قارجى • 26 قاڭتار، 2022

قورعانىسقا سالىنعان ينۆەستيتسيا كورسەتكىشى تومەن

30 رەت كورسەتىلدى

قاڭتار ب ۇلىگى كەزىندە ارميانىڭ ماڭىزدىلىعى ەرەكشە ارتتى. كوپشىلىك ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى اسكەرىنىڭ ەلگە كىرۋىنە قارسىلىق تانىتقانىمەن، پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇقشۇ اسكەرىنىڭ ەلگە از مەرزىمگە جانە تەك بىتىمگەرشىلىك ماقساتتا كەلەتىنىن ايتىپ، جەدەل شەشىم قابىلداعان ەدى. مەملەكەت باسشىسى ەل ءىشى الا تايداي ب ۇلىنگەندە قازاقستان ارمياسىنىڭ دايىن بولماعانىن ايتىپ، بۇل رەتتە قورعانىس ءمينيسترى مۇرات بەكتانوۆتى قاتاڭ سىنعا الىپ، ونىڭ ورنىنا رۋسلان جاقسىلىقوۆتى تاعايىندادى. Finprom اناليتيكالىق پورتالى ەل ارمياسىنىڭ دايىن بولماۋى قارجىلاندىرۋعا بايلانىستى ەكەنى ايتىلعان زەرتتەۋىن جاريالادى.

ءدال قازىرگى ساتتە قازاقستان قور­عانىس سالاسىنىڭ شىعىنى بو­يىن­شا بارلىق ەاەو ەلدەرىنەن تومەن تۇر. ىشكى جالپى ءونىمنىڭ تەك 1 پا­يىزى عانا ەل قاۋىپسىزدىگىنە بولىنەدى ەكەن. بۇل – الەمدەگى ەڭ تومەن كورسەتكىشتەردىڭ ءبىرى. الماتىدا بولعان جاپپاي تارتىپسىزدىك پەن توناۋ كەزىندە ەل ارمياسى نەلىكتەن باتىل قادامعا بارمادى، نەلىكتەن وز­دەرى­مەن سالىستىرعاندا ات توبە­لىندەي بولار توپتىڭ ەنتىگىن باسا المادى دەگەن ساۋال ءالى دە وزەكتى. اينالاسى ءبىر كۇنگە جەتپەس ۋاقىت ىشىندە بەيبىت ميتينگتىڭ باعىتىن بۇرىپ اكەتكەن بۇزاقى توپ قالا ينف­را­قۇرىلىمىنىڭ بىت-شىتىن شىعارىپ، ساۋدا ورىندارىن استان-كەستەڭ ەتتى، بيزنەسكە وراسان زور شىعىن كەلتىردى.

«2021 جىلدىڭ ون ايىندا 14 ترلن تەڭگە كولەمىندەگى مەملەكەت بيۋدجەتىنىڭ جالپى شىعىنىنان تەك 542،4 ملرد تەڭگە نەمەسە 3،9 پا­يى­زى عانا تيەسىلى بولعان. ەگەر كوپ جىلدىق ديناميكانى قارايتىن بول­ساق، قورعانىس شىعىنىنىڭ تومەن ۇلەسى وسپەگەن، تەك 4-5،5 پايىز دەڭ­گەيىندە قۇبىلىپ كەلەدى. 2020 جىلى ايتارلىقتاي تومەندەپ كەتكەن. سالا شىعىنىنىڭ 4 پايىزدان تومەندەپ كەتكەن كەزدەرى دە بار.

جەتكىلىكسىز قارجىلاندىرۋ فاكتى­­سىن ينۆەستيتسيا كولەمى دە راس­تاي­دى. 2021 جىلدىڭ 11 ايىندا قور­­عانىس سالاسىنا نەبارى 50 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىنعان. 2020 جىلدىڭ ءدال وسىنداي كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا سوما 21 پايىزعا ازايعان. جالپى العاندا، 2011-2020 جىلدار ارالىعىندا سالاعا 550،1 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىندى. بۇل وزگە سالالارمەن سالىستىرعاندا ەڭ تومەن كورسەتكىش. ماسەلەن، وسى ون جىلدا ونەركاسىپكە – 45،6 ترلن، جىلجىمايتىن م ۇلىك وپەراتسيا­لارىنا – 10،3 ترلن، ترانسپورت جانە قاتتاۋعا – 12 ترلن، اۋىل شا­رۋا­­شى­لىعىنا 2،8 ترلن تەڭگە بولىن­گەن»، دەپ جازادى Finprom ساراپشىلارى.

ارينە، قاي سالانىڭ دا كۇنى قارجىعا قارايتىنى بەلگىلى. ساياسي جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدا دا اسا ماڭىزدى سالا بولىپ سانالاتىن قورعانىستىڭ نازاردان تىس قالۋى، مەملەكەتتىڭ بۇل سەكتورعا استا-توك قارجىنىڭ جۇعىنىن عانا جالاتىپ كەلۋى – ارميانى قازىرگى شاراسىز كۇيگە اكەپ سوقتىرعان سەكىلدى. مۇنداي ەلدىڭ الەمدىك رەيتينگتە دە تورگە وزۋى مۇمكىن ەمەس. قورعانىس شىعىنى جونىنەن قازاقستان حالىق­ارالىق ءتىزىلىمنىڭ 115-ورنىندا تۇر. ءتىپتى ەكونوميكالىق وداقتاعى سەرىكتەس ەلدەردىڭ دە الدىن وراي الماپپىز. مىسالى، ارمەنيا ءىجو-ءنىڭ 4،9 پايىزىن ارمياعا بولەدى (الەم­دە 8-ورىن)، رەسەي – 4،3 پايىزىن (الەمدە 10-ورىن)، قىرعىزستان – 1،8 پايىزىن (الەمدە 62-ورىن)، بەلا­رۋس 1،3 پايىزىن (الەمدە 100-ورىن) بولەدى. تمد ەلدەرى اراسىندا ازەر­بايجان ء(ىجو-ءنىڭ 5،4 پايىزى)، ۋك­راينا (4،1 پايىزى) جانە گرۋزيا (1،8 پايىزى) ەلدەرىنىڭ پوزيتسياسى مىعىم.

پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا، تەز ارادا ەل ارمياسىنىڭ تەحني­كالىق جانە ۇرىستىق جابدىقتالۋى جاڭارۋعا ءتيىس.

«اسكەردە ءالى كۇنگە قولدانىل­عانىنا 30-50 جىل تولعان كەڭەستىك كەزەڭنىڭ قارۋلارى مەن وق-دارىلەرى­نىڭ ۇلەسى كوپ. ەسكىرگەن تەحنيكانىڭ قىز­مەت ەتۋ مەرزىمىنىڭ اياقتالۋ قار­قىنىن ەسكەرە وتىرىپ، قارۋ-جاراق پاركىن تولىقتىرۋ بويىنشا شۇعىل شارالار قابىلداۋ قاجەت. قارۋلى كۇشتەر زاماناۋي، جوعارى تەحنولوگيالى قارۋمەن جانە اسكەري تەحنيكالارمەن جاراقتانۋى كەرەك. بۇل رەت­تە جۇيەلى شارالار قابىلدانۋى قا­جەت. قارۋ-جاراق جانە اسكەري تەح­ني­­كا­نى جوندەۋ، قىزمەت كورسەتۋ بو­يىن­شا وتاندىق ءوندىرىستى دامىتۋ اسا ماڭىزدى»، دەدى مەملەكەت باسشىسى.

باسقا ەلدەردە ءىجو-ءنىڭ قورعانىس سالاسىنا بولگەن شىعىن كورسەتكىشى جىل ساناپ وسسە، قازاقستاندا بۇل وزگەرىسسىز كۇيدە، ناقتىراق ايتساق 1 پايىز توڭىرەگىنەن اسپايدى. ءدال وسى ماسەلەنى مەملەكەت ەندى ەسكەرەر، قۋاتتى ارميا قۇرۋ ءۇشىن قىرۋار قارجى كەرەك ەكەنىن تۇسىنەر دەپ سەنەمىز.

سوڭعى جاڭالىقتار

اسكەردەگى ادەبي كۇن

ايماقتار • كەشە

دامۋدىڭ كىلتى

قوعام • كەشە

ەل سەنىمىن ارقالاعان

قازاقستان • كەشە

تورعاي سۇڭقارى

ادەبيەت • كەشە

ۇلى شايقاس

ونەر • كەشە

يكبال الەمى

تانىم • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار