قازاقستان • 20 جەلتوقسان، 2021

G-Global. XXI عاسىر الەمى: «وتباسى بانك» جانە ونلاين فورمات

103 رەت كورسەتىلدى

پاندەميانىڭ پايداسى نە دەسە، ءسوز جوق تسيفرلانۋ پروتسەسىن جەدەلدەتكەنىن ايتار ەدىك. الداعى 5-10 جىلدىڭ كۇن تارتىبىندە تۇرعان ونلاين فورماتقا اۋىسۋ جوسپارى اينالاسى ءبىر جىلدا ورىندالدى. كليەنتتەن ايىرىلىپ قالماس ءۇشىن كوپتەگەن كومپانيالار تۇسىنىكتى ءارى ءتيىمدى IT ونىمدەردى نارىققا الىپ كەلدى. باسەكەلەستىك تۋدىردى. 2020-2021 جىلدار ناعىز قارجىلىق-تەحنيكالىق توڭكەرىسىمەن ەستە قالماق. تاياۋدا عانا ەلىمىزدە تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ حالىقارالىق جوباسىنا اينالعان «G-Global. XXI عاسىر الەمى» اتتى II حالىقارالىق ونلاين-كونگرەسس ءوتتى. كونگرەستىڭ «قارجى سەكتورىنىڭ كەلەشەگى: تسيفرلى يننوۆاتسيالار جانە قارجىلىق ەكوجۇيەلەردىڭ دامۋى» اتتى سەسسياسى قارجى سەكتورى ماسەلە­لە­رىنە ارنالدى.

فورۋمدا ءىرى قارجى كوم­پا­نيالارىنىڭ توپ-مەنەد­جەر­لەرى قارجىلىق تەحنولو­گيا­لار­دىڭ دامۋى، تسيفرلى يپوتەكا، ەكوجۇيەلەر، تسيفرلى ۆا­ليۋتانىڭ پايدا بولۋىن تال­قى­لا­دى. پاندەميا كەزىندە جۇمىس باعىتىن ىندەت تۋدىرعان تالاپقا وراي بەيىمدەپ، كليەنتتەرگە قاشىقتان قىزمەت كورسەتۋدى ۇيلەستىرە بىلگەن كومپانيانىڭ ءبىرى – «وتباسى بانك». فورۋمعا قاتىسقان اتالعان بانكتىڭ باس­قار­ما توراعاسى ءلاززات يبرا­گي­­موۆانىڭ ايتۋىنشا، كلاسسي­ك­الىق بانك ۇلگىسىنەن ونلاين-سەرۆيسكە دەيىنگى جول – تسيفرلاندىرۋ بايانىنا اينالعان ۇلى كەزەڭ ىسپەتتى.

– كليەنتتەرىمىز قىزمەتتەردىڭ ونلاين فورماتقا كوشىرىلگەنىن قالايدى. ءبىز پاندەميا تالاپتارىنا دايىن بولدىق جانە الدىن الا قاشىقتان وقىتۋ قىزمەتىن ەنگىزە باستادىق. ونىڭ اياسىندا ۆيدەو ارقىلى بانكتىڭ بارلىق ونىمدەرى بويىنشا كۋرستار، ديالوگتىق ترەناجەرلەر بار. سونداي-اق ءبىر كۇننىڭ ىشىندە كونتاكت ورتالىقتى قاشىقتان قىز­مەت كورسەتۋ رە­جىمىنە كوشىر­دىك. ۆيدەوبانكينگ پيلوتتى جوباسى ىسكە قوسىلىپ، Quanysh چات-بوتى جۇمىس ىستەي باس­­­تادى. ال كارانتين باستالعان مەزەتتە كوماندالىق رۋحتى كوتە­رىپ، ۇجىمدى جۇدىرىقتاي جۇ­مىل­­دىرۋ قاجەت بولدى. پان­دە­ميا ۋاقىتىندا العاش بولىپ كليەنت­تەردىڭ اي سايىنعى تولەمىن كە­يىنگە قالدىرۋدى ەنگىزدىك. ۆيدەو­بانكينگ وپەراتورلارىنىڭ سانى 8-دەن 100-گە دەيىن كوبەيدى. ۆيدەو-سەرۆيس ارقىلى جاسالاتىن وپە­راتسيا سانى 1-دەن 7-گە دەيىن ارت­تى، – دەيدى باسقارما توراعاسى ءلاززات يبراگيموۆا.

بانك پاندەميا كەزىندە العاش بولىپ ينتەرنەت-بانكينگ ارقىلى نەسيەنى قايتا قۇرىلىمداۋ مۇم­كىندىگىن بەردى. 2020 جىلدىڭ سا­ۋىرىندە وتىنىمدەر قابىلدانا باس­تاپ، ول وتىنىمدەر سمس ارقىلى راستالدى جانە ەشقانداي قۇجات تالاپ ەتىلمەدى. قىسقا ۋاقىتتا ارنايى پلاتفورما ازىرلەنىپ، تابىسىنان ايىرىلعان جانە الەۋمەتتىك از قامتىلعان وتباسى­لار­دىڭ ونلاين رەجىمدە نەسيە تولەمىن كەيىنگە شەگەرۋ مۇم­كىن­دى­گى پايدا بولدى. 125 مىڭ ادام ينتەرنەت-بانكينگ قىزمەتىن پايدالاندى، نەسيە تولەمىن كەيىنگە شەگەرۋگە 29 046 ءوتىنىم ءتۇسىپ، ونىڭ 29 037-ءسى وڭدەلگەن.

«وتباسى بانك» – «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ قۇرامىنا ەنەتىن تولىققاندى مەملەكەتتىك بانك جانە ءبىز ءوز ءيميدجىمىز ءۇشىن جا­ۋاپتىمىز. الەم وزگەرىپ جاتىر جانە ءبىز قازىر اسىرەسە، يپوتەكا بويىنشا جاڭاشا نەگىز قا­لىپ­تاس­تىرۋىمىز كەرەك. نا­رىق­تاعى ەڭ ءىرى ويىنشى بولۋىمىز ءبىزدى وسىعان مىندەتتەيدى. كۇن سايىن 500-گە جۋىق نەسيە بەرەمىز، 2 ميلليونداي كليەنتىمىز بار. بانكتىڭ تسيفرلى ەۆوليۋتسياسى بىرتىندەپ جۇزەگە استى. الدىمەن ماماندار قولايلى يپوتەكالىق ونىمدەر جاسادى، فيليالدىق جانە اگەنتتىك جەلى قۇردى» دەيدى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان اقشانوۆ.

باسقارما باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا، بانكتىڭ وقىتۋ باعدار­لا­ماسىنان ءوتىپ، كوپشىلىككە دەپوزيت اشۋعا، العاشقى جارنانى ءتيىمدى جيناۋعا كومەكتەسكەن قا­را­پايىم قازاقستاندىقتار اگەنت­تىك جەلىلەردىڭ كونسۋلتانت­تا­رىنا اينالعان. مۇنداي قار­جى كومەكشىلەرىنە دەگەن سۇ­را­نىستىڭ وسكەنى سونشا، 2013 جىلى بانكتە 226 كونسۋلتانت بولسا، قازىر ولاردىڭ سانى 1 649 ادامعا جەتىپتى. ولار ءتىپتى شالعاي اۋىلدار مەن كاسىپورىن ۇجىمدارىنا بارىپ اقشانى ساۋاتتى جيناۋدىڭ قىر-سىرىنا باۋلىعان. قازىر دەپوزيتتەن كەيىنگى وپەراتسيالاردىڭ 56 پايىزى، دەپوزيت اشۋ پروتسەسىنىڭ 27 پايىزى ۆيدەوبانكينگ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى.

«بۇگىندە ولاردىڭ فۋنكتسياسى تەك دەپوزيت اشۋمەن شەكتەلمەيدى. ەڭ تاجىريبەلى بانك كونسۋلتانتتارى نەسيە وتىنىمدەرىن قا­بىلداپ، ول بويىنشا الدىن الا ماقۇلداۋ شىعارا الاتىن دا بول­دى. بەرىلەتىن قاراجاتتىڭ مول­شەرىن بىلگەننەن كەيىن وسى قۇجات ارقىلى قازاقستاندىقتار 2 اي بويى باسپانا ىزدەي الادى. قازىر بەرىلگەن زايمداردىڭ 18 پايىزى وسى ونلاين قىزمەتتىڭ ەنشىسىنە تيەدى»، دەپ دەرەك كەلتىرەدى باس­قارما توراعاسى.

بانكتىڭ IT-بلوگىنىڭ سىناققا ساقاداي-ساي بولۋى بانكتى قىز­مەتكەر تاپشىلىعىنان قۇتقارىپ قالعان. ويتكەنى ىندەتتىڭ «وتباسى بانك» قىزمەتكەرلەرىن اينالىپ وتەرىنە ەشقانداي كەپىلدىك جوق. سوندىقتان دەر ۋاقىتىندا قولعا الىنعان ۆيدەوبانكينگ بۇكىل ۇجىمعا ارتىلار مىندەتتى ويداعىداي اتقارىپ شىعا الدى جانە ونىڭ مۇمكىندىكتەرى قا­زىر جەتىلدىرىلىپ جاتىر. بانك قىز­مەتكەرلەرى ۇيدە وتىرىپ-اق كليەنتتەرگە قىزمەت كورسەتۋىن جال­عاستىرا بەردى. وسىلايشا قارجىلىق ۇيىم ءوزىنىڭ قىزمەت تىزبەگىن بۇزىپ العان جوق.

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت تو­قاەۆتىڭ حالىققا ارناعان جول­د­اۋىندا زەينەتاقى قو­رىن­داعى ارتىق اقشانى پايدالانۋ مۇمكىندىگىن ۇسىنعانى بەلگىلى. بۇل شارا قازىردىڭ وزىندە كوپ ادامنىڭ يگىلىگىنە جاراپ ۇلگەردى. وسىعان وراي باعدارلامانىڭ باس وپەراتورى بولۋ مىندەتى دە «وتباسى بانكتىڭ» موينىنا جۇكتەلدى. اۋىر دا ماڭىزدى مىندەتتى ۇجىم ويداعىداي اتقارا الىپ جاتىر دەۋگە تولىق نەگىز بار. وسى جىلى «وتباسى بانك» بىرجولعى زەينەتاقى تولەمىن پايدالانۋ بويىنشا ارنايى پلاتفورما (enpf-otbasy.kz) ازىرلەدى. بانكتىڭ وڭىرلىك دامۋ جانە ساتىلىم دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى راحيليا بالتاباەۆانىڭ ايتۋىنشا، وسى پلاتفورمانى جاساۋ ءۇشىن اۋتسورسينگكە ءبىر دە ءبىر تيىن بەرىلمەگەن. پلاتفورما – بانك IT-ماماندارىنىڭ ەڭبەگى.

«قازىر 300 مىڭنان استام قازاق­ستاندىق زەينەتاقى جيناق­تارىن پايدالاندى. ولاردىڭ 12 پايىزى قارجىسىن ەمدەلۋگە جۇمساسا، 88 پايىزى زەينەت قارجىسىن باسپانا ماسەلەسىن شەشۋگە باعىتتادى. ياعني «وتباسى بانكىنە» يپو­تەكالىق زايم بو­­­يىنشا ۇلكەن كليەنت اعىنى كە­لىپ قوسىلدى. بۇل ونىمگە دەگەن سۇ­رانىستىڭ كوپتىگى اسەرىنەن Bas­pana Market بىرەگەي سەرۆيسى ىسكە قوسىلدى. مۇندا ساتۋشى مەن ساتىپ الۋشى كەزدەسىپ، ءوز پروتسەستەرىن باستاي الادى. ول جەردە تۇرعىن ءۇيدى تاڭداپ، پاتەر برونداپ، ءوز شوتى تۋرالى تولىق اقپار الادى»، دەيدى راحيليا بالتاباەۆا.

جالپى، قازىر ينتەرنەت-بان­كينگ ارقىلى 25 وپەراتسيا ونلاين فورماتتا جۇزەگە اسادى ەكەن. ونىڭ ىشىندە دەپوزيت اشۋ، دەپوزيتتەن كەيىنگى قىزمەت كور­سەتۋ، اۋدارىمدار جاساۋ، ءتۇرلى انىق­تا­مالار الۋ قىزمەتتەرى بار.

ءلاززات يبراگيموۆانىڭ سوزىنە قاراعاندا، كەلەشەكتە بانكتىڭ تسيفر­لى قىزمەت كورسەتۋ جۇيەسى تۇبە­گەيلى وزگەرۋى مۇمكىن. سەبەبى زاماناۋي قاجەتتىلىكتەر سونى تالاپ ەتەدى.

– ۇيدە وتىرىپ يپوتەكا راسىم­دەۋ قازىر دە جۇزەگە اسىپ جاتىر. ەلىمىزدە تسيفرلى يپوتەكانى ىسكە اسىرىپ جاتقان بىرنەشە سەرۆيس تە بار. 2022 جىلى ءبىز دە بۇل پروتسەستى تولىقتاي اياقتايمىز. وسى جەردە ايتا كەتەر نارسە، تسي­فرلى ترانسفورماتسيا ءۇشىن جىل­دامدىق وتە ماڭىزدى. مە­نىڭشە، بانكتەردىڭ كەلەشەگى فۋنك­­تسيالاردىڭ بولىنۋىمەن جانە ءمونوونىمدى بانكتەردىڭ وركەن­دەۋىمەن ماڭىزدى. ويتكەنى ءبىر بلوك شاعىن جانە ورتا بيزنەس­پەن، كەلەسىسى كورپوراتيۆتى كليەنتتەرمەن، ءۇشىنشى ءبولىم جەكە تۇلعالارمەن جۇمىس ىستەيتىن ۋنيۆەرسالدى بانكتە اسا ۇلكەن جىل­دام­دىقتاعى پروتسەستەردى ۇل­گەرىپ قامتاماسىز ەتۋ مۇمكىن ەمەس. ءبىز تۇرعىن ءۇي جيناعىنىڭ جابىق جۇ­يە­سى بولعاندىقتان تەك تۇرعىن ءۇي سەكتورىندا جۇمىس ىستەيمىز، قازىر 2،5 ميلليونداي سالىمشىمىز بار، تيىسىنشە جۇمىس پروتسەسىن بۇدان ارى تەرەڭدەتە ءتۇسىپ، تۇرعىن ءۇي سالاسىنا قاتىستى ەكوجۇيە اياسىن كەڭەيتە تۇسكىمىز كەلەدى، – دەيدى ل.يبراگيموۆا.

ەگەر 2021 جىلدىڭ قىركۇيە­گىنە دەيىن ازامات يپوتەكا راسىم­دەۋ ءۇشىن بانك بولىمشەسىنە 9 رەت كەلسە، قىركۇيەكتەن باستاپ 1-2 رەت بارۋ عانا جەتكىلىكتى بولدى. 2022 جىلى يپوتەكا ماسە­لەسىمەن بانك بولىمشەسىنە بارۋ­دىڭ مۇلدە قاجەتتىلىگى بولمايدى. ياعني كونسۋلتاتسيا بەرۋ جانە ءوتىنىمدى الدىن الا ماقۇلداۋ; باسپانانى باعالاۋ; QR حابارلاندىرۋ الۋ; ساتىپ الۋ-ساتۋ كەلىسىمىن راسىمدەۋ; بانككە ءتيىستى قۇجاتتاردى ۇسىنۋ; كە­لىسىم­شارتقا جانە زايم بەرۋگە قول قويۋ پروتسەستەرى تۇگەل ون­لاينعا كوشىرىلەدى. قىسقاسى، ءبىزدى تسيفرلى ءداۋىردىڭ تەڭدەسسىز جا­ڭا­لىقتارى كۇتىپ تۇر. ونىڭ بارلىعى بانك قىزمەتىن ساپالى ەتۋگە جانە كليەنت ۋاقىتىن ۇنەمدەۋگە باعىتتالعان.

سوڭعى جاڭالىقتار

احاڭنىڭ ادالدىعى

احمەت بايتۇرسىن ۇلى • كەشە

قارالى كەزەڭ كارتيناسى

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار