ۇلتتىق بانك توراعاسى ەربولات دوساەۆ سوڭعى بەس جىلدا ەلدەگى قولما-قول اقشاسىز تولەم كولەمى 26 ەسە ءوستى دەگەن دەرەك كەلتىرەدى. ال تولەمدى ينتەرنەت جانە ءموبيلدى قوسىمشالار ارقىلى جاساۋ 22 پايىزدان 83 پايىزعا ءبىر-اق كوتەرىلگەن. ۇلتتىق بانك «قارجىلىق جانە تولەم تەحنولوگيالارىن دامىتۋ ورتالىعى» اق باسقارما توراعاسى بينۋر جالەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, 2016 جىلدان بەرى POS-تەرمينال ارقىلى تولەم جاساۋ 63-تەن 17 پايىزعا ازايىپتى.
سوڭعى كەزدەرى ۇلتتىق بانك «تسيفرلى تەڭگە» تۇسىنىگى تۋرالى ءجيى ايتىپ ءجۇر. بۇل دا زامانىنا ساي جاسالاتىن قادام. الەمنىڭ 63 ورتالىق بانكىنىڭ تسيفرلى ۆاليۋتالاردى ەنگىزۋ ماسەلەسىن قاراستىرا باستاۋى دا تەگىن ەمەس سياقتى.
– ءبىز تولەم سەرۆيستەرىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە ەكونوميكاداعى ترانزاكتسيالاردىڭ قۇنىن تومەندەتۋ ءۇشىن جوبانىڭ ايتارلىقتاي الەۋەتىن كورىپ وتىرمىز. تسيفرلى تەڭگە پلاتفورماسى تۇبەگەيلى جاڭا سەرۆيستەردى قۇرۋ ءۇشىن دە مۇمكىندىكتەر اشادى, – دەيدى ە.دوساەۆ. – تسيفرلاندىرۋ رەتتەۋشى مەن قارجىلىق قىزمەتتى تۇتىنۋشى اراسىنداعى ءوزارا ءىس-ارەكەتتى دە جاقسارتادى. قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قورى (قدكق) پيلوتتىق رەجىمدە «كەپىلدىك بەرىلگەن وتەمدى تولەۋدىڭ ەلەكتروندىق پورتالىن» ىسكە قوستى. بۇگىنگى تاڭدا تمد-دا مۇنداي ونلاين تولەم جۇيەسىنىڭ بالاماسى ءالى جوق. قازىر ۇلتتىق بانك بيزنەس-پروتسەستەردى تسيفرلاندىرۋ شەڭبەرىندە اكتيۆتەردى باسقارۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە قارجىلىق تاۋەكەلدەردى باقىلاۋ جونىندەگى مىندەتتەردى كەشەندى تۇردە شەشۋ ءۇشىن اكتيۆتەر مەن تاۋەكەلدەردى باسقارۋدىڭ بىرىڭعاي اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسىن ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىس ىستەپ جاتىر. ينۆەستيتسيالاردى باسقارۋ بويىنشا ءتيىمدى شەشىمنىڭ پايدا بولۋى ينۆەستيتسيالىق شەشىمدەردىڭ قابىلدانۋىن جەدەلدەتىپ, وپەراتسيالىق تاۋەكەلدەردى تومەندەتۋگە اسەر ەتەدى. ناتيجەسىندە, التىن-ۆاليۋتا رەزەرۆتەرىن, ۇلتتىق قوردى جانە بجزق-داعى زەينەتاقى اكتيۆتەرىن باسقارۋ كەزىندە تيىمدىلىك ارتاتىن بولادى.
ءوز كەزەگىندە قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ باسشىسى ءمادينا ابىلقاسىموۆا ءىرى بانكتەردىڭ قارجىلىق ەكوجۇيەنى دامىتۋى قارجىلىق ينكليۋزيانى كوبەيتەتىنىن, سونىمەن بىرگە باسەكەلەستىكتى شەكتەۋگە جانە اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىككە قاۋىپ توندىرۋگە بايلانىستى جاڭا تاۋەكەلدەر جاسايتىنىن اتاپ ءوتتى.
قارجى سەكتورىنىڭ كيبەرشابۋىلدارعا توتەپ بەرۋ قاۋقارى تۋرالى دا ءسوز بولدى. مەيلى بىلتىرعى, مەيلى بيىلعى ءار الۋان زەرتتەۋلەردى قارار بولساق, ءبىزدىڭ بانكتەردىڭ كيبەرقالقانى اسا مىقتى ەمەس ەكەنىنە كوز جەتكىزەر ەدىك. وندا ميلليونداعان ازاماتتىڭ دەرەكتەرى مەن تريلليونداعان قارجى بار ەكەنىن ەسكەرسەك, تسيفرلاندىرۋ شاراپاتى ءبىرىنشى كەزەكتە وسى كيبەرقاۋىپسىزدىككە ءتيۋى كەرەك.
«جىل باسىنان بەرى قارجى نارىعىنداعى اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك سالالىق ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. سودان بەرى بانك, ساقتاندىرۋ ۇيىمدارى, نەسيە بيۋروسى, ميكروقارجى ۇيىمدارى مەن باعالى قاعاز نارىعىنىڭ قاتىسۋشىلارىنا قويىلاتىن تالاپتار قاراستىرىلدى. ورتالىق اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىككە تونەتىن قاتەر, قارجى ۇيىمدارى ينفراقۇرىلىمىنىڭ وسال تۇستارى, سونداي-اق قارجى نارىعىنداعى اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك وقيعالارى تۋرالى اقپاراتتى جيناۋدى, باعالاۋدى جانە تالداۋدى جۇزەگە اسىرادى. ءتيىستى ەسكەرتپەلەر اسوي «QAINAR» اتتى اۆتوماتتى جۇيە ارقىلى ءتيىستى نىساندارعا جىبەرىلەدى. بيىل 11 قاراشاداعى جاعداي بويىنشا جۇيەگە تىركەلگەن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردە 33 111 اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك وقيعاسى تىركەلگەن جانە وڭدەلگەن. ونىڭ 25 321-ءى – كيبەر شابۋىلدار, 4 045-ءى – ادەتتەن تىس بەلسەندىلىك فاكتىلەرى, 3 223-ءى – تەكسەرۋدى قاجەت ەتەتىن اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك وقيعالارى جانە 34-ءى – جۇمىس بارىسىنداعى ىركىلىس نەمەسە باس تارتۋ دەرەگى» دەيدى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى كيبەرقاۋىپسىزدىك باسقارماسىنىڭ باسشىسى رومان پەرمينوۆ.
قازاقستان قارجىگەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ باسشىسى ەلەنا باحمۋتوۆا تسيفرلى تەڭگەنى دامىتۋ, بانكتىك ەمەس تولەم جۇيەلەرىن جانە اشىق بانكينگتى دامىتۋدى ىنتالاندىرۋ جونىندەگى باستامالار قارجى نارىعىن دامىتۋعا ايتارلىقتاي ىقپال ەتۋدە دەيدى.
«بۇل باستامالار ءبىر جاعىنان قارجى نارىعىنىڭ تسيفرلى ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا ىقپال ەتسە, ەكىنشى جاعىنان, مەملەكەتتىڭ باسەكەلەس جەكە قارجى نارىعىنا قاتىسۋىن ۇلعايتۋ تاۋەكەلىن تۋعىزادى. سوندىقتان دا جاڭا ينفراقۇرىلىم ولشەمدەرىن تەڭشەۋدە مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەكە سەكتور اراسىندا ۇنەمى ديالوگ بولۋى قاجەت. تسيفرلى تەحنولوگيالار بانك پەن ميكروقارجى سەكتورىنا عانا اسەر ەتىپ قويمايدى. قور نارىعى مەن ساقتاندىرۋ قىزمەتتەرى دە بەلسەندى تۇردە دامىپ كەلەدى. بولشەك ينۆەستورلار سانىنىڭ ايتارلىقتاي ءوسۋى كوبىنە تەحنولوگيالاردىڭ جانە باعالى قاعازدار نارىعىنا كاسىبي قاتىسۋشىلاردىڭ كليەنتتەرمەن ءوزارا بايلانىس جاساۋ ارنالارىنىڭ دامۋىمەن بايلانىستى» دەيدى مامان.
