ارينە, جول اپاتىنىڭ سەبەبى كوپ. سونىڭ ىشىندە قىسقى جولداردىڭ قار مەن مۇزدان ۋاقتىلى تازالانىپ تۇرۋى – جولاۋشى قاۋىپسىزدىگىنىڭ ءبىر كەپىلى. جوعارىداعى جول اپاتتارىنىڭ كەيبىرى ءۇشىن ءدال وسى جول تازالاۋشى مەردىگەر مەكەمەلەردىڭ ۇستىنەن قىلمىستىق ءىس كوتەرىلگەنى دە سوندىقتان.
– قىس مەزگىلىندە اۆتوجولداردى كۇتىپ-ۇستاۋ ماسەلەسى بويىنشا 2021 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا اۋىر جۇك كولىك جۇرگىزۋشىلەرىمەن بولعان كەزدەسۋدە كوتەرىلگەن بولاتىن. بىلتىر قاراشا ايىندا دا ورال قالالىق پارتيالىق باقىلاۋ كوميسسياسى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى وكىلدەرىمەن كەزدەسكەن كەزدە دە حالىق تاراپىنان ەسكەرتۋ ايتىلدى. الەۋمەتتىك جەلىدە دە بەلسەندى ازاماتتار عانا ەمەس, اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ رەسمي پاراقشالارىندا جول تازارتۋ, كوكتايعاق كەزىڭدە قۇم شاشۋ ماسەلەسىن كوتەرگەن جازبالار جيىلەپ كەتتى. سوندىقتان ءبىز, پارتيالىق باقىلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى, بەلسەندى ازاماتتارمەن بىرلەسە وتىرىپ, وتكەن جىلدىڭ قاراشا-جەلتوقسان ايلارىندا وڭىردەگى جولدىڭ جاعدايىنا رەيدتىك شارالار ۇيىمداستىرۋدى باستادىق, – دەيدى Nur Otan پارتياسى وبلىستىق فيليالى پارتيالىق باقىلاۋ جونىندەگى ينسپەكتورى افيزا سەمعاليەۆا.
وڭىردە اۆتوموبيل جولدارىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 6 496,7 شاقىرىم بولسا, ونىڭ 1 414 شاقىرىمى – رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوجولدار. ال وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار 5 082,7 شاقىرىم اۆتوجولدىڭ نەبارى 34 پايىزى عانا جاقسى جانە قاناعاتتانارلىق جاعدايدا. رەسمي مالىمەتكە قاراعاندا, وبلىستاعى 3 349,5 شاقىرىم جول قاناعاتتانارلىقسىز. بۇل – رەسپۋبليكا بويىنشا ەڭ تومەن كورسەتكىشتىڭ ءبىرى. مىنە, وسىنداي جاعدايدا قار مەن مۇزدان ۋاقتىلى تازالانبايتىن بولسا, جولدىڭ جاعدايىن كوز الدىڭىزعا ەلەستەتە بەرىڭىز.
تەكسەرىس نەنى كورسەتتى؟
ەلىمىزدىڭ يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنە قاراستى اۆتوموبيل جولدارى كوميتەتى بەكىتكەن ەرەجە بار: ادەتتەگى جاعدايدا جول جابىندىسى 4 ساعاتتا, اۋا رايىنىڭ توتەنشە جاعدايىندا 8 ساعات ىشىندە تازارتىلۋعا ءتيىس. ال وبلىستىق ماڭىزى بار جولداردا جول جيەكتەرىن تازارتۋعا مەردىگەرگە 2 كۇننەن 4 كۇنگە دەيىن ۋاقىت بەرىلەدى. پارتيالىق باقىلاۋ ءدال وسى ديرەكتيۆا باتىس قازاقستان وبلىسىندا ساقتالماي وتىرعانىن كورسەتكەن.
وبلىس اۋماعىنداعى 1 414 شاقىرىمعا سوزىلعان رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولدارعا جاۋاپتى «قازاۆتوجول» اق وبلىستىق فيليالىنىڭ جولدى كۇتىپ-ۇستاۋىن ۇيىمداستىرىپ وتىرعان «قازاۆتودور» مەكەمەسىنىڭ ارنايى تەحنيكامەن قامتىلۋى نەبارى 58%-دى قۇرايدى. ەڭ سوراقىسى, وسى 58 پايىزدىڭ ىشىندە جۇمىسقا جارامدىسى 41% عانا بولىپ شىققان! ياعني ءدال وسى كۇشپەن 1 414 شاقىرىمدى مەرزىمىنە سايكەس كۇتىپ-ۇستاۋ مۇمكىن ەمەس.
اۆتوموبيل جولدارىن قىسقى كۇتىپ-ۇستاۋ بويىنشا ۇسىنىمعا سايكەس, جول بولىگىن كۇتىپ ۇستاۋدى مىندەتىنە العان مەردىگەر مەكەمە جول مەن كوپىرلەردى قار باسۋدان قورعاپ, قاجەت كەزىندە كوكتايعاققا قارسى ۋاقتىلى شارالار جاساۋعا ءتيىس. بۇل ءۇشىن تەحنيكاسى دايىن بولۋى شارت. جىلىتۋ ورىندارى, قۇم بازالارى الدىن الا دايىندالۋى قاجەت. الايدا ءتيىستى شارت بويىنشا مەملەكەت قارجىسىن الىپ وتىرعان مەكەمەلەر ءوز مىندەتىنە جاۋاپسىز قاراعان.
ماسەلەن, اقجايىق اۋداندىق پارتيالىق باقىلاۋ كوميسسياسىنىڭ قورىتىندىسىنا نازار سالايىق: «تەحنيكالىق تالاپتا جۇمىس ءار ايدىڭ 30-ىنا دەيىن قابىلدانادى دەپ كورسەتىلگەنىنە قاراماستان, «جولاۋشى جول» جشس كەلىسىمشارت تالاپتارىن ۋاقتىلى ورىنداماي, جولدى كۇتىپ-ۇستاۋ جۇمىسىن ءتيىستى دەڭگەيدە جۇرگىزبەدى. مەردىگەر مەكەمەگە جۇمىستاردى ۋاقتىلى جانە ساپالى اتقارۋ جونىندە بىرنەشە رەت ەسكەرتۋ حات جولدانعان. جەرگىلىكتى تۇرعىندار تاراپىنان جولدى كۇتىپ-ۇستاۋ ساپاسىنا قاتىستى بىرنەشە رەت شاعىم ءتۇستى».
ال قازتالوۆ اۋداندىق پارتيالىق باقىلاۋ كوميسسياسى اۋدان اۋماعىنداعى وبلىستىق ماڭىزى بار جولدىڭ ءبىر بولگىن كۇتىپ ۇستاۋعا ءتيىس «ستارتسترويسەرۆيس» جشس «قىسقى كەزەڭگە دايىن ەمەس» دەگەن شەشىمگە كەلگەن. ويتكەنى مەكەمەنىڭ تەحنيكا ساقتايتىن بازاسى, جىلىتۋ بەكەتتەرى, ينەرتتى ماتەريالدار قورى بولماعان. قاعاز جۇزىندە تىركەۋدە تۇرعان 7 تەحنيكا تابىلماي, شىن مانىندە 1 عانا تەحنيكا بار بولىپ شىققان. وسى كەمشىلىكتەر بويىنشا اكت تولتىرىلىپ, ءتيىستى مەكەمەگە حابارلانعان.
جاڭاقالا اۋداندىق پارتيالىق باقىلاۋ كوميسسياسى جاڭاقالا – اقجايىق, جاڭاقالا – قىزىلوبا تاسجولىنا رەيدتىك شارا جۇرگىزىپ, جولدىڭ قاردان تازالانباعانىنا, تۇزدى قۇم سەبىلمەگەنىنە كۋا بولعان.
بايتەرەك اۋدانىنا قاراستى ورال-كيرسانوۆ باعىتىنداعى جولدى كۇتىپ-ۇستاۋعا جاۋاپتى مەردىگەر «ستارتسترويسەرۆيس» جشس بىرنەشە مارتە ەسكەرتۋ العانىنا قاراماستان, جولدا كوكتايعاق بولعان. وسى مەكەمەنىڭ تەحنيكالىق بازاسىن تەكسەرمەك بولعان كوميسسيا مەردىگەردىڭ ءوزىن دە, تەحنيكاسىن دا تابا الماپتى.
ماسەلەنىڭ ءمان-جايى
Nur Otan پارتيالىق باقىلاۋ كوميسسياسىنىڭ باستاماسى بار, جەرگىلىكتى بەلسەندى ازاماتتاردىڭ ارالاساۋى بار, وڭىردەگى جول ماسەلەسى سوڭعى كەزدە كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيتىن تاقىرىپقا اينالدى.
قاراشا-جەلتوقسان ايلارىندا حالىققا سۇراۋ سالىپ, جول جاعدايىن قاداعالاعان پارتيالىق باقىلاۋ كوميسسيالارىنا حالىقتان ءتۇرلى شاعىم جاۋىپ كەتكەن. ماسەلەن, «ورال – اقتوبە باعىتى, اقتوبە شەكاراسىنا دەيىن جول كوكتايعاق», «ورال – اقتوبە باعىتى (العاباس تۇسى), قاراتوبە – ورال باعىتى كوكتايعاق», «اقساي – شىڭعىرلاۋ جولى كوكتايعاق», «ورال – اتىراۋ كۇرە جولى, 238 شاقىرىم تۇسى كوكتايعاق», «چاپاەۆ – تايپاق جولى جولى قاردان تازارتىلمايدى, كوكتايعاق», «بارباستاۋ – اقجايىق – يندەربور باعىتىنداعى جولدىڭ بازارتوبە اۋىلىنىڭ تۇسى كۇزگى جاۋىندا وي-شۇڭقىر بولعان باتپاق قىرىلماعان», «جاڭاقالا – چاپاەۆ (پياتيمار تۇسى) جولى قاردان تازارتىلمايدى», «جاڭاقالا – جاڭاقازان جولى قاردان تازارتىلمايدى», «جاڭاقالا – سايحىن جولى باتپاقتان كەيىن قىرىلمايدى», «بايتەرەك اۋدانى دوستىق اۋلىنا كىرەبەرىس جولى تازالانباعان», «ورال – كيرسانوۆ جولى كوكتايعاق, جول جيەگى تازارتىلمايدى», «ورال – سامارا كۇرە جولىندا كوتەرىلەتىن جانە تۇسەتىن بيىك توبەلەر كوكتايعاق»...
جوعارىدا ايتىلعانداي, پارتيالىق باقىلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن 14 جەلتوقسان كۇنى وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى, «قازاۆتوجول» اق وبلىستىق فيليالى, وبلىستىق, اۋداندىق ماڭىزى بار جولداردى كۇتىپ-ۇستاۋعا جاۋاپتى مەردىگەرلەر ZOOM ونلاين پلاتفورماسى ارقىلى باس قوسىپ, ماسەلەنى تالقىلادى. 22 جەلتوقسان كۇنى «جولاۋشى جول» جانە «ستارتسترويسەرۆيس» جشس مەردىگەرلەرىنىڭ جۇمىسى تىڭدالىپ, اقجايىق, جاڭاقالا, قازتالوۆ, بايتەرەك اۋداندارى بويىنشا جولدى كۇتىپ-ۇستاۋ باعىتىندا تۇرعىنداردىڭ ءۋاجى جەتكىزىلدى.
وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى باسشىسى ايدار مەنەەۆ ۇسىنعان مالىمەتكە قاراعاندا, ءوڭىردىڭ 1 620 شاقىرىمدىق وبلىستىق ماڭىزى بار جولدارىن 2 022 جىل بويى كۇتىپ ۇستاۋ ءۇشىن 2022 جىلعا 877 113 296 تەڭگە قارجى قاراستىرىلدى. بۇل قارجى 13 مەردىگەر مەكەمەگە بەرىلگەن. وسى مەردىگەرلەردىڭ باسىم بولىگى ۇشجىلدىق كەلىسىمشارتقا 2021 جىلى عانا وتىرعان كورىنەدى.
– ەگەر مەردىگەر مەكەمە ءوزىنىڭ موينىنا العان مىندەتىن ورىنداماسا, شارت بويىنشا وعان جالپى العان قاراجاتىنىڭ 0,1% كولەمىندە ايىپپۇل سالىنادى. انىقتالعان ءاربىر فاكت بويىنشا وسىنداي جازا قاراستىرىلعان. وسى قىستىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءبىز مونيتورينگ جاساپ, قارايمىز. ەگەر شارتتى تولىق ورىنداماي, حالىقتان ارىز-شاعىم كوپ تۇسەتىن بولسا, مەردىگەرمەن اراداعى كەلىسىمشارتتى بۇزۋعا دەيىن بارامىز, – دەيدى ا.مەنەەۆ.
وڭىردە جول ماسەلەسىن ءجيى كوتەرىپ جۇرگەن قوعام بەلسەندىسى ايبولات بوكەنوۆ 0,1% ايىپپۇلدىڭ وتە از ەكەنىن ايتادى. سونداي-اق مەملەكەت قارجىسى مەردىگەر مەكەمەلەرگە قىستا قار تازالاۋعا عانا ەمەس, جول تاڭبالارىن سالۋ, جول بەلگىلەرىن ورناتۋ, جول جيەگىندەگى شوپتەردى جانە اعاشتاردى شابۋ, اسفالتبەتون جابىنىن شۇڭقىرلى جوندەۋ جانە ت.ب. ماقساتتارعا دا بەرىلگەن. مىسالى, 1 شاقىرىمدىق جول سىزىعىن سالۋ ءۇشىن 42 394 تەڭگە قاراستىرىلعان. جول بويىندا ءبىر بەلگى قويۋ 13 700 تەڭگەگە باعالانعان. ايتپاقشى, وسى جول بەلگىلەرىنىڭ دە ءوزىنىڭ پايدالانۋ مەرزىمى بولادى ەكەن. رەيد وسىنداي جول بەلگىلەرىنىڭ ءتيىستى مەرزىمىندە جاڭارتىلمايتىنىن كورسەتكەن. مىسالى, ورال – اتىراۋ كۇرە جولى بويىنداعى كەيبىر بەلگىلەردىڭ الماستىرۋ مەرزىمى 7-8 جىلعا اسىپ, ەسكىرىپ كەتكەن.
وڭىردەگى قىسقى جول تازالىعىنا بايلانىستى وتكەن قوعامدىق تىڭداۋ وسى سالاداعى كەيبىر تۇيتكىلدەردى انىق كورسەتتى. ماسەلەن, جولداردى كۇتىپ ۇستاۋ ءۇشىن جاريالانعان تەندەرگە قاتىسۋشى مەكەمەنىڭ تەحنيكالىق بازاسى, الەۋەتىنە قاتىستى تالاپ وتە جەڭىل. مەردىگەر تەندەرگە قاتىسۋ ءۇشىن كەز كەلگەن مەكەمەنىڭ تەحنيكاسىن كورسەتىپ, قۇجاتىن تىركەي الادى. قىس كەزىندە جولدى قار مەن مۇزدان دەر كەزىندە تازالاي الماي, حالىقتىڭ شاعىمىن ەستىپ وتىرعان دا وسىنداي مەكەمەلەر. سوندىقتان كەلەشەكتە تەندەر شارتتارىنا وزگەرىس ەنگىزىپ, تالاپتى كۇشەيتۋ كەرەك, – دەيدى تاعى ءبىر قوعام بەلسەندىسى ەدىل بەكەسوۆ.
قوعامدىق باقىلاۋ
ارينە, قاراپايىم حالىق, جولعا شىققان جولاۋشى دىتتەگەن جەرىنە بەينەتسىز جەتۋدى قالايدى. جول كۇتىمىن موينىنا العان مەردىگەردىڭ جۇمىسى ساپالى بولۋى ءۇشىن قىراعى قاداعالاۋ, قوعامدىق باقىلاۋ كەرەك-اق. وكىنىشتىسى, ءوز مىندەتىنە سامارقاۋ قارايتىن مەكەمەلەر دە جوق ەمەس. مىسالى, جەلتوقسان ايىندا اقجايىق اۋدانى جامبىل اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ رەسمي پاراقشاسىنا: «جولاۋشى جول» مەكەمەسى, جولدى تازالاپ كەتىڭىزشى, ءوتىنىش!» دەگەن حابارلاما جازىلعان. مەكەمە باسشىسىنا تىكەلەي ايتىلعان وتىنىشتەر ورىندالماعان سوڭ, وسىلاي جاريا سۇراۋدان باسقا امال قالماعان.
Nur Otan پارتياسى وبلىستىق فيليالى پارتيالىق باقىلاۋ جونىندەگى ينسپەكتورى افيزا سەمعاليەۆا وسىنداي شاعىمدارعا دەر كەزىندە كوڭىل اۋدارۋ ءۇشىن ءار مەردىگەر مەكەمەگە الەۋمەتتىك جەلىدە ءوز پاراعىن اشۋدى ۇسىندى. «جول ساپاسىنا شاعىم نەمەسە ۇسىنىس-پىكىر ايتقىسى كەلگەن كولىك جۇرگىزۋشىسى نەمەسە جولاۋشى ءوز ويىن, فوتو-بەينە ماتەريالدى سول پاراقشاعا دەر كەزىندە جاريالاسا, ونىڭ ىقپالى, ناتيجەسى كۇشتى بولار ەدى» دەيدى افيزا بولاتقىزى.
بۇل ۇسىنىس وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسى تاراپىنان قابىل الىنىپ, ءسال وزگەشە تۇردە جۇزەگە استى. ياعني باسقارما تاراپىنان وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىن قىسقى ۋاقىتتا كۇتىپ ۇستاۋعا قاتىستى ارىز شاعىمداردى, ۇسىنىستاردى WhatsApp ءنومىرى ارقىلى +7 771 179 63 92 قابىلدايدى. بۇل نومىرگە وبلىستاعى جول قۇرىلىسى جانە قوعامدىق كولىك ماسەلەلەرىنە دە قاتىستى سۇراقتاردى جولداۋعا بولادى.
بيىلعى 19 قاڭتار كۇنى ىسكە قوسىلعان وسى جەلىگە 10 كۇن ىشىندە 81 شاعىم جانە سۇراق ءتۇسىپتى. «مۇنىڭ ىشىندە اۋداندىق ماڭىزى بار جولدارعا قاتىستى – 4, قالاىشىلىك جولدار مەن قوعامدىق كولىككە قاتىستى – 65, وبلىستىق ماڭىزى بار جولدار مەن قوعامدىق كولىككە قاتىستى – 5, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جولدارعا قاتىستى – 4 جانە باسقا ماسەلەلەر بويىنشا 3 سۇراق پەن شاعىم كەلىپ ءتۇستى. بارلىق ماسەلە بويىنشا جاۋاپتى مەكەمەلەر جۇمىس ىستەپ جاتىر. بۇل جۇمىس ءارى قاراي جالعاسادى» دەپ مالىمدەدى ا.مەنەەۆ.
«قازاۆتوجولعا» سالەم ايت!
سوڭعى كەزدە قوعامدىق تالاپ كۇشەيىپ, وڭىردەگى وبلىستىق جانە اۋداندىق دەڭگەيدەگى جولدارعا باقىلاۋ كۇشەيدى. ونىڭ ناتيجەسى دە جامان ەمەس. بىراق «قازاۆتوجولعا» تىكەلەي باعىناتىن رەسپۋبليكالىق جولدار ماسەلەسى ءالى ۋشىعىپ تۇر. ادام قازاسىنا سوقتىراتىن اۋىر جول اپاتتارى دا ءدال وسى رەسپۋبليكالىق جول بويىندا ءجيى قايتالانادى.
– «قازاۆتوجول» كومپانياسىنىڭ وبلىس بويىنشا باس ينجەنەرى اڭسار راحماتۋلليننىڭ ايتۋىنشا, 2021 جىلعى 6 جەلتوقسانعا دەيىن جول كۇتىمىنە 1,5 ملرد تەڭگە قارجى بولىنگەن. وسى قارجى قايدا جۇمسالادى؟ نەگە «قازاۆتوجول» قاجەتتى تەحنيكالارىن جاڭارتپايدى؟ ۇكىمەت باسشىسىنان قارجىلىق باقىلاۋ كوميتەتىنە تاپسىرما بەرىپ, رەسپۋبليكا بيۋدجەتىنەن بولىنگەن قارجىعا تەكسەرۋ جۇرگىزۋدى سۇرايمىن. ايتپەسە, جاۋاپسىز جول مەردىگەرلەردىڭ كەسىرىنەن بەيبىت كۇندە جول بويىندا قازا تاپقان حالىق سانى ازايماي وتىر, – دەيدى ەدىل بەكەسوۆ.
ايتپاقشى, «قازاۆتوجول» ۇك اق باسشىسى اسقار مۇرات ۇلىنىڭ اتىنا Nur Otan پارتياسى وبلىستىق فيليالى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مۇرات مۇقاەۆ وڭىردەگى ماسەلەلەردى ايتىپ, بىرنەشە مارتە حات جولداعان. ونىڭ ءبىر دە بىرىنە جاۋاپ بولماعان.
«كورشىلەس مەملەكەتتەردە جول تازالاۋشى مەكەمەلەر قار جاۋا باساعاندا-اق تازالاۋ جۇمىسىنا كىرىسەدى. ءسويتىپ, جول بەتىندە قار, مۇز قاتۋىنا, كوكتايعاق پەن كەدىر-بۇدىر بولۋىنا مۇمكىندىك بەرمەيدى. سول ارقىلى جول-كولىك وقيعالارىنىڭ الدىن الادى. الايدا بىزدە بۇل ءادىس قولدانىلمايدى. جول كۇتۋشى مەردىگەرلەر اۋا رايىن بولجايتىن مەكەمەلەردىڭ مالىمەتىن پايدالانبايدى. «قازاۆتوجول» مەكەمەسى ارنايى تەحنيكامەن نەبارى 58%-عا قامتىلعان, ونىڭ 41%-ى عانا جۇمىسقا جارامدى. جەدەل جۇرەتىن امبەباپ ماشينالار سانى قاجەتتى مولشەردىڭ 57%-ى عانا. جول تازالايتىن مەكەمەلەر «كوكتايعاق» دەگەن بەلگى ورناتۋمەن شەكتەلەدى. تۇزدى قۇمدى تەك ىلدي مەن ورگە عانا كەشىگىپ سەبەدى. جولدىڭ قالعان بولىگى قارالمايدى. وسىنداي سالعىرتتىقتىڭ سەبەبىنەن اۋىر جۇك كولىكتەرى «ورال – اتىراۋ» كۇرە جولىنىڭ جەلتاۋ بيىگى تۇسىندا, «ورال – سامارا» جولىندا ءجيى كەپتەلىپ قالادى. بۇعان قوسا, رەسپۋبليكالىق جولدار بويىندا جول قوزعالىسىنا قاۋىپ توندىرەتىن اقاۋلار – شۇڭقىرلار مەن شوقالاقتار پايدا بولعان. وسىنداي جاعدايلارعا بايلانىستى وڭىردە الەۋمەتتىك نارازىلىق كۇشەيىپ كەلەدى. سوندىقتان جول سالاسى ماماندارىنىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرىپ, رەسپۋبليكالىق دارەجەدەگى جولداردى كۇتىپ ۇستاۋعا قاجەتتى قاراجاتتى تولىق ءبولۋدى سۇرايمىز. جولدى كۇتىپ-باپتاۋعا بولىنەتىن قاراجات مولشەرى رەسەي فەدەراتسياسىنان 5 ەسە از. جول كۇتەتىن تەحنيكا پاركى ابدەن ەسكىرگەن. وسى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالاردى قولدانىپ, قالىپتاسقان احۋالدى تۇزەۋدى سۇرايمىز. بۇل ماسەلە حالىقتىڭ قاۋىپسىزدىگىنە تىكەلەي اسەر ەتەتىندىكتەن, وتە وزەكتى. قابىلدانعان شارالار جونىندە جازباشا جاۋاپ بەرۋىڭىزدى سۇرايمىز», دەلىنگەن سوڭعى حاتتا. ازىرگە جاۋاپ جوق.
باتىس قازاقستان وبلىسى