ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, 2018 جىلى عالىمدار سانى 8 مىڭنان اسىپتى. ال 2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا عىلىم سالاسىندا 9 200 جاس قىزمەتكەر ەڭبەك ەتەدى.
اتالعان ۆەدومستۆوعا قاراستى عىلىم كوميتەتىنىڭ توراعاسى جاننا قۇرمانعاليەۆا: «جاستاردىڭ عىلىم سالاسىنا كەلۋى ولاردى قىزىقتىراتىن ءتيىمدى جاعدايدىڭ جاسالىپ جاتقانىن بىلدىرەدى. جاس زەرتتەۋشىلەردى قولداۋ ماقساتىنداعى مەملەكەت قابىلداعان شارالاردىڭ ناتيجەسىندە عالىمدار سانى ارتتى. عىلىم سالاسىن بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرۋ سوڭعى 2 جىلدا 2 ەسەگە جۋىق ءوستى. عىلىمي جوبالاردى گرانتتىق قارجىلاندىرۋ مەرزىمى 5 جىلعا دەيىن ۇزارتىلدى. ەگەر بۇرىن گرانتتار كونكۋرسى 3-5 جىلدا ءبىر رەت وتكىزىلگەن بولسا, قازىر ولار جىل سايىن وتكىزىلەدى. ەسەپ بەرۋ ازايدى, بيۋروكراتيالىق كەدەرگىلەر جويىلدى. جاس عالىمدار ءۇشىن جەكە گرانتتار قاراستىرىلعان. ماگيسترانتتار مەن دوكتورانتتاردىڭ ستيپەنديالارى ايتارلىقتاي ارتتى. جاس زەرتتەۋشىلەرگە ارنايى سىيلىقتار تاعايىندالدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قازاقستاندىق عالىمدارعا الەمنىڭ جەتەكشى عىلىمي ورتالىقتارىندا تاعىلىمدامادان ءوتۋ مۇمكىندىگى بەرىلدى. وسىلايشا, جاس عالىمداردىڭ عىلىمي يدەيالارى مەن الەۋەتىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالىپ جاتىر», دەيدى.
بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ (بقپعزي) عىلىمي قىزمەتكەرى رۋسلان ابىتاەۆ – وتاندىق «QazVac» ۆاكتسيناسىن ازىرلەۋگە قاتىسقان جاس عالىمداردىڭ ءبىرى. ول اتالعان ينستيتۋتتاعى باقىلاۋ, بيولوگيالىق تەحنولوگيالار زەرتحاناسىندا جۇمىس ىستەيدى. جاس زەرتتەۋشى زەرتحانادا ۆاكتسينالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن يممۋنوگەندىلىگىن تەكسەرەدى. 28 جاستاعى رۋسلان جاس عالىمدارعا مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلەتىن قولداۋدى سەزىنەتىنىن جەتكىزدى.
«انام – مۇعالىم, مەكتەپتە بيولوگيادان ساباق بەرەدى. ول ءاردايىم عىلىم تۋرالى قىزىعۋشىلىقپەن ايتاتىن, مەنى زەرتحاناعا ەرتىپ اپارىپ, ميكروسكوپتاردى كورسەتتى. بۇل باعىت مەنى قاتتى قىزىقتىردى. 9-سىنىپتا بقپعزي تۋرالى ەستىدىم. سول كەزدە عىلىممەن اينالىسىپ, ءدال سول ينستيتۋتتا جۇمىس ىستەيمىن دەپ شەشتىم. قازۇۋ-دا وقىپ جۇرگەن كەزىمدە جىل سايىن ينستيتۋتتا زەرتتەۋ تاجىريبەسىنەن ءوتتىم, ال جوو-نى بىتىرگەننەن كەيىن مەنى وسىندا جۇمىسقا قابىلدادى. مەن جاس عالىم رەتىندە مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلگەن قولداۋدى سەزىنەمىن. بەس جىل بۇرىن قىزمەت جولىن بقپعزي-دا زەرتحاناشى رەتىندە باستاعان ەدىم, قازىر عىلىمي قىزمەتكەرمىن. وسى ۋاقىت ىشىندە جالاقىم ايتارلىقتاي ءوستى», دەيدى ر.ابىتاەۆ.
جاقىندا بقپعزي جانىنان حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس زاماناۋي قۇرالدارمەن جابدىقتالعان بيوفارماتسەۆتيكالىق زاۋىت سالىندى. سونىمەن قاتار ينستيتۋتتىڭ قىزمەتكەرلەرىنە ارناپ كوپقاباتتى ءۇي دە پايدالانۋعا بەرىلگەن. جاس عالىم ر.ابىلتاەۆ تا بقپعزي قىزمەتكەرى رەتىندە سۋ جاڭا ءۇش بولمەلى پاتەردىڭ كىلتىن يەلەندى. ول ەلىمىزدە عىلىمي قىزمەتپەن اينالىساتىن جاستارعا جاقسى جاعدايلار جاسالىپ جاتقانىنا, سونىڭ ناتيجەسىندە قازىر قاتارىنىڭ ايتارلىقتاي كوبەيىپ كەلەتىنىنە قۋانىشتى.
