مايدانگەر جانە مۋزا

تاراز قالاسىندا حالىق قاھارمانى نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ ەسكەرتكىش-ءمۇسىنى اشىلدى جەڭىس مەرەكەسى قارساڭىندا تاراز قالاسىنداعى مەكتەپ-ينتەرناتتىڭ اۋلاسىنان داۋلەسكەر كۇيشى, دارىندى كومپوزيتور نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ ەسكەرتكىش-ءمۇسىنى اشىلدى. اتاقتى سازگەردىڭ سوناۋ 1943 جىلى ءوزى سۇرانىپ مايدانعا اتتانعانىن بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلمەس. “مەن كەشەگى ۇلى وتان سوعىسىنا ءوزى تىلەنىپ بارعان قازاق­تىڭ ءبىرىمىن. جاسىم اسكەر جاسى­نا جەتپەسە دە باستى “بايگەگە” تىككەنىم بار”. بۇل – نۇراعانىڭ ءوز ءسوزى. نۇراعاڭ تۋرالى ءسوز ءتۇزىپ, سىر شەرت­كەندەر, ادەتتە, ونىڭ مۋزاسى تۋرا­لى ايتادى دا, ال مايدانگەر رەتىندەگى قاھارماندىق جولىنا ءمان بەرمەي جاتادى. “جالعىزدىڭ جارى – قۇداي”. ابى­روي بولعاندا, كۇيشى بولار بالانى سارىاۋىز بالاپان كەزىنەن جىعا تانىپ, ۇلكەن ونەر جولىنا سالعان احمەت جۇبانوۆ 1945 جىلى سوعىس اياقتالۋعا نەبارى ەكى اي قالعاندا ەلگە دەمالىسقا كەلگەن نۇرعيسانى سول كەزدەگى رەسپۋب­ليكا پارتيا ۇيىمىنىڭ ءبىرىنشى حات­شى­سى جۇمابەك شاياحمەتوۆكە الىپ بارىپ, “جەڭىستىڭ توبەسى كورىنىپ تۇر. دومبىراشىعا قاتپىز, نۇرعيسا اۋاداي قاجەت بوپ تۇر” دەگەن قولقامەن, الىپ قالادى. ءبىرىنشى حاتشىنىڭ سوزىنە تۇركى­ستان اسكەري وكرۋگىنىڭ باس قولباسشىسى دا قارسى بولمايدى. دەسەك تە, كوكىرەگى كۇيگە تولى اسىل اعا 1943-1945 جىلدارى مايدانگەر رەتىندە قانشاما تار جولدان, تايعاق كەشۋدەن ءوتتى دەگەن ساۋال مازالاي بەرەدى. ويتكەنى, 1925 جىلى الماتى وبلىسىنداعى جامبىل اۋدانىنا قاراستى جامبىل اۋىلىندا دۇنيە ەسىگىن اشىپ, بەرلينگە دەيىنگى جورىق جولىنان وتكەن نۇرعيسا اتاباي ۇلىنىڭ سوعىس تۋرالى ەستەلىكتەرى دە ءبىر توبە بولسا كەرەك ەدى. بۇگىندە جامبىل وبلىسىنىڭ ورتالى­عىنداعى نۇرعيسا تىلەنديەۆ اتىنداعى مەكتەپ-ينتەرناتتىڭ قۇرىلعانىنا 10 جىل­دان اسىپ وتىر. مەكتەپ ديرەكتورى كامي­لاش احمەتجانوۆا مەكتەپ-ينتەرنات­تاعى وقۋشىلاردىڭ ساپالى ءبىلىم, سانالى تاربيە الۋىنا بار كۇش-جىگەرىن جۇمساۋدا. جەڭىس مەرەكەسى قارساڭىندا اشىلىپ وتىر­عان مايدانگەر, سازگەر اعانىڭ ەسكەرتكىشى دە مەك­تەپ باسشىسى بىلىكتىلىگى­نىڭ جارقىن مىسالى. ەسكەرتكىش ءمۇسىننىڭ اشىلۋ سالتانا­تىنا نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ قۇداي قوسقان قوساعى داريعا تىلەندىكەلىنى مەن قىزى ءدىنزۋحرا جانە كۇيشى مۇراسى جاناشىر­لارىنىڭ ءبىرى ورالجان ماساتباەۆ باستاعان قوناقتارمەن بىرگە جامبىل وبلىسى اكىمى­نىڭ ورىن­باسارى مەيرامبەك تولەپ­بەر­گەن قاتى­سىپ, اياۋلى اعا تۋرالى تەبىرەنە ءسوز سويلەدى. اتاقتى كۇيشىنىڭ وركەستر الدىندا شالقىپ تۇرعان ءساتىن ەسكە سالاتىن ايشىق­تى ءمۇسىنى بۇعان دەيىن تەك قانا جامبىل بابا بەيىتىنىڭ قاسىنداعى كۇيشى قابىرىنىڭ باسىندا بولاتىن. سوندىقتان جامبىل وبلى­سىنىڭ ورتالىعىنداعى نۇرعيسانىڭ ءمۇسىنىن ەلىمىزدەگى العاش رەت اشىلىپ وتىرعان ەسكەرتكىش دەۋگە تولىق نەگىز بار. مۇسىنشىلەر بولات قۇسايىنوۆ پەن ەلدار يساقوۆ كۇيشى بەينەسىن اسقان شەبەرلىكپەن سوماداپ شىققان. كوسەمالى ساتتىباي ۇلى. تاراز.