پىكىر • 24 ناۋرىز, 2022

حالىق قولدايتىن مىقتى بيلىك كەرەك

384 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جولداۋىنداعى سايا­سي, ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك جاڭعىرتۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى جاڭا, ادىلەتتى قوعام – جاڭا قازاقستاننىڭ نەگىزگى ينستيتۋتتارىنىڭ كەلبەتىن ايقىنداپ بەردى.

حالىق قولدايتىن مىقتى بيلىك كەرەك

«الدىمەن ەكونوميكا, سوسىن ساياسات» دەگەن قاعيدا قوعامدىق جۇيەنى دەموكراتيالاندىرۋعا الىپ كەلەدى, بۇل فاكتور ەل مەن جەردىڭ, مەملەكەتتىڭ بايلىعىن حالىققا قولجەتىمدى بولۋىنا جول اشادى دەپ ۇمىتتەندىك. بىراق ءۇمىت اقتالمادى: قوعام بايلار مەن كەدەيلەر دەپ اتالاتىن ەكى جىككە ءبولىندى. بۇل فاكتور الەۋمەتتىك ادىلەتسىزدىك پەن تەڭسىزدىكتى تۋدىرىپ قانا قويماي, ەكونوميكانىڭ تۇراقتى دامۋىن تەجەدى.

مەملەكەت باسشىسى جاڭا قازاقستاننىڭ قۇرىلىسىن ونىڭ سايا­سي نەگىزىن قايتا قۇرۋدان باستاۋعا نيەتتەنىپ وتىر. بىرىنشىدەن, سۋپەرپرەزيدەنتتىك باسقارۋ تۇرىنەن كۇشتى پارلامەنتى بار پرەزيدەنتتىك رەسپۋبليكاعا ءوتىپ جاتقانىمىزدى اتاپ وتكەن ءجون. بۇل بيلىك ينستيتۋتى مەن ەلدىڭ تۇراقتى دامۋى ارا­سىنداعى وڭتايلى تەڭگەرىمدى قالىپ­تاستىرادى. مۇنداي ساياسي جۇيە قازاقستاندا جەكە باسىنا تابىنۋشىلىقا, فاۆوريتيزم مەن بيلىكتىڭ ءبىر قولعا شوعىرلانۋىنا جول بەرمەيدى دەپ ويلايمىن.

ەندى ءماجىلىس دەپۋتاتتارى جار­تىلاي ماجوريتارلىق نەگىزدە سايلاۋ­شىلاردىڭ تىكەلەي داۋىس بەرۋى ارقىلى سايلاناتىن بولا­دى. پار­تيالىق ءتىزىم بويىن­شا دەپۋتاتتاردى ۇسىنۋعا كەلە­تىن بولساق, بۇل جەردە دە پروگ­رەس­سيۆتى دەموكراتيالىق وزگەرىس­تەرگە باسىمدىق بەرىلمەك. ناتي­جە­سىندە, ساياسي پارتيالاردى تىركەۋ ايتار­لىقتاي جەڭىلدەتىلىپ, پارتيانىڭ سايلاۋداعى جەڭىسى تەك باسەكەمەن انىقتالادى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ پارتيا­دان شىعۋ تۋرالى شەشىمىن دۇرىس دەپ قابىلدادىم. ەندىگى جەردە بۇل فاكتور پارتيالىق جۇيەنى قالىپ­تاستىرۋدا اشىق باسە­كەلەس­تىككە كەپىلدىك بەرەدى. اكىمدەر مەن ولاردىڭ ورىنباسارلارىنىڭ پار­تيا فيليالدارىندا قىزمەت اتقا­رۋىنا تىيىم سالۋدى زاڭمەن بەكىتۋ ءپرينتسيپتى ماڭىزدى دەپ ساناي­مىن. سەنات جۇمىسىن ىشتەي بىلە­تىن سەناتور رەتىندە مەن ءۇشىن مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ قوس پالاتالى پارلامەنتتى نەلىكتەن قولداعانى تۇسىنىكتى.

سەبەبى پارلامەنتتىڭ جۇمىس ناتيجەسى دەپۋتاتتاردىڭ سانىندا ەمەس, ولاردىڭ جۇمىسىنىڭ ساپاسىمەن ولشەنەدى. اتقارۋشى بيلىك جۇمىسىنداعى باستى ماسەلە ەل بيۋدجەتىندەگى قاراجاتتىڭ جەتىس­پەۋشىلىگىندە ەمەس, ونىڭ ءتيىم­دى جۇمسالۋىمەن انىقتالادى. قارا­پايىم تىلمەن ايتقاندا, ءاربىر دەپۋتات ۇكىمەت جۇمىسىنىڭ وسال تۇس­تارىن ايتىپ, ەكونوميكانى ءتيىمدى باسقارۋدى تالاپ ەتسە, ءومىرىمىز الدەقايدا جاقسارار ەدى.

مەنىڭ ويىمشا, پرەزيدەنت ءدال وسىنداي قوعامعا قاجەتتى ىق­پالدى پارلامەنتتىڭ قالىپتاسۋىنا قاجەتتى ىرگەتاس جاساپ جاتىر. قاڭتار قاسىرەتى ساياسي تۇ­راق­تىلىق­تىڭ, مەملەكەتتىڭ بىرتۇتاس­تىلى­عىنىڭ قادىرىن جاڭا سيپاتتا ۇقتىرىپ كەتتى. كورشى ەلدەردەگى ساياسي تۇراقسىزدىق, سانكتسيالار سوعىسى جەكەلەگەن ەلدەردە عانا ەمەس, جالپى جەر شارىنداعى سايا­سي تۇراقتىلىققا قاتەر ءتوندىرىپ تۇر. بىزگە قازىر مەملە­كەت­تىلى­گى­مىزدىڭ بىرتۇ­تاستىعىن كوزى­مىزدىڭ قارا­شىعىنداي قورعايتىن ءسات كەلدى. سوندىقتان مەملەكەتىمىز­دى, قورعانىس قابىلەتىمىزدى نىعاي­تۋىمىز ءۇشىن حالىق قولدايتىن مىقتى بيلىك كەرەك.

ءيا, بۇگىندە مەملەكەت باسشى­سى ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق-الەۋ­مەتتىك دامۋىنىڭ ناقتى باعدار­لاماسىن ۇسىندى. بىراق ونى ازاماتتىق قوعامدى جاڭعىرتۋسىز تولىق جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىن ەمەس. دامىعان ەلدەردىڭ ءاربىر ازاماتى دەموكراتيالىق دامۋ ينستيتۋتتارى ارقىلى مەملەكەتتىك باسقارۋعا اتسالىسادى. قازىر مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءۇشىن حالىقتىڭ قولداۋى مەن سەنىمى ماڭىزدى ەكەنىن ديۆان باتىرلارى دەڭگەيىندە ەمەس, ساياسي بەلسەندىلىگىمىز ارقىلى قولداۋدىڭ كەزى كەلگەنىن ءاربىرىمىز ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. حالىقتىڭ سەنىمى ەندى باس­تالعان وزگەرىستەردىڭ باياندى بولۋى ءۇشىن, ىشكى-سىرتقى كۇشتەردىڭ كەدەرگى بولماۋى ءۇشىن قاجەت ەكەنىن قاڭتار وقيعاسى كورسەتتى.

 

اقىلبەك كۇرىشباەۆ,

پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى

سوڭعى جاڭالىقتار