وسىدان بىرنەشە اي بۇرىن يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى بەيبىت اتامقۇلوۆ 2021 جىلى وڭىرلەردە جالپى سوماسى 1,23 ترلن تەڭگە بولاتىن 128 جوبانىڭ ىسكە قوسىلاتىنىن ايتىپ, سونىڭ ىشىندە 25 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلعان شىمكەنت حيميالىق كومپانياسىن دا اتاپ وتكەن ەدى.
جۋرناليستەردى زاۋىت اۋماعىنا شاقىرىپ, ارنايىلاپ سۇحبات بەرگەن م.بيباسوۆ ءوندىرىس كولەمى شىمكەنت مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ جۇمىسىنا تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن ايتتى. ويتكەنى ەفيردى ءوندىرۋ ءۇشىن نەگىزگى شيكىزات بولىپ سانالاتىن بۋتان-بۋتيلەن س4 فراكتسياسى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنان اكەلىنەدى.
«زاۋىتتىڭ اشىلۋى ەلباسىمىزدىڭ قازاقستانداعى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىن مودەرنيزاتسيالاۋ جانە ەلىمىزدەگى مۇناي-حيميا ونەركاسىبىن دامىتۋ تاپسىرماسى بويىنشا ىسكە اسىرىلىپ وتىر. شىمكەنت ءموز-ءىن جاڭعىرتۋ اياقتالعان سوڭ جۇمىس ىستەي باستادىق. بۋتان-بۋتيلەن فراكتسياسىنان يزوبۋتيلەندى پايدالانامىز دا, قالعان پايدالانىلماعان گازدى قايتارىپ بەرەمىز. يزوبۋتيلەن مىنا قوندىرعىنىڭ ىشىندە مەتانول جانە كاتاليزاتورمەن رەاكتسياعا ءتۇسىپ, مەتيل-ترەت-بۋتيل ەفيرى شىعارىلادى. ول ءوز كەزەگىندە جوعارى وكتاندى ەۋرو-4 جانە ەۋرو-5 بەنزينىن ءوندىرۋ ءۇشىن قولدانىلادى», دەيدى م.بيباسوۆ.
زاۋىت ىسكە قوسىلعاننان 30 قاراشاعا دەيىنگى ارالىقتا 8 349 توننا ءونىم شىعارىلعان. ءونىمنىڭ نەگىزگى تۇتىنۋشىسى – شىمكەنت ءموز-ءى. باسقا دا ساتىپ الامىن دەۋشىلەرگە ساۋدالاۋعا مۇمكىندىگىمىز بار. ەكسپورتتىق الەۋەتىمىزدى دە جوققا شىعارمايمىز, سەبەبى زاۋىتتا ءونىمدى ساقتاۋ جانە ەكسپورتقا جونەلتۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى تەحنولوگيالىق جابدىق بار دەيدى زاۋىت باسشىسى. ونىڭ ايتۋىنشا, زاۋىت ىشىندەگى جۇمىس پروتسەسى بارلىق ەكولوگيالىق تازالىق تالاپتارىن ساقتاي وتىرا جۇرگىزىلەدى. پروتسەسس 100 پايىز اۆتوماتتاندىرىلعان.
بۇل كومپانيانىڭ بىرەگەي كاسىپورىن رەتىندە سيپاتتالۋى دا تەگىن ەمەس. ويتكەنى وسىعان دەيىن ەلىمىزدە متبە وندىرەتىن ءبىر عانا كاسىپورىن بولدى. ونىڭ جىلدىق قۋاتى 20 مىڭ توننانىڭ توڭىرەگىندە. ال «شىمكەنت حيميالىق كومپانياسىنىڭ» ونىمدىلىگى ودان ءۇش ەسە جوعارى. «سونداي-اق بىزدە الەمدىك نارىقتا ءوزىن كورسەتە بىلگەن مۇناي-گاز حيمياسى ءونىمى فيرماسىنىڭ ليتسەنزيالىق تەحنولوگياسىنىڭ بولۋى دا ءونىم ساپاسىن ەرەكشەلەيدى», دەيدى زاۋىت باسشىلارى.
م.بيباسوۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا, زاۋىت قۇرىلىسى كەزىندە قولدانىلعان تەحنولوگيانىڭ ليتسەنزيارى – ايگىلى فرانتسيالىق Axens كومپانياسى. ءارى قاراي قۇرىلىس كەزىندە نەگىزىنەن وتاندىق كومپانيالارعا باسىمدىق بەرىلگەن. سىيىمدىلىق قۇرىلعىلارى, مەتالل كونسترۋكتسيالارى جانە ترۋبالاردىڭ دەنى ەلىمىزدە وندىرىلگەن. كولوننالىق جانە دالدىگى جوعارى قۇرىلعىلار شەتەلدەن ساتىپ الىنعانىمەن, ونى ورناتۋمەن جەرگىلىكتى ماماندار اينالىسقان.
زاۋىت قۇرىلىسىنا «قازاقستان دامۋ بانكى» قولداۋ بىلدىرگەن. بانكتىڭ اعا بانكيرى سەرىك احمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, جوبا 13,7 ملرد تەڭگەگە باعالانادى. ونىڭ ۇشتەن ءبىرىن كاسىپورىن يەلەرى قۇيسا, قالعان بولىگىن دامۋ ينستيتۋتتارى قارجىلاندىرعان. زاۋىتتا جۇمىس ىستەيتىن جۇمىسشىلار مەن قىزمەتكەرلەردىڭ بارلىعى – شىمكەنتتىك تۇرعىندار. قازىرگى ۋاقىتتا كاسىپورىننىڭ شتاتتىق سانى – 115 ادام, شەتەلدىك قىزمەتكەرلەر جوق.
زاۋىت اۋماعىندا مەتانول مەن دايىن ءونىم ساقتالاتىن ءتورت رەزەرۆۋار بار. ءاربىرىنىڭ سىيىمدىلىعى 950 تەكشە مەتردى قۇرايدى. شىمكەنت ءموز-ىمەن اراداعى وندىرىستىك تىزبەك كەدەرگىسىز جۇزەگە اسۋى ءۇشىن تەحنولوگيالىق ينتەگراتسيا جاسالعان. ياعني تازارتىلعان سۋ تۇرىندەگى ەنەرگيا رەسۋرستاردى جانە شيكىزاتتى الاتىن قۇبىر جەلىسى ەستاكاداسى بار. ودان بولەك, سۇيىقتىقتاردى تاسىمالدايتىن تەمىر جول ەستاكاداسى دا جۇمىس ىستەيدى.
