ادام جاقسىلىققا تەز ۇيرەنەدى عوي. ۇيالى بايلانىس جۇيەسى كۇندەلىكتى ەڭ قاجەت سۇرانىستىڭ بىرىنە اينالدى. اسىرەسە پاندەميا كەزىندە كوپ شارۋانى قاشىقتان بىتىرۋگە ابدەن ۇيرەنىپ الدىق. وسىنداي كەزدە تۇرعىلىقتى جەرىڭدە ۇيالى بايلانىس ناشار بولسا, ينتەرنەت شابان بولسا, جۇيكەنى جۇندەي تۇتەدى. وبلىس ورتالىعى ورال قالاسىنىڭ ىرگەسىندەگى اقسۋات اۋىلى – «شام جارىعى تۇبىنە تۇسپەي تۇرعان» وسىنداي اۋىلدىڭ ءبىرى ەدى.
بيىل جازدا اۋىل اكىمدەرىنىڭ سايلاۋى بولدى. سول كەزدە اقسۋات اۋىلىنىڭ اكىمى لاۋازىمىنا ەكى ۇمىتكەر تالاستى. سايلاۋالدى ناسيحات كەزىندە ەكى ۇمىتكەر دە حالىقپەن كەزدەسىپ, باعدارلامالارىن تانىستىرىپ جاتتى. سول كەزدە اقسۋاتتىقتاردىڭ الدىمەن ايتقان سۇراۋى – ۇيالى بايلانىس بولاتىن.
ەندى شە؟ ورال قالاسىنان نەبارى 25 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان اقسۋات اۋىلدىق وكرۋگىندە 3 مىڭعا جۋىق حالىق تۇرادى. مۇندا 628 وقۋشىلىق ەكى ورتا مەكتەپ, 100-گە جۋىق بالدىرعان وقيتىن ەكى باستاۋىش مەكتەپ بار. مەكتەپ عيماراتى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكەن. تابىستى كاسىپكەرلەر, بەلگىلى ماي زاۋىتى دا وسىندا. اۋىلدىق وكرۋگتە اۋىز سۋ قۇبىرى, اۋاسىز ەلەكتر جەلىسى, گازداندىرۋ جانە جول قۇرىلىسى ماسەلەلەرى شەشىلگەن. كۇرە جولدىڭ بويىندا, جايىقتىڭ جاعاسىندا تۇرعان اسەم اۋىلدىڭ ءبىر «كەمدىگى» – ءدال وسى بايلانىس-تىن.
اقسۋات اۋىلىن وسى ارمانعا جاڭا اكىم جاننۇر احمەتوۆ جەتكىزدى.
– بيىل سايلاۋ ناتيجەسى بويىنشا شىلدە ايىندا اقسۋات اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى بولىپ سايلاندىم. حالىقپەن كەزدەسۋ بارىسىندا تۇرعىندار بايلانىس ماسەلەسىن بىرنەشە مارتە كوتەردى. جۇمىسقا كىرىسكەن كەزىمدە ءوزىم دە مۇنىڭ قانداي كەدەرگى ەكەنىن ءتۇسىندىم. ءسويتىپ, بىردەن بايلانىستى كۇشەيتۋ ءۇشىن قاجەتتى مۇنارا ورناتۋ, قاجەتتى قۇجاتتامانى رەسىمدەۋ بويىنشا ىسكە كىرىستىم. ارينە, بۇل جۇمىس حالىقتىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن جانە جەكە كاسىپكەرلەردىڭ كومەگىمەن جۇزەگە استى. تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى قارساڭىندا سايلاۋالدى باعدارلامامنىڭ ءبىر بولىگى, حالىقتىڭ اماناتى ورىندالعانىنا قۋانىشتىمىن, – دەيدى اۋىل اكىمى.
شىنى كەرەك, بيۋدجەتى شاعىن, قىسقا جىپتەي كۇرمەۋگە كەلمەيتىن اۋىل ءۇشىن بيىكتىگى 24 مەترلىك مۇنارا تۇرعىزۋ وڭاي بولعان جوق. الدەبىر مەكەمەنىڭ قولدانىلماي جاتقان مۇناراسىن تاۋىپ, كەلىسىپ, ونى جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەردىڭ كومەگىمەن اۋىلعا جەتكىزۋ ءۇشىن جاڭا اكىم زىر جۇگىرىپ, ءبىراز تەر توگىپتى. بۇعان دەيىن تاسقالا كەنتىنىڭ اكىمى, تەرەكتى اۋداندىق ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ باسشىسى بولعان تاجىريبەلى ازامات ۇلكەن-كىشىمەن تەز ءتىل تابىسىپ, بۇل شارۋانى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ, مەتسەناتتاردىڭ كۇشىمەن اتقارىپ شىقتى. ءسويتىپ, بەس جىلدان بەرى اقسۋاتتىقتار ارمانداعان ساپالى بايلانىس, جۇيرىك ينتەرنەت قولجەتىمدى بولدى. قازىردىڭ وزىندە حالىق «جاننۇردىڭ مۇناراسى» دەپ اتاپ كەتكەن قوندىرعىدان بايلانىس جەلىسىنىڭ ساپالى ءموبيلدى ينتەرنەتى تاراپ جاتىر.
– دامىعان زاماندا بايلانىسسىز وتىرۋ وتە قيىن. كارانتيندىك شەكتەۋلەرگە بايلانىستى كوپ قىزمەت ونلاين رەجىمگە اۋىستى. ساباق, جۇمىس سەكىلدى دۇنيەلەر ۇيالى تەلەفونعا بايلاندى. سول كەزەڭدە قاتتى قينالدىق. «ساپالى بايلانىس جۇيەسىن قوسۋ كەرەك» دەپ اۋىل تۇرعىندارىنان قول جينادىم. ءتورت جۇزدەن استام اداممەن كەزدەسىپ, قولداۋ تاپتىم. قۇدايعا شۇكىر, تىلەگىمىز ورىندالدى. ەندى اۋىلعا جاڭا لەپ, جاڭا جۇيە كەلدى. قۋانىشتىمىن, – دەيدى اۋىل تۇرعىنى الىبەك ايتقاليەۆ.
جوعارىدا ايتقانداي, «تاسباقا بايلانىستىڭ» تاقسىرەتىن ەڭ كوپ تارتقان مۇعالىم قاۋىمى بولاتىن. سوندىقتان بۇل جاڭالىققا جۇرەگى جارىلا قۋانعاندار دا ۇستازدار بولدى.
– ءبىزدىڭ مەكتەپ جۇمىسىنىڭ كوپ بولىگى بۇگىندە جەلىگە بايلانىستى. كەشەگى قاتاڭ كارانتين تۇسىندا اۋىلداعى ستۋدەنتتەرىمىز كەزەكتى وقۋ سەسسيالارىن تاپسىرا الماي قينالدى. سوندىقتان مۇنارا ورناتىلعانىنا ءبارىمىز قۋانىپ جاتىرمىز. تەلەفون 4G ۇستاپ تۇر! قالادان 25 شاقىرىم جەردەگى اقسۋات اۋىلىنىڭ حالقىن تولعاندىرعان ماسەلەلەر وسىلايشا رەت-رەتىمەن شەشىمىن تاۋىپ جاتىر. بۇل مەرەكە الدىنداعى كەرەمەت تارتۋ بولدى, – دەيدى گۇلميرا باقباسوۆا.
جاڭا مۇنارانىڭ ىسكە قوسىلعانىن اۋىل بولىپ اتاپ وتكەن اقسۋاتتىقتاردىڭ جيىنى تويعا ۇلاستى. سالتاناتتى جيىندا اۋىل اكىمى جاننۇر بەكباۋ ۇلى اۋىلدىڭ دامۋىنا بەلسەندى قولعابىس ەتىپ جۇرگەن بىرقاتار اۋىل ازاماتىن ماراپاتتادى. ولاردىڭ قاتارىندا «كارىم» دۇكەنىنىڭ يەسى ر.الىبەك ۇلى, اۋىل ازاماتتارى ر.اقمىرزاەۆ پەن ءا.ايتقاليەۆتەر دە بار.
باتىس قازاقستان وبلىسى