسى كوكتەم قۇستارى دا ەلوردانىڭ قىسقى كەشتەرىنە باۋىر باسا باستادى. ارلان ءبورى ۇلىعانداي ارقانىڭ بورانىنا دا, جالعىزدىق ايازىنا دا, جاتىرقاۋ ۇسىگىنە دە يممۋنيتەت قالىپتاستى.
ەلوردانىڭ قازىرگى ادەبي ءومىرى كىسى قىزىعارداي وزگەرىپ كەلەدى. جاڭا قايراتپەن ىسكە كىرىسكەن جازۋشىلار وداعىنىڭ فيليالى, كىتاپحانالارمەن قىزۋ بايلانىستار, «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ ادەبي ورتاسى – ءبارى-ءبارى مۇنداعى ادەبي ءومىردى جاڭارتا, تۇلەتە ءتۇستى. استاناعا الىپ اقىنداردىڭ جاڭا كوشى كەلە باستادى: عالىم جايلىباي, گۇلنار سالىقباي, سۇراعان راحمەت ۇلى. العاشقى كوشپەن كەلگەن الىپتاردىڭ اياعىن الا كەلگەن البىرت جاستار دا توڭى جىبىگەن توپىراققا تامىر جىبەردى.
استاناعا العاش كەلگەندەر فاريزا وڭعارسىنوۆانى ىزدەيتىن, ءالى دە سول, بەيىتىنىڭ باسىنا بارىپ بۋلىعىپ تۇرادى, الماتىعا بارعانداردىڭ مۇقاعاليدى ىزدەيتىنى ىسپەتتى. ايتقىسى كەلەدى. ءبارىن. جانىنىڭ اۋىرعانىن, جانىن اۋىرتقانىن. وڭعارسىنوۆا ەلوردا ادەبيەت ايدىنىندا ماياك سەكىلدى بولاتىن. جەلكەنىن ەندى كوتەرگەن جاس جۇرەكتەر سوعان ۇمتىلاتىن. جاستارمەن بىرگە جىلايتىن, كۇلەتىن, ىزالاناتىن. سولاردىڭ ءسوزىن سويلەيتىن. كەيىن وتپەي قالعان كوپ فەستيۆالدەردىڭ دە باسىندا وڭعارسىنوۆا تۇراتىن. ول كەتكەن سوڭ...
ورىس ادەبيەتىندە «احماتوۆانىڭ جەتىمدەرى» دەگەن ۇعىم بار. بۇل ۇعىمدى اننانىڭ جانىنا جينالعان, قامقورلىعىن كورگەن, وزدەرى دە كومەكتەسكەن, ويلاس, سىرلاس, مۇددەلەس بولعان جاستار ەنگىزدى. ول جاستاردىڭ باسىندا يوسيف برودسكي تۇراتىن. يوسيف برودسكي, دميتري بوبىشەۆ, اناتولي نايمان, ەۆگەني رەين سەكىلدى اقىنداردىڭ «احماتوۆا ۋچيلا ناس نە پوەزي, نە پوەتيچەسكومۋ رەمەسلۋ, — ەمۋ توجە, نو پوحوديا, ي, كومۋ بىلو نۋجنو, توت ۋچيلسيا. ەتو بىل فاكۋلتاتيۆ. ونا پروستو سوزداۆالا اتموسفەرۋ وپرەدەلەننوگو سوستاۆا ۆوزدۋحا» دەگەن ءسوزى دە سودان قالعان.
اۋا... اقىندىق اۋاسى... كەيدە كوز جاسىن كورسەتكىسى كەلمەي قىستىعىپ تۇرعان جاستاردى كورگەندە اپاسىن جوعالتقان بالانى – وڭعارسىنوۆانىڭ جەتىمدەرىن كورگەندەي الاساپىران كۇي كەشەمىن.
