جوبانى ازىرلەۋشىلەردىڭ ايتۋىنشا, گاز جانە ۋراندى پايدالانۋ تازا ەنەرگياعا كوشۋگە كومەكتەسەدى. دەگەنمەن گاز بەن اتومدى قولداناتىن ەلەكتر ستانسالارىنىڭ ءبارى «جاسىل» دەپ اتالمايدى. تەك جوعارى ستاندارتتارعا قول جەتكىزگەندەر عانا وسى قاتارعا قوسىلماق. سونداي-اق اتوم ستانسالارىنىڭ قالدىقتارىن جويۋ ماسەلەسى دە ءجىتى قاداعالانادى.
«وندىرىلەتىن گاز جانە اتوم ەنەرگەتيكاسى سەكتورلارى وداق ەكونوميكاسىن كومىرقىشقىل گازىنان قۇتقارۋعا ىقپال ەتە الاتىنىن مويىنداۋ قاجەت», دەلىنگەن كوميسسيا ۇسىنىسىندا.
قۇجاتقا مۇنداي ۇسىنىستىڭ ەنۋىنە فرانتسيا مۇددەلى. ويتكەنى ەلدەگى ەلەكتر قۋاتىنىڭ 70 پايىزى اتوم ستانسالارىنان الىنادى. دەگەنمەن الداعى 15 جىلدا مۇنى جارتى ەسە قىسقارتۋدى جوسپارلاپ وتىر. فرانتسيا سونداي-اق 2035 جىلعا قاراي 12 يادرولىق رەاكتوردى جاۋىپ, اتوم ەنەرگياسىنا تاۋەلدىلىگىن ازايتۋعا ۋادە بەرگەن-ءدى.
گەرمانيا كانتسلەرى ولاف شولتس باستاعان ءۇش پارتيالىق كواليتسيا بريۋسسەلگە جولداعان رەسمي حاتىندا ەۋروپالىق وداقتىڭ اتوم ەلەكتر ستانسالارىن تۇراقتى ەنەرگيا كوزى رەتىندە قابىلداۋىنا قارسىلىعىن بىلدىرگەن. گەرمانيانىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ ءمينيسترى ەۋروپالىق كوميسسيانىڭ جوسپارىن «مۇلدەم قاتە» دەپ اتادى.
ۆيتسە-كانتسلەر جانە ەكونوميكا ءمينيسترى روبەرت حابەك قورشاعان ورتانى قورعاۋ ءمينيسترى ستەففي لەمكەمەن بىرلەسكەن مالىمدەمەدە «فەدەرالدى ۇكىمەت رەتىندە اتوم ەنەرگياسىن تىزىمگە قوسۋدان باس تارتاتىنىمىزدى تاعى دا انىق بىلدىردىك. بۇل قاۋىپتى جانە قىمباتقا تۇسەدى», دەدى جاسىلدار پارتياسىنىڭ وكىلى.
قارت قۇرلىقتىڭ وداعى قۇجاتتى قابىلداۋ ارقىلى «جاسىل» ينۆەستيتسيانىڭ وزىق ستاندارتىن ورناتۋعا, كليماتقا قولايلى جوبالارعا جەكە كاپيتالدى تارتۋعا جول اشپاق. سونداي-اق «جاسىلداندىرۋ» ماسەلەسىندە اسىرا سىلتەۋدى جويۋعا باعىتتالعان.
وسى ورايدا ايتا كەتكەن ءجون. اتوم ەنەرگياسىن «جاسىل» دەپ ەسەپتەۋ تەك يدەولوگيالىق ماسەلە ەمەس. ونىڭ استارىندا مول قاراجات جاتىر. ويتكەنى ەۋروپالىق ورتالىق بانك (ەوب) ەۋروپالىق وداقتىڭ «جاسىل» وبليگاتسيالارىن كەپىلدىك رەتىندە پايدالانسا, باسقا بانكتەرگە قايتا قارجىلاندىرۋدىڭ ءتيىمدى شارتتارىن ۇسىنادى. ەوب سونىمەن قاتار «جاسىل» وبليگاتسيالاردىڭ پروپورتسيونالدى ەمەس ۇلەسىن ساتىپ الۋعا دايىن ەكەنىن ايتىپ وتىر.
سونداي-اق Reuters اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, ەۋروپالىق كوميسسيانىڭ ۇسىنىسىنا ينۆەستورلار دا قارسى. قازىرگى تاڭدا بايلىعى 6 تريلليون دوللاردى قۇرايتىن 16 ادام اتوم ەنەرگياسى مەن گازدى «جاسىل ەنەرگيا» قاتارىنا قوسۋدى دۇرىس ەمەس دەپ سانايدى.
ەكولوگتەردىڭ بۇعان قارسىلىق تانىتۋىندا نەگىز بار. يادرولىق ەنەرگيا كومىرقىشقىل گازىن بولمەيدى. الايدا اتوم ەلەكتر ستانساسىنان راديواكتيۆتى قالدىقتار شىعادى. گازبەن جۇمىس ىستەيتىن ەلەكتر ستانسالارىنان كومىرمەن جۇمىس ىستەيتىن ەلەكتر ستانسالارعا قاراعاندا شامامەن ەكى ەسە از كومىرقىشقىل گازى بولىنەدى. سوندىقتان ونى دا پارنيكتى گازداردان ادا دەي المايمىز.
سوندىقتان بۇل سالادا لوببيلەردىڭ ءۇنى قاتتى شىعىپ وتىر. بۇل يادرولىق جانە تابيعي گاز سەكتورلارىنا قانشالىقتى قاۋىپ ءتونىپ تۇرعانىن كورسەتەدى. ەگەر ەنەرگيانىڭ وسى تۇرلەرى «جاسىل» رەتىندە ەسەپتەلمەسە, قارجىلاندىرۋ قۇنى كوتەرىلە مە دەگەن قاۋىپ بار.
بايلىعى 430 ميلليارد ەۋرونى قۇرايتىن Union Investment كومپانياسىنىڭ قورشاعان ورتانى, الەۋمەتتىك جانە كورپوراتيۆتىك باسقارۋ (ESG) باسشىسى حەنريك پونتسەن ەۋروپالىق كوميسسيا جوسپارى بەكىتىلسە, كومپانيا دا ۇستانىمىن وزگەرتۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى. قازىرگى تاڭدا Union Investment گازدى تۇراقتى ينۆەستيتسيالىق ونىمدەرگە قوسقان. الداعى ۋاقىتتا اتوم ەنەرگەتيكاسىنا قاتىستى ۇستانىمىن قايتا قاراۋى مۇمكىن ەكەنىن دە جەتكىزدى.
قالاي دەگەنمەن, الداعى ۋاقىتتا ەۋروپالىق وداقتا اتوم مەن گازدى «جاسىل ەنەرگياعا» قوسۋ ماسەلەسى مايشاممەن قارالماق. بۇعان كەيبىر قالتالىلار مۇددەلى بولعانىمەن, ەكولوگتەر ودان كەلەتىن زياننىڭ كوپ ەكەنىن ايتىپ دابىل قاعىپ وتىر. ەۋروپالىق كوميسسيانىڭ ۇسىنىسىنا ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەر داۋىس بەرەدى. قازىرگى تاڭدا گەرمانيانىڭ جوباعا قارسىلىعىن ەسكەرسەك, جاڭا قۇجاتتىڭ قابىلدانباي قالۋ ىقتيمالدىعى جوعارى.
