سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى شال اقىن اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن اسىل اعامىزدىڭ بالالىق شاعى ايىرتاۋ وڭىرىندەگى اقان سەرى ەلىندە ءوتتى. شوقاننىڭ اجەسى ايعانىم حانىمنىڭ قىستاۋى بولعان سىرىمبەت ورتا مەكتەبىندە, كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى بايكەن اشىموۆتەن ءتالىم السا, ءبىلىم ورداسىندا ەركىن اۋەلبەكوۆ, امانوللا رامازانوۆ, شوتا ءۋاليحانوۆ سەكىلدى تانىمال قايراتكەرلەرمەن بىرگە وقىدى.
سىرىمبەت – ساۋمالكول, شالقار, قۇمدىكول, جەكەكول, اقبالشىق, توراڭعىل, قوسكول سەكىلدى سۇلۋ كولدەر وراپ جاتقان, سارىارقانىڭ عاجايىپ سىر تۇنعان ولكەسى. وسىنداي تابيعاتى كوركەم وڭىردە وسكەن ادامنىڭ اقىن بولماۋى مۇمكىن ەمەس. ول بالا كۇنىنەن ولەڭگە عاشىق بولىپ, الدىمەن جۇرتشىلىققا اقىن رەتىندە تانىلدى. العاشقى «سىر» اتتى جىر جيناعىنان باستاپ, كوزى جۇمىلعانعا دەيىن بىرنەشە پوەزيالىق كىتاپتارى جارىق كوردى. «دالا», «قىراندار», «گاككۋ», «جەزكيىك», «تاتتىمبەت», «دومبىرا», «قاراقالپاق», «كەنەسارىنىڭ سوڭعى ءسوزى» جانە «قانىش ساتباەۆ», «ەبىنەي بوكەتوۆ», «بايكەن ءاشىموۆ» تۋرالى تاماشا پوەمالار جازدى. شەتەل قالامگەرلەرىنىڭ شىعارمالارىن انا تىلىمىزگە مولدىرەتىپ اۋداردى. حالقىمىز اقىندى «قازاقتىڭ جەز قاناتتى جەزكيىگى» دەپ قادىر تۇتتى. مەن ماقالامدا ول كىسىنىڭ قايراتكەرلىك قىرىنا توقتالسام دەيمىن.
كاكىمبەك اعامىز ماسكەۋدىڭ ءتۇستى مەتاللۋرگيا جانە التىن ينستيتۋتىن بىتىرگەسىن شەتەلگە بەرگەن جولدامادان باس تارتىپ, ۇلى عالىم قانىش ساتباەۆتىڭ باستاماسىمەن سول كەزدە اشىلعان جەزقازعان كەنىشىنە سۇرانىپ كەلىپ, الدىمەن كەن شەبەرى بولىپ ەڭبەك جولىن باستادى. ودان سوڭ ۋچاسكە جەتەكشىسى, كەن باس ينجەنەرى جانە التى جىل شاحتا باسشىسى بولدى. قىسقاسى, شاحتادا ون جىل قىزمەت ىستەپ, ءوندىرىستىڭ قىر-سىرىن تولىق مەڭگەرىپ, مىقتى مامان, بىلىكتى باسشى رەتىندە قالىپتاستى. ءوزى ۇنەمى: «ادال باسشى بولساڭ, قانداي قيىنشىلىقتاردان دا امان شىعاسىڭ» دەپ ايتىپ وتىراتىن ەدى. مەنىڭشە, اعامىزدىڭ وسى ۇستانىمى ونى ومىردە كەزدەسكەن ءتۇرلى كەدەرگىلەردەن امان الىپ شىعىپ, جەتىستىككە جەتۋىنە قانات بايلادى. جەزقازعان كەنىشىندە ىسكەرلىك قابىلەتىمەن كوزگە ءتۇسىپ, وندىرىسكە جاڭاشا تاسىلدەردى ەنگىزدى. جۇمىسشىلارمەن جاقىن ارالاسىپ, ولاردىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىن دەر كەزىندە شەشىپ, شىن مانىندە كەنشىلەردىڭ ليدەرىنە اينالدى. «وسىنداي شاقتا ماعان قانىش اعامىزدىڭ كەمەڭگەرلىگى مەن عيبرات مىنەزى ۇلگى بولدى» دەۋشى ەدى.
بىلىكتى ماماننىڭ بىلىمدىلىگى مەن ۇيىمداستىرۋشىلىعىن وڭ باعالاعان باسشىلىق ونى جەزقازعان تاۋ-كەن كومبيناتى پارتيا ۇيىمىنىڭ حاتشىسى ەتىپ سايلادى. مۇندا دا قىزمەتكەرلەرگە جاقسى قىرىمەن تانىلدى. سودان كەيىن جەزقازعان قالالىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىلىعىنا كوتەرىلدى. وسى جىلدارى كەندى ولكەدە مىس زاۋىتى ىسكە قوسىلىپ, ءوندىرىس كولەمى كۇشەيدى. جەزقازعان وبلىسى اشىلعاندا, وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ەكىنشى حاتشىلىعىنا سايلاندى. بۇل – وتە جاۋاپتى كەزەڭ ەدى, جاڭادان اشىلعان وبلىسقا جان-جاقتان جاۋاپتى ماماندار كوشىپ كەلدى. قانشاما مەكەمەلەر اشىلدى. سولاردىڭ ءبارىنىڭ اياعىنان تۇرۋىنا جان اياماي ەڭبەك ەتىپ, ونىڭ تاپسىرمالارىن ءوندىرىس باسشىلارى ەكى ەتپەي ورىندادى.
وسىنداي ناتيجەلى ەڭبەگىمەن, ىسكەرلىگىمەن كوزگە تۇسكەن ازامات 1975 جىلى كوكپ ورتالىق كوميتەتى اپپاراتىنىڭ ينسپەكتورلىعىنا شاقىرىلدى. نەگىزى, اپپارات ينسپەكتورى حاتشىلارعا عانا باعىنادى. كاكىمبەك اعامىز بۇل قىزمەتىندە وداق كولەمىندەگى ءوندىرىس جانە ترانسپورت ماسەلەلەرى بويىنشا تۇسەتىن وتىنىشتەر مەن ۇسىنىستاردى قاداعالادى. وسى قىزمەتىندە ءجۇرىپ, ەكونوميكالىق رەفورمالاردى جۇرگىزۋگە قاتىستى ەكى ۇسىنىسىن جەتكىزەدى. سول ۋاقىتتا قارا توپىراقتى ايماقتاردى يگەرۋ تۋرالى ۇسىنىستار باستالعان كەز ەكەن, ول كىسى وسىعان قارسى شىعىپ, ونىڭ ورنىنا مال شارۋاشىلىعىن ءارى قاراي دامىتۋدى ايتسا, ەكىنشى, وندىرىستەگى كاسىپورىندارعا تەڭ قۇقىق بەرىپ, ولارعا جاعداي جاساۋدى كوتەرگەن. بۇعان كسرو مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى كوسىگين قارسى بولماعانىمەن, ورتالىق كوميتەتتەن قولداۋ بولمادى. ينسپەكتورلىق ول كىسىنى ادالدىق پەن تۋرالىققا ۇيرەتتى. بۇل قىزمەتتىڭ ءبىر باعىتىنا – جەرگىلىكتى باسقارۋ ورگاندارىنداعى زاڭسىزدىق پەن ۇلكەن قىلمىستاردى تەكسەرۋ جۇكتەلگەن. وسى جاۋاپتى جۇمىستا ادىلدىكتى بەرىك ۇستانىپ, مامانداردى جازىقسىز قارالاۋدان اۋلاق بولدى.
ون جىلعا جۋىق كسرو ورتالىق كوميتەتىندە جەمىستى جۇمىس ىستەپ, 1984 جىلى قاراقالپاقستاننىڭ پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىلىعىنا سايلاندى. بۇل جوعارى لاۋازىمعا ول كىسى وڭاي بارا قالدى دەپ ويلامايمىن. كەڭەس وكىمەتىنىڭ كادر ىرىكتەۋدەگى ءتارتىبى وتە قاتال. ول سىننان مۇدىرمەي ءوتۋ ءۇشىن بارلىق بىلىكتىلىگىڭىز بەن بىلىمدىلىگىڭىز سىنعا تۇسەدى. مىنە, وسى سىننان مۇدىرمەي وتە بىلگەن تاجىريبەلى مامان الدىمەن قاراقالپاق حالقىنىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىمەن تانىسىپ, اۋىز سۋ تاپشىلىعى, ەلەكتر جۇيەسى مەن جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى گازبەن قامتاماسىز ەتۋ تومەن دەڭگەيدە ەكەندىگىن بايقايدى. تەڭىز تارتىلعاننان كەيىن جۇمىسسىز قالعان بالىقشىلاردىڭ جاي-كۇيىن بىلەدى. سونداي-اق ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىندا دا قوردالانىپ قالعان پروبلەمالار جەتكىلىكتى ەكەندىگىن كورەدى. وسى وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋگە جاڭا باسشى بىلەك سىبانىپ كىرىسەدى. الدىمەن پروبلەمالاردى جان-جاقتى تالداپ, ونىڭ شەشىلۋ جولدارىن انىقتايدى. كەڭەس وكىمەتى كەزىندە كەز-كەلگەن ماسەلە قاۋلى ارقىلى جۇزەگە اسادى. سوندىقتان ول كىسى كوكپ ورتالىق كوميتەتى مەن كەڭەس وداعى مينيسترلەر كەڭەسىن قاراقالپاق ەلىنىڭ الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق دامۋىن جەدەل ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ۇسىنىس ازىرلەپ, سونىڭ ەسەبىنەن قاۋلى قابىلدانۋىنا بار كۇش-جىگەرىن جۇمسادى. ناتيجەسىندە, ونەركاسىپ ونىڭ ىشىندە قۇرىلىس ماتەريالدارى ءوندىرىسى دامىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى ىلگەرى باستى. حالىقتىڭ تۇرمىسى كوتەرىلىپ, ەلدى مەكەندەردى ەلەكترلەندىرۋ - 90 پايىزعا, گازبەن قامتاماسىز ەتۋ 16 پايىزدان 85 پايىزعا ءوستى. سونىمەن قاتار تۇرعىن ءۇي, جول سالۋ ماسەلەلەرى دە شەشىمىن تاپتى.
كاكىمبەك سالىقوۆ قاراقالپاقستاندى باسقارعان جىلدارى ارال پروبلەماسىمەن جان-جاقتى اينالىستى. ويتكەنى جەر بەتىنەن ءوشىپ بارا جاتقان تەڭىزدىڭ زاردابى الدىمەن ىرگەلەس جاتقان ەكى ەلدىڭ ەكولوگياسىنا قاتتى اسەر ەتتى. سوندىقتان ول ارال ماسەلەسىن تەرەڭ ءتۇسىندى. تەڭىزدىڭ اۋىر جاعدايىنا بايلانىستى ۇكىمەتتىك كوميسسيالار قۇرىلدى. سول ۋاقىتتاعى ەكولوگيا ماسەلەلەرىنە جاۋاپتى گوسگيدرومەتتىڭ باسشىسى يۋ.يزراەل مەن كسرو عىلىم اكادەمياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ۆ.كوپتيۋگ باسقارعان ۇلكەن كوميسسيا نوكىستە جۇمىس ىستەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە كوممۋنيستىك پارتيانىڭ ورتالىق كوميتەتى مەن كسرو مينيسترلەر كابينەتىنىڭ ارال تۋرالى, ونىڭ ىشىندە قاراقالپاقستاننىڭ جاعدايى جونىندە قاۋلى قابىلدانىپ, تەڭىزدىڭ تارتىلۋىنا بايلانىستى حالىققا الەۋمەتتىك تولەماقى تولەندى.
كاكىمبەك اعانىڭ سىرت ەلدەگى بەدەلىنە بايلانىستى ءبىر مىسال ايتايىن. قازاقستان ۇكىمەتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ جۇرگەندە ارال پروبلەماسىمەن مەن دە شۇعىلداندىم. بىردە قىرعىز, وزبەك, تاجىك, تۇرىكمەن اعايىندارمەن رەسمي تۇردە كەزدەسىپ, تەڭىز ماسەلەسىن تالقىلادىق. جيىنعا وزبەكستان پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى يسمايل جورابەكوۆ قاتىستى. بەدەلدى, ءبىلىمدى ازامات. ول كوميسسيا وتىرىسىندا كەيدە قىزىنىپ سويلەپ كەتەدى. ونداي كەزدە ونى سابىرعا شاقىرىپ: «يسمايل-اكا, بۇل جاعدايدى كاكىمبەك اعا «بىلاي ايتقان» دەسەم, سوزگە توقتاپ, قوس قولىن كوتەرىپ, قولداپ شىعا كەلەدى. سوندا سالىقوۆتىڭ وزبەكستانداعى بەدەلى مەن ارال تەڭىزىنىڭ پروبلەماسىن جەتىك بىلگەن بىلىكتى مامان ەكەنىنە كوزىم جەتتى. اعامدى ودان ءارى جاقسى كورىپ كەتتىم.ول كىسىنىڭ وسى ەڭبەگىن قاراقالپاق اعايىندار ۇمىتقان جوق, اعامىز قايتىس بولعاندا سول ەلدەن ارنايى وكىلدەر كەلىپ, اسىل ازامات تۋرالى ەستى ەستەلىكتەر ايتىپ, جىلى لەبىزدەرىن ءبىلدىردى.
جالپى ەكولوگيا − ەشقاشان كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيتىن تاقىرىپ. كاكىمبەك سالىقوۆ قاراقالپاقستاننان كەيىن ماسكەۋگە جوعارىلاپ, كەڭەس وداعى جوعارعى كەڭەسىنىڭ ەكولوگيا كوميتەتىنىڭ توراعاسى, جوعارعى كەڭەستىڭ پرەزيديۋم مۇشەسى سەكىلدى لاۋازىمدى قىزمەتتى اتقاردى. شىن مانىندە, قازاق اراسىنان بۇرىن-سوڭدى مۇنداي قىزمەتكە تاعايىندالعان قانداستارىمىز سيرەك. وسى بيىك دەڭگەيدە ءجۇرىپ, وداقتاس رەسپۋبليكالارداعى ەكولوگيا پروبلەماسىن جان-جاقتى قوزعاپ, دابىل قاقتى. ونىڭ ىشىندە, اسىرەسە قازاقستاننىڭ ەكولوگيالىق پروبلەماسىن جوعارىعا جەتكىزىپ, سونىڭ شەشىلۋ جولدارىن ىزدەدى. قوماقتى قارجى بولۋگە سەپتىگىن تيگىزدى. ارال تەڭىزىن ەكولوگيالىق ايماق دەپ تانىپ, ونىڭ وزەكتى ماسەلەسىن الەمگە ەستىرتۋگە كۇش سالدى. امەريكانىڭ اتاقتى ەكولوگتارىنىڭ ءبىرى, كەيىن ۆيتسە-پرەزيدەنت بولعان البەرت گور الىستان ات تەرلەتىپ كەلىپ, ارالدىڭ جاعدايىن كوزبەن كورىپ, پروبلەماسىمەن تانىستى. سونىڭ ناتيجەسىندە اقش ۇكىمەتى ارالعا كومەك قولىن سوزدى. چەرنوبىل اتوم ەلەكتر ستانساسىندا بولعان اپاتتى جويۋ جانە وسى اپاتتا زارداپ شەككەن ازاماتتارعا الەۋمەتتىك جاعىنان كومەك جاساۋ تۋرالى قاۋلى شىعارۋعا مۇرىندىق بولدى.
تۇعىرلى تۇلعانىڭ تاعى ءبىر قاسيەتى – ەلجاندىلىعى ەدى. ول كىسى تۋعان حالقىن ەرەكشە جاقسى كوردى. ەلىمىز ەگەمەندىك العاندا بالاشا قۋانىپ, ازاتتىق تۋرالى قانشاما جىر جازدى. ەلىمىزدىڭ باس ورداسى اقمولاعا كوشكەندە, وسى يدەيانى جان-تانىمەن قولداپ, زيالى ازاماتتاردىڭ قاتارىندا ەلورداعا العاشقى بولىپ قونىس اۋداردى. استانا تۋرالى تاماشا ولەڭدەر جازىپ, بىرنەشە جىر جيناعىن شىعاردى. قازاق كسر جوعارعى كەڭەسىنە ءۇش مارتە دەپۋتات بولدى. حالىقارالىق قانىش ساتباەۆ قورىنىڭ پرەزيدەنتى بولعان كەزدە ۇلى عالىمنىڭ ەڭبەكتەرىن جارىققا شىعارۋ مەن ناسيحاتتاۋعا ۇلەس قوستى.
ارداقتى اعامەن ءومىرىنىڭ سوڭعى جىلدارىندا ءجيى ارالاسىپ, ونى جاقىننان تاني ءتۇستىم. 1960 جىلدارى قازاق كسر جوعارعى كەڭەسى پرەزيديۋمىنىڭ توراعاسى بولعان, كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, نەمەرە اعام فازىل كارىبجانوۆتىڭ ءومىرى مەن ادامي قاسيەتى جايىندا «زامان سىرى» دەگەن پوەما جازدى. وسى شىعارمانى جازىپ جۇرگەندە ول كىسى: «قايراتكەردىڭ تۋعان جەرىن كوزىممەن كورسەم» دەگەن ويىن ايتتى. ءسويتىپ, ەكەۋمىز جەڭىل كولىكپەن ومبىعا ساپارعا شىقتىق. ون سەگىزىنشى عاسىردا اجىمبەت بي بابامىز باستاعان بۋراباي مەن ايىرتاۋدان جاڭا جەرلەردى يگەرۋگە قونىس اۋدارعان ۇلى كوشتىڭ جولىمەن ءجۇرىپ وتىردىق. جول بويى اڭگىمە تيەگى دە اعىتىلدى. اعامىز بۇل وڭىردە تۋعان تۇلعالار مەن تاريحتى وتە جاقسى بىلەدى. كورنەكتى قايراتكەر سماعۇل سادۋاقاسوۆتىڭ اۋىلى تۇسىنان ءوتىپ بارا جاتقاندا, قىسقا عۇمىرىندا توتاليتارلىق جۇيەگە قارسى تۇرعان ەرەن ەر جايىندا قۇندى دەرەكتەر ايتتى. ەندى ءبىر بۇيىردەگى ايگىلى وپەرا ءانشىسى ەرمەك سەركەباەۆتىڭ اتالارىنىڭ اۋىلىنان وتكەندە «كەڭەس وداعىنداعى ۇزدىك فيگارو» اتانعان تارلان تۇلعا تۋرالى كەڭىرەك اڭگىمەلەدى. قازاقستاندى قيىن-قىستاۋ جىلدارى باسقارعان جۇماباي شاياحمەتوۆتىڭ تۋعان جەرىنە توقتاعاندا ۇلى وتان سوعىسىنان كەيىن ەل ەكونوميكاسىن كوتەرىپ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا زور ۇلەس قوسقان قايراتكەردىڭ ءومىر جولىنان تاعىلىمدى ەستەلىك ءوربىتتى.
ومبىعا جەتكەننەن كەيىن الدىمەن شوقان ءۋاليحانوۆ وقىعان كادەت كورپۋسىنا باردىق. ءبىزدى اتالعان وقۋ ورداسىنىڭ باسشىسى, پولكوۆنيك, كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى ن.كراۆچەنكو جىلى قارسى الىپ, ءىلتيپات كورسەتتى. كادەت كورپۋسىنىڭ مۋزەيىنە الىپ باردى. وندا قازاقتىڭ ۇلى عالىمىنىڭ پورترەتى تۇر ەكەن. سۋرەتتىڭ استىندا سارعايعان قاعازداردى كورىپ, كاكىمبەك اعا وعان: «عالىمنىڭ ەڭبەكتەرى وسى عانا ما؟» دەپ سۇرادى. ول: ء«يا» دەپ جاۋاپ بەردى. سودان اقىن سول جەردەگى تۇرعاندارعا شوقاننىڭ تاريحشى, شىعىستانۋشى, فولكلورشى, ەتنوگراف, گەوگراف, اعارتۋشى سەكىلدى سان قىرىن كەڭىنەن اڭگىمەلەدى.قىرۋار سان شىعارمالارى بارىن ايتتى. ولار اۋزىنىڭ سۋى قۇرىپ تىڭدادى. ەندى ءبىر بۇرىشتان گەنەرال ل.كورنيلوۆتىڭ سۋرەتىن كورىپ قالعان اعامىز ونىڭ دا تاريحىنان سىر تارتىپ, اناسى قازاق بولعانىن باياندادى. كەيىن تاعى ومبىعا جولىم تۇسكەندە ارنايى كادەت كورپۋسىنىڭ باسشىسىنا شوقان ءۋاليحانوۆتىڭ 35 جىل بۇرىن ورىس تىلىندە جارىق كورگەن شىعارمالار جيناعىنىڭ بەس تومدىعىن اپارىپ بەردىم. بۇدان كەيىن ومبىنىڭ اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنە باس سۇقتىق. بۇرىن بۇل وقۋ ورداسىن اۋىلشارۋاشىلىق ينستيتۋتى اتالعان كەزدە تامامداعان ەدىم. كەزىندە مۇندا قازاقتىڭ كوپتەگەن زيالى ازاماتتارى ءبىلىم الدى. ءبىزدى وسىنداعى جول باستاۋشىلار ۋنيۆەرسيتەت تاريحىنان سىر شەرتەتىن مۇراجايعا ەرتىپ باردى. كاكىمبەك اعا مۋزەي ەكسپوزيتسيامەن تولىق تانىسىپ, ونىڭ باسشىسىنا: «وسى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تۇلەگى, كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى فازىل كارىبجانوۆ تۋرالى كەڭ ەكسپوزيتسيا جوق ەكەن. نەگە ارنايى ورىن بەرمەدىڭىزدەر», دەپ كەيىستىك تانىتتى. مۋزەي باسشىسى: ء«بىز بۇل جەرگە كەڭەس وداعىنىڭ قايراتكەرلەرىن كەڭ كولەمدە كىرگىزگەن جوقپىز. تەك اتاقتى عالىمدارعا عانا ارنايى ورىن بەردىك», دەپ اقتالدى. ول كىسى تاعى دا: «ەگەر عالىمدار بولاتىن بولسا, وسى وقۋ ورداسىنان ءبىلىم العان كورنەكتى ەنەرگەتيك, مىس, قورعاسىن, مىرىش قۇرۋ جانە دامىتۋ جاڭا تەحنولوگياسىنىڭ اۆتورى, اكادەميك شاپىق شوكين, مينەرالدى تىڭايتقىشتار مەن مينەرال تۇزداردى وڭدەۋدىڭ تەحنولوگياسىنا تىڭ جاڭالىق ەنگىزگەن اكادەميك ابىكەن بەكتۇروۆ, جازۋشى - اكادەميك, سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى عابيت مۇسىرەپوۆ تۋرالى نەگە ەشقانداي دەرەك جوق» دەپ سۇرادى. كاكىمبەك اعامىزدىڭ ەنتسيكلوپەديالىق بىلىمىنە تاڭ قالعان مۇراجاي ديرەكتورى ءلام دەپ ءۇن قاتا المادى. وسى ساپاردا اقىن ءبىزدىڭ اۋىلعا بارىپ, فازىل اعانى كوزى كورگەن ۇلكەندەرمەن اڭگىمەلەستى. اتالارىمىزدىڭ ەسكى جۇرتىن ارالادى. قايراتكەردىڭ اناسىنىڭ باسىنا بارىپ, قۇران وقىدى. بەيىت باسىندا ءوسىپ تۇرعان اق قايىڭدى كورىپ, تولقىعان سەزىمنەن «اسىل انا زيراتىندا اق قايىڭ» دەگەن جىر جازدى. كەيىن فازىل اعانىڭ ءجۇز جىلدىعىن مەملەكەتتىك دەڭگەيدە اتاپ وتۋگە اتسالىستى.
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى كاكىمبەك سالىقوۆ كوزى تىرىسىندە بىرقاتار مەملەكەتتىك وردەن-مەدالدارمەن ماراپاتتالىپ, سولتۇستىك قازاقستان جانە بۇرىنعى جەزقازعان, كوكشەتاۋ وبلىستارىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى اتاندى. ءبىرتۋار تۇلعانىڭ ومىردەن وزعانىنا ءبىراز جىلدار وتسە دە ول كىسىنى ەل ەسىندە ساقتايتىن رەسپۋبليكا دەڭگەيىندە ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلعان جوق, سونىڭ ۋاقىتى ەندى كەلدى دەپ ويلايمىن. ومىردە قالامگەرلىك پەن قايراتكەرلىكتى قاتار ۇستاپ, ءوزىنىڭ ماڭگىلىك سارا جولىن سالعان ابىز اعامىزدىڭ ونەگەلى ءىزى ەشقاشان وشپەيدى.
جانىبەك كارىبجانوۆ,
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى
