قازاقستان • 23 قاڭتار، 2022

بىردە-ءبىر شاعىم ەسكەرۋسىز قالمايدى

102 رەت كورسەتىلدى

ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە باس پروكۋراتۋرا مەن ءىىم قىلمىستىق اتقارۋ جۇيەسى كوميتەتى «قاسىرەتتى قاڭتار» وقيعاسى بويىنشا ۇستالعانداردى تەرگەۋ بارىسى، لاڭكەستىك ارەكەتتەردىڭ ءمان-جايلارى جانە جاپپاي تارتىپسىزدىكتىڭ سەبەپتەرىن انىقتاۋ جۇمىستارىنا قاتىستى رەسمي مالىمدەمە جاسادى.

باس پروكۋراتۋرانىڭ 1-قىزمەت باستىعىنىڭ ورىنباسارى ەلدوس قيلىمجانوۆ ەلىمىزدە بولعان جاپپاي تارتىپسىزدىك پەن لاڭكەستىك وقيعالارعا قا­تىستى 819 قىلمىستىق ءىس بو­يىن­شا تەرگەۋ جۇرگىزىلىپ جاتقانىن مالىم­دە­دى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل ىستەردىڭ 45-ءى – تەرروريزم، 36-سى – جاپپاي تارتىپسىزدىك، 15-ءى ادام ءولتىرۋ دەرەگى. سونىمەن قاتار ۇرلىق، توناۋ، قارۋدى جىمقىرۋ، بيلىك وكىلىنە كۇش قولدانۋ فاكتىلەرى بويىنشا 970 كۇدىكتى قاماۋعا الىنىپ، ولاردىڭ 182-ءسى سوت سانكتسياسىمەن ۇستاۋعا الىنسا، 29-ى ءۇي قاماقتا وتىر. ال تەرروريزم جانە جاپپاي تارتىپسىزدىك بويىنشا ۇستالعاندار سانى – 464.

باس پروكۋراتۋرا وكىلى بۇدان بولەك 226 ادامنىڭ ۇرلىق، 60 – قارۋ­دى زاڭسىز ساقتاۋ، 39 – قارۋ جىم­قى­رۋ، 25 – بۇزاقىلىق، 21-ءنىڭ توناۋ دەرەكتەرى بويىنشا قاماۋعا الىن­عا­نىن حابارلادى. ءبىر قىلمىستىق ءىس بو­يىنشا بىرنەشە ادامنىڭ سىبايلاس بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتكەن ە.قيلىمجانوۆ پروكۋرورلاردىڭ قا­ماۋ­عا الىنعانداردى ۇستاۋ مەكەمە­لە­رىن كۇندەلىكتى تەكسەرەتىنىن دە جەتكىزدى. وسىنداي جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە، ۇستاۋعا ەش نەگىز بولماۋىنا بايلانىس­تى 96 ادام ۋاقىتشا ۇستاۋ يزولياتورلارىنان بوساتىلعان. «پروكۋرورلار الماتى قالاسىنىڭ ۋاقىتشا ۇستاۋ يزولياتورىن تەكسەرۋ كەزىندە دەنە جا­را­قاتىن العان 73 ادامدى انىقتادى. ولاردىڭ ۇشەۋىنە قاتىستى بۇلتارتپاۋ شاراسى وزگەرتىلىپ، ۇشەۋى دە بوساتىلدى. وق جاراقاتىن العان 29 ادام دا پروكۋرورلاردىڭ نۇسقاۋىمەن قا­لا­لىق اۋرۋحانالارعا جاتقىزىلدى. سون­داي-اق اۋىر جاراقات العان 41 ادام تى­كە­لەي يزولياتوردا ەم الۋدا»، دەدى ە.قيلىمجانوۆ.

قاتىگەزدىك تانىتۋ، سونداي-اق مەدي­تسينالىق كومەك كورسەتپەۋ سەكىلدى جاعدايلاردى تەكسەرۋ ماقساتىندا ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل جانە باسقا دا ۇيىم وكىلدەرىنە ۇستاۋ مەكەمەلەرىنە كىرۋگە رۇقسات بە­رىلگەن. سونداي-اق رەسپۋبليكالىق ادۆو­كات­تار القاسىنىڭ باستاماسىمەن، ۇستال­عان­دارعا ۋاقتىلى بىلىكتى زاڭ كومەگىن كورسەتۋ جانە قورعاۋشىلاردىڭ مەكە­مە­لەرگە كىرۋ ماسەلەلەرى شەشىمىن تاپتى.

ە.قيلىمجانوۆتىڭ مالىمدەۋىنشە، پروكۋراتۋرا ورگاندارىنا ازاپتاۋ جانە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ تەرگەۋ كەزىندە ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن بۇزۋ دەرەكتەرىنە قاتىستى 91 شاعىم كەلىپ تۇسكەن. ء«بىز ءار شاعىمعا شارا قولدانۋدامىز. 19 ارىزدا كورسەتىلگەن زاڭ بۇزۋشىلىقتار راستالمادى، ال 56 شاعىم ءالى تەكسەرىلىپ جاتىر»، دەگەن سپيكەر ۇستالعاندارعا قاتىستى ادام ءولىمى، ازاپتاۋ جانە بيلىكتى اسىرا قولدانۋعا قاتىستى ەلىمىز بويىنشا 16 قىلمىستىق ءىستىڭ قوزعالعانىن دا مالىمدەدى.

باس پروكۋراتۋرا وكىلى بريفينگتە پرەزيدەنتتىڭ اۋىرلاتاتىن ءمان-جايلار بولماعاندا، جازالاردى جە­ڭىل­دە­تۋ جونىندەگى تاپسىرماسىنا سايكەس اتقارىلعان جۇمىستارعا دا كەڭىنەن توقتالدى. «جالپى، سوتتا «قاسىرەتتى قاڭتار» وقيعاسىنا قاتىستى 9 213 اكىمشىلىك ءىس قارالدى. سوت شەشىمىنە سايكەس شىن وكىنگەن جانە ءمان-جايدىڭ جەڭىلدىگىن ەسكەرە وتىرىپ 4 561 ادامعا ەسكەرتۋ جاسالدى. سونىمەن قاتار پروكۋرورلاردىڭ ءوتىنىش حاتىنىڭ نەگىزىندە 1 083 ادام قاماۋدان بوساتىلىپ، 490 ايىپپۇل جازاسى ەسكەرتۋگە اۋىستىرىلدى. بۇدان بولەك، 386 اكىمشىلىك ءىس قۇقىق بۇزۋشىلىق قۇرامنىڭ بولماۋىنا بايلانىستى توقتاتىلدى»، دەدى ول.

جاپپاي تارتىپسىزدىككە قاتىستى ءار ءىستىڭ ءجىتى قارالىپ جاتقانىن ايتقان ە.قيلىمجانوۆ: «قازىرگى ۋاقىتتا 362 ادام اكىمشىلىك قاماۋعا الىنىپ، 1 245-ىنە ايىپپۇل سالىندى. پروكۋرورلاردىڭ اكىمشىلىك جازانى جەڭىلدەتۋ تۋرالى 298 ءوتىنىش حاتى سوتتا قارالۋدا. وسىعان ۇقساس جۇمىستار ونشا اۋىر ەمەس جانە اۋىرلىعى ورتاشا قىلمىستىق ىستەر بويىنشا جۇرگىزىلۋدە»، دەدى سپيكەر.

ال 12 قاڭتاردا ىسكە قوسىل­عان Stopterrorism.kz رەسمي سايتىنا وسى ۋاقىتقا دەيىن 1 500-دەن استام اقپارات كەلىپ تۇسكەن. باس پروكۋراتۋرا وكىلى سايتقا جولدانعان ءار فوتو جانە بەينەجازبا جان-جاقتى تەك­سەرىلەتىنىن ايتا كەلىپ، وسىنداي اقپاراتتىڭ ارقاسىندا الماتى قالا­لىق اكىمدىگىنىڭ الدىندا جاپپاي تارتىپسىزدىك جاساعانداردىڭ انىق­تال­عانىن دا حابارلادى.

ال ءىىم قىلمىستىق اتقارۋ جۇيەسى كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مەيرام ايۋباەۆ قاج مەكەمەلەرىنە جەتكىزىلگەن بارلىق ادامداردىڭ مىندەتتى تۇردە مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن وتەتىنىن، قاجەت بولعان جاعدايدا ولارعا ءتيىستى ەمدەۋ تاعايىندالاتىنىن ايتتى. «ەگەر قاماۋعا الىنعان ادامعا ستاتسيونارلىق ەمدەۋ قاجەت بولسا، ءبىز ونى ازاماتتىق اۋرۋحانالارعا جىبەرىپ، ەمدەيمىز»، دەدى بۇل جايىندا ول.

«مەكەمە ءتيىستى مەديتسينالىق كومەك كورسەتە الماعان جاعدايدا ولار ازاماتتىق اۋرۋحانالارعا جەتكىزىلەدى جانە ارنايى كۇزەتپەن ەمدەلەدى. بۇگىنگى تاڭدا مۇنداي 31 ادام بار، ولاردىڭ 29-ى الماتى قالالىق اۋرۋحانالارىندا، قالعاندارى قىزىلوردا جانە اتىراۋ قالالىق اۋرۋحانالارىندا ەمدەلۋدە. ولار تەرگەۋ يزولياتورلارىنا كەلگەنگە دەيىن جاراقاتتانعان»، دەپ مالىمدەدى م.ايۋباەۆ.

سپيكەر سونداي-اق كامەلەتكە تول­ماعان جەتكىنشەكتەردىڭ ەرەسەكتەردەن بولەك ۇستالاتىنىن، ولاردىڭ قاماۋعا الىنعانى تۋرالى تۋعان-تۋىستارى مەن ادۆوكاتتارىنىڭ بىلەتىنىن دە جەتكىزدى. «كامەلەتكە تول­ماعانداردىڭ بارلىعى سوت شەشى­­مىمەن قاماۋدا ۇستالۋدا. بۇل شەشىم­دەرمەن كەلىسپەسە، ازاماتتار پروكۋراتۋراعا نەمەسە سوتقا شاعىمدانا الادى. ايتا كەتەيىك، ۇلتتىق الدىن الۋ تەتىگى مەن قوعامدىق باقىلاۋ كوميسسيالارىنىڭ وكىل­دەرى بارلىق مەكەمەلەرگە كەدەر­گىسىز كىرە الادى، ادۆوكاتتار قور­عا­ۋىنداعى ازاماتتارمەن ەركىن كەزدە­سەدى، ال سالەمدەمەلەر ادەتتەگىدەي قابىلدانۋدا. قازىر بارلىق ءوڭىر كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسياعا بايلانىستى «قىزىل ايماقتا» بولعاندىقتان سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتار قاتاڭ ساقتالادى. ءبىر اپتا ىشىندە ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل جانە ۇلتتىق الدىن الۋ تەتىگىنىڭ مۇ­شەلەرى 12 وڭىردەگى 12 تەرگەۋ جانە 67 ۋاقىتشا ۇستاۋ يزولياتورىنا بارىپ، قامالعانداردىڭ ۇستاۋ جاعدايلارىن تەكسەردى. بۇدان بولەك، پروكۋراتۋرا ورگاندارى دا زاڭدىلىقتىڭ قامتاماسىز ەتىلۋىن ۇزدىكسىز قاداعالاپ وتىر»، دەپ اتاپ ءوتتى كوميتەت قىزمەتكەرى.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، قاج-دا جانە بارلىق وڭىرلىك دەپارتامەنتتەردە «كولل»-ورتالىقتار ۇيىم­داس­تى­رىلعان، ولاردان قاماۋعا الىنعان ادامدار تۋرالى جانە وزگە اقپارات الۋعا بولادى. ادۆوكاتتاردىڭ دا وسى ورتالىقتاردان مالىمەت الۋعا مۇم­كىن­دىگى بار.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار