ساسىق ءيىس شەندىلەردى ساستىردى

ۋ-شۋدىڭ شىققانىنا ءبىر جىلدان استى. سول كەزدەگى اقسۋ قالاسىنىڭ اكىمى نۇرجان اشىمبەتوۆ شاڭ باسقان قۇجاتتاردى تەكسەرتكىزىپ, ناتيجەسىندە شارۋاشىلىق باسشىسى جەردى ماقساتتى پايدالانباي وتىرعانى انىقتالعان-دى. ءاۋ باستا اۆتوبازانى كەڭەيتۋگە جەر سۇراعان كاسىپكەر تاۋارلى ءسۇت فەرماسىنىڭ قازىعىن قاعىپتى. اتالعان شارۋاشىلىققا سول ۋاقىتتا ءىستى بولعان بۇرىنعى وبلىس اكىمى بولات باقاۋوۆتىڭ قاتىسى بارى انىقتالعاننان كەيىن «قازان قايناي ءتۇستى». ب.باقاۋوۆتىڭ اپاسى سەرىكتەستىك قۇرىلتايشىلارىنىڭ ءبىرى ەكەن. بۇدان كەيىن جاعىمسىز ءيىس جايىنا قالدى. سيىرقۇيىمشاقتانعان ىسكە «كلانداردىڭ تارتىسى» دەگەن باعا بەرىلدى. اقسۋداعى وزگە دە بىلىقتاردىڭ بەتىن اشقان ن.اشىمبەتوۆ جوعارىداعى وتىرعان شەندىلەرگە ۇنامادى ما, كىم ءبىلسىن, قول استىنداعى قىزمەتكەرلەرى ارىزبەن توپەلەپ, اقىرى قىزمەتىنەن كەتىرىپ تىندى.

اكىم كەتتى ەكەن دەپ جاعىمسىز ءيىس جوعالعان جوق. وتكەن جىلدان بەرى تۇرعىندار وبلىس اكىمىنە تالاي مارتە حات جازىپ, ماسەلەنىڭ ءالى دە ۋشىعىپ تۇرعانىن جەتكىزدى. اقسۋلىقتار دالادا تازا اۋامەن تىنىستاۋ بىلاي تۇرسىن, تەرەزەنى اشۋدان قالعان. وبلىس اكىمىنىڭ تاپسىرماسىمەن قۇزىرلى ورگان وكىلدەرى ۇزاق ۋاقىت تەكسەرىس جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, جاعىمسىز ءيىستىڭ «توركىنى» «كرون-اگرو» ەمەس دەگەن توقتام جاسادى.

بەلگىلى بولعانداي, وسى جىلدىڭ 8-21 اقپان ارالىعىندا ۆەتەرينارلىق, سانيتارلىق جانە ەكولوگيالىق نورمالاردى باقىلاۋعا جاۋاپتى ءار ورگان تەكسەرىس جۇمىستارىن جۇرگىزدى. ماسەلەن, وبلىستىق سانيتارلىق-ەپيدە­ميالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتى ماماندارى شارۋاشىلىق پەن وعان ىرگەلەس ورنالاسقان تۇرعىن ۇيلەردىڭاۋماعىندا ەكى رەت سىناما الىپ, ناتيجەسىندە كۇكىرتسۋتەك, اممياك كورسەتكىشتەرى بەلگىلەنگەن مولشەردەن اسپاعانىن انىق­تادى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيس­ترلىگى ۆەتەرينارلىق باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ كوميتەتىنىڭ اۋماقتىق ينسپەكتسياسى باسشىلىعى دا تەكسەرىس جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىن حابارلادى.

– تاۋارلى ءسۇت فەرماسى 1 200 باس­قا ارنالعان. تۇرعىنداردان تۇسكەن شاعىمدا جانە دەرەكتەر بازاسىندا ءىرى قارا سانى 2 200 دەپ كورسەتىلگەن ەدى. ونداعى سيىردىڭ ەسەبىن جۇرگىزگەندە 1 192 باس مالدى سانادىق. كاسىپورىن باسشىلىعىنىڭ ايتۋىنشا, 1 مىڭعا جۋىق مال باسى بورداقىلاۋ ءۇشىن باسقا اۋىلدارعا جىبەرىلگەن. دەسە دە, مال باسىن ازايتىپ كورسەتكەنى ءۇشىن شارۋاشىلىققا 25 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندە (شامامەن 76 مىڭ تەڭگە) ايىپپۇل سالىندى, – دەيدى ينسپەكتسيا باسشىسى باكە تاسىباەۆ.

وبلىستىق ەكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ باس مەملەكەتتىك ەكولوگيالىق ينسپەكتورى ماعزۇم كۋكۋمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, سيىردىڭ تەزەگى جەراستى قۇبىرى ارقىلى ەگىس الاڭىنا جايىلىپ, تىڭايتقىش رەتىندە قولدانىلادى ەكەن. «جاعىمسىز ءيىس جازدىگۇنى شىقپاسا, قىستا بىلىنبەيدى», دەپ وتىر مامان.

قىستا دەگەننەن شىعادى. قۇزىرلى ورگانداردىڭ بارلىعى تەكسەرىس جۇمىستارىن جازدا جۇرگىزبەي, اقپاندا بەلسەندىلىك تانىتقانىنا كوپشىلىك كۇمانمەن قاراپ وتىر. ءتىپتى ەكى اپتاعا سوزىلعان تەكسەرىس شارالارىنا جەرگىلىكتى تۇرعىندار, قوعامدىق ۇيىم وكىلدەرى, تاۋەلسىز ساراپشىلار, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى قىزمەتكەرلەرى تارتىلماپتى.

جۇرت اراسىندا «كرون-اگرو» سەرىكتەستىگىنە جوعارىدا وتىرعان شەندىلەردىڭ بىرەۋى باس-كوز بولىپ وتىر دەگەن قاۋەسەت تاراعالى قاشان. سەبەبى ولارعا ەشكىم قارسى شىقپايدى. شىققانداردىڭ ءوزى جۇمىسىمەن قوش ايتىساتىنىن جازدىق. شارۋاشىلىق باسشىلىعى «1 ملرد تەڭگەدەن استام سالىق تولەدىك, 150 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرمىز, ەت جانە ءسۇتتى قايتا وڭدەۋ كاسىپورىندارىن شيكىزاتپەن جارىلقايمىز», دەپ كەۋدە سوققانىنا قاراعاندا جەرگىلىكتى اكىمدىكتىڭ اتار وعى تاۋسىلعانداي ما, قالاي؟ كاسىپكەرلەر الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنۋى مىندەتتى دە. سالىق ماڭىزدى ما, ساسىق يىستەن قاجىعان حالىق ماڭىزدى ما؟